Dấu hiệu nổi bật giúp ta nhận ra lỗi về mạch lạc trong đoạn văn là gì?

• Đoạn văn đang bàn về thói quen đọc sách và thực trạng nhiều người bỏ đọc để dùng điện thoại, nhưng đến câu cuối lại xuất hiện từ “Nó” – không rõ “nó” chỉ cái gì: điện thoại thông minh hay sách.
• Do cách dùng từ thay thế không rõ ràng này, mạch ý bị ngắt, người đọc không theo dõi được dòng lập luận một cách liên tục.

a. Tại sao nó được coi là một đoạn văn?

• Vì đoạn trích có một chủ đề thống nhất – bàn về bản chất nghệ thuật và lòng đồng cảm của con người, đặc biệt là của người nghệ sĩ.
• Các câu trong đoạn đều hướng về một ý chung, triển khai và bổ sung cho nhau để làm rõ tư tưởng ấy.
• Đoạn có kết cấu hoàn chỉnh, mở đầu bằng nhận định (“Con người ta vốn là nghệ thuật, vốn giàu lòng đồng cảm”) và kết thúc bằng khẳng định (“Những người ấy chính là nghệ sĩ”). b. Hãy chỉ ra mạch lạc giữa các câu trong đoạn văn trên.
• Câu 1 nêu luận điểm: bản chất con người là nghệ thuật, giàu lòng đồng cảm.
• Câu 2 giải thích và bổ sung: vì tác động xã hội mà lòng đồng cảm ấy bị che lấp hoặc mất đi.
• Câu 3 nêu trường hợp ngoại lệ: chỉ người thông minh mới giữ được lòng đồng cảm ấy dù bị áp bức.
• Câu 4 kết luận và khẳng định: những người giữ được lòng đồng cảm chính là nghệ sĩ. c. Dấu hiệu nào cho thấy liên kết giữa đoạn văn này và đoạn văn kề trước đó của văn bản Yêu và đồng cảm?
• Đoạn trước nói về “lòng yêu thương và đồng cảm” là phẩm chất quý giá của con người và là cội nguồn của nghệ thuật.
• Đoạn này tiếp nối và triển khai ý ấy, mở rộng thành nhận định: con người vốn có lòng đồng cảm, và người giữ được nó chính là nghệ sĩ.

1. Về mạch lạc

• Mạch lạc của văn bản được thể hiện ở sự thống nhất và phát triển hợp lí của các ý trong toàn bài.
• Văn bản triển khai theo trình tự lập luận chặt chẽ:
• 1. Nêu luận điểm trung tâm: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”.
  2. Giải thích và chứng minh luận điểm: Hiền tài làm cho quốc gia thịnh hay suy; triều đại nào biết trọng dụng hiền tài thì hưng thịnh lâu dài.
  3. Khẳng định ý nghĩa của việc khắc bia tiến sĩ: Thể hiện sự tôn vinh, khuyến khích người hiền ra giúp nước, lưu danh cho hậu thế.
• Các phần kết nối logic với nhau, tạo nên một mạch tư tưởng xuyên suốt: đề cao vai trò của hiền tài và trách nhiệm của nhà nước trong việc trọng dụng nhân tài.

2. Về liên kết

• Liên kết nội dung: Các câu, đoạn đều xoay quanh chủ đề “hiền tài” và “quốc gia” → bảo đảm sự thống nhất về chủ đề.
• Liên kết hình thức:
• • Sử dụng từ ngữ lặp lại, đồng trường nghĩa: “hiền tài”, “nguyên khí”, “quốc gia”, “hưng thịnh”, “suy vong”… giúp văn bản gắn bó, nhấn mạnh trọng tâm.
  • Dùng phép nối logic như “vì vậy”, “cho nên”, “bởi thế”, thể hiện rõ quan hệ nhân – quả, điều – kết.
  • Có phép thế, phép lặp, phép đồng nghĩa để tránh rời rạc, tạo tính liên kết chặt chẽ.