Câu 1: Bài làm

Văn bản “Chiếu cầu hiền tài” của Nguyễn Trãi thể hiện nghệ thuật lập luận sắc bén và giàu sức thuyết phục. Trước hết, tác giả nêu luận điểm rõ ràng: hiền tài có vai trò quyết định đối với sự thịnh suy của đất nước. Từ đó, ông triển khai hệ thống luận cứ logic, kết hợp giữa lí lẽ và dẫn chứng lịch sử cụ thể như các nhân vật thời Hán, Đường để chứng minh. Lập luận còn được tăng sức thuyết phục nhờ phép so sánh giữa quá khứ và hiện tại, giữa có hiền tài và thiếu hiền tài. Bên cạnh đó, giọng điệu khiêm nhường nhưng chân thành của nhà vua tạo nên sức lay động mạnh mẽ, thể hiện thái độ cầu thị. Đặc biệt, tác giả đưa ra những chính sách cụ thể như mở rộng con đường tiến cử, khuyến khích người tài tự tiến thân, từ đó biến lời kêu gọi thành hành động thiết thực. Nhờ sự kết hợp hài hòa giữa lí lẽ, dẫn chứng và cảm xúc, văn bản đạt hiệu quả nghị luận cao.

Câu 2: Bài làm

Hiện tượng “chảy máu chất xám” đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở các quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Đây là tình trạng người có trình độ cao, nhân tài rời bỏ đất nước để làm việc và sinh sống ở nước ngoài, nơi có điều kiện tốt hơn.

Nguyên nhân của hiện tượng này khá đa dạng. Trước hết là do môi trường làm việc trong nước chưa thực sự hấp dẫn: mức lương, chế độ đãi ngộ còn hạn chế, chưa tương xứng với năng lực. Bên cạnh đó, điều kiện nghiên cứu, cơ sở vật chất và cơ hội phát triển nghề nghiệp ở nhiều lĩnh vực vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của người tài. Ngoài ra, một số người trẻ còn bị thu hút bởi môi trường quốc tế năng động, hiện đại và có nhiều cơ hội khẳng định bản thân.

Hậu quả của “chảy máu chất xám” là vô cùng nghiêm trọng. Đất nước mất đi nguồn nhân lực chất lượng cao – yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững. Điều này khiến nền kinh tế khó bứt phá, khoa học – công nghệ chậm phát triển, đồng thời làm gia tăng khoảng cách với các quốc gia tiên tiến. Không những vậy, việc đào tạo nhân tài trong nước trở nên lãng phí khi họ không đóng góp cho quê hương.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận vấn đề này một cách toàn diện. Việc ra nước ngoài học tập, làm việc không hoàn toàn tiêu cực nếu người tài có thể quay trở về đóng góp hoặc tạo cầu nối hợp tác quốc tế. Điều quan trọng là làm sao để giữ chân và thu hút nhân tài.

Để giải quyết vấn đề, nhà nước cần có chính sách đãi ngộ hợp lý, tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và công bằng. Đồng thời, cần đầu tư mạnh vào giáo dục, khoa học – công nghệ, mở rộng cơ hội phát triển cho người trẻ. Bên cạnh đó, mỗi cá nhân cũng cần có ý thức trách nhiệm với đất nước, không chỉ tìm kiếm lợi ích cá nhân mà còn hướng đến sự cống hiến lâu dài.

Tóm lại, “chảy máu chất xám” là một thách thức lớn nhưng không phải không thể giải quyết. Nếu có chiến lược đúng đắn và sự chung tay của cả xã hội, Việt Nam hoàn toàn có thể giữ chân và phát huy nguồn lực quý giá này để phát triển bền vững trong tương lai.

Câu1: PTBĐ chính: nghị luận

Câu 2: chủ thể bài viết là: vua Lê Thái Tổ (nhưng do Nguyễn Trãi soạn thảo)

Câu 3:

- mục đích chính của vb: kêu gọi, chiêu mộ và trọng dụng hiền tài để giúp vua trị nước, xây dựng đất nước vững mạnh.

- những con đường tiến cử hiền tài được nêu:

+ các quan đại thần tiến cử người tài

+ tự tiến cử (người có tài tự ra giúp nước)

+ không phân biệt xuất thân: ở triều đình hay dân gian, miễn có tài đều được dùng

Câu 4:

- luận điểm: muốn trị nước tốt phải trọng dụng hiền tài

- dẫn chứng được đưa ra:

+ thời xưa, các triều đại thịnh trị đều biết dùng người hiền tài

+ nêu các tấm gương như: Tiêu Hà, Hàn Tín,… (quan giỏi thời trước)

+ khẳng định: có hiền tài thì đất nước hưng thịnh, thiếu hiền tài thì suy yếu

-> NX: cụ thể, tiêu biểu, có tính lịch sử -> tăng sức thuyết phục cao

Câu 5: phẩm chất của chủ thể (vua) là:

+ yêu nước, lo cho vận mệnh quốc gia

+ trân trọng, đề cao nhân tài

+ khiêm tốn, cầu thị (mong người tài giúp mình)

+ có tầm nhìn xa trong việc xây dựng đất nước

- các nguồn lực phát triển KT:

+ vị trí địa lí: bao gồm vị trí về tự nhiên, kinh thế, chính trị, giao thông,..

+ nguồn lực tự nhiên: đất, nước, khí hậu, sinh vật, khoáng sản

+ nguồn lực KT-XH: dân số và nguồn lao động, vốn đầu tư, KH-CN, chính sách và xu thế phát triển,…

- tác động của nguồn lực vị trí địa lí:

+ tạo thuận lợi hoặc gây khó khăn: vị trí địa lí giúp quốc gia dễ dàng giao lưu, tiếp cận với thị trường thế giới, thu hút vốn đầu tư và công nghệ. Ngược lại, những nơi có vị trí biệt lập, địa hình hiểm trở sẽ gặp trở ngại trong phát triển KT

+ định hướng phát triển: vị trí địa lí góp phần định hướng cho việc lựa cho

- các nguồn lực phát triển KT:

+ vị trí địa lí: bao gồm vị trí về tự nhiên, kinh thế, chính trị, giao thông,..

+ nguồn lực tự nhiên: đất, nước, khí hậu, sinh vật, khoáng sản

+ nguồn lực KT-XH: dân số và nguồn lao động, vốn đầu tư, KH-CN, chính sách và xu thế phát triển,…

- tác động của nguồn lực vị trí địa lí:

+ tạo thuận lợi hoặc gây khó khăn: vị trí địa lí giúp quốc gia dễ dàng giao lưu, tiếp cận với thị trường thế giới, thu hút vốn đầu tư và công nghệ. Ngược lại, những nơi có vị trí biệt lập, địa hình hiểm trở sẽ gặp trở ngại trong phát triển KT

+ định hướng phát triển: vị trí địa lí góp phần định hướng cho việc lựa cho