Câu 1:

​Trong bài thơ "Tên làng", tình yêu quê hương của nhân vật trữ tình được thể hiện một cách mộc mạc nhưng vô cùng sâu nặng, gắn liền với niềm tự hào về nguồn cội. Trước hết, tình yêu ấy bắt nguồn từ lòng biết ơn chân thành: quê hương với “ơn cây cỏ” đã chữa lành những vết thương thể xác và tâm hồn cho người lính trở về từ mặt trận. Tình yêu quê hương không phải những lời nói sáo rỗng mà kết tinh trong ý thức trách nhiệm, trong sự nỗ lực “tập tành nhà cửa”, rào vườn, trồng rau để tạo dựng hạnh phúc trên mảnh đất cha ông. Điệp khúc “Người đàn ông ở làng Hiếu Lễ” vang lên đầy kiêu hãnh, cho thấy nhân vật “con” luôn mang bản sắc của làng trong mọi giai đoạn cuộc đời. Đặc biệt, cái tên làng không chỉ là địa danh mà là một hệ giá trị đạo đức (Hiếu và Lễ) đã giúp nhân vật “khôn lên” trong ý nghĩ. Kết thúc bài thơ, hình ảnh làng quê hiện lên đầy sức sống với nhà đá hộc, đường trâu đi, lúa chín tràn trề... tình yêu ấy đã hóa thành âm thanh của tiếng thác “vang lên trời, vọng xuống đất”. Qua ngòi bút đậm chất dân tộc của Y Phương, quê hương hiện lên như một bệ đỡ tinh thần vững chãi, là máu thịt không thể tách rời trong tâm hồn mỗi người con.

Câu 2:

​Bài làm

​Quê hương luôn là một khoảng trời thiêng liêng trong tâm thức mỗi người. Bàn về sợi dây gắn kết giữa cá nhân và nguồn cội, nhà văn Raxun Gamzatov đã có một nhận định sâu sắc: “Người ta chỉ có thể tách con người ra khỏi quê hương, chứ không thể tách quê hương ra khỏi con người.”

​Về mặt vật lý, chúng ta hoàn toàn có thể “tách con người ra khỏi quê hương”. Vì cuộc sống, vì học tập hay sự nghiệp, con người có thể rời xa lũy tre làng, xa dòng sông gắn liền với tuổi thơ để đến những vùng đất mới, thậm chí là ra nước ngoài. Đó là sự xa cách về địa lý. Tuy nhiên, vế thứ hai của câu nói lại khẳng định một sự thật bền bỉ hơn: “không thể tách quê hương ra khỏi con người”. Điều này có nghĩa là dù đi đâu, hình bóng quê hương vẫn luôn hiện hữu trong tâm hồn, trong lối sống, giọng nói và cách tư duy của mỗi cá nhân.

​ Tại sao quê hương lại không thể bị tách rời khỏi con người? Bởi quê hương là nơi ta cất tiếng khóc chào đời, nơi lưu giữ những ký ức tuổi thơ trong sáng nhất. Quê hương chính là “mẹ”, là “bệ đỡ” hình thành nên nhân cách và bản sắc văn hóa của mỗi người. Một người sinh ra ở làng Hiếu Lễ như trong thơ Y Phương sẽ mang theo cái chất phác, cứng cỏi của đá hộc và đạo lý hiếu nghĩa suốt cuộc đời. Quê hương trở thành một phần của bộ mã di truyền tinh thần, là điểm tựa giúp con người không bị lạc lõng giữa thế giới rộng lớn. Khi gặp khó khăn hay thất bại, nỗi nhớ quê hương chính là liều thuốc chữa lành, là động lực để chúng ta đứng dậy.

​Ngược lại, nếu một người cố tình rũ bỏ quê hương, chối từ nguồn cội, họ sẽ trở thành những “cây không rễ”, dễ dàng ngã gục trước những biến động của cuộc đời và mất đi bản sắc riêng. Tuy nhiên, yêu quê hương không có nghĩa là chỉ quẩn quanh nơi xóm nhỏ. Chúng ta cần mang theo những giá trị tốt đẹp của quê hương để vươn ra biển lớn, làm giàu đẹp thêm cho cái tên của xứ sở mình.

​Tóm lại, câu nói của Raxun Gamzatov là một lời khẳng định về sức mạnh bất diệt của tình yêu quê hương. Quê hương không chỉ là một danh xưng trên bản đồ, mà là linh hồn, là máu thịt nằm sâu trong trái tim mỗi người con. Hãy sống sao cho xứng đáng với mảnh đất đã nuôi dưỡng tâm hồn ta, để dù đi xa đến đâu, ta vẫn luôn tìm được đường về trong tâm tưởng.

Câu 1:

​Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

​Dấu hiệu: Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau.

Câu 2:

​Các phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài thơ bao gồm: biểu cảm, tự sự, miêu tả.

Câu 3:

​Cảm nhận về nhan đề: Nhan đề gợi lên sự gần gũi, thân thuộc nhưng cũng rất thiêng liêng. "Tên làng" không chỉ là một danh xưng địa lý mà là căn cước, là niềm tự hào và là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, đạo đức truyền thống (đặc biệt là cái tên Hiếu Lễ – nhắc nhở về đạo làm người).

​Tác dụng:

​Làm điểm tựa cho toàn bộ mạch cảm xúc của bài thơ.

​Nhấn mạnh chủ đề: Sự gắn kết bền chặt giữa cá nhân với cội nguồn quê hương.

​Khẳng định rằng dù đi đâu, làm gì, mỗi người đều mang trong mình "dáng đứng" và "linh hồn" của ngôi làng nơi mình sinh ra.

Câu 4:

​Việc lặp lại dòng thơ này là một biện pháp nghệ thuật điệp ngữ có tác dụng:

​Về cấu trúc: Tạo nhịp điệu đều đặn, vừa như một lời khẳng định, vừa như một lời thủ thỉ, tâm tình.

​Về nội dung:

​Khẳng định bản sắc và niềm tự hào mãnh liệt về nguồn gốc của nhân vật "con". Dù ở mặt trận hay khi trở về đời thường, anh vẫn luôn là "người đàn ông ở làng Hiếu Lễ".

​Nhấn mạnh sự trưởng thành: Từ một người lính trở về, đến khi làm chồng, làm cha, sự "khôn lên" trong ý nghĩ đều gắn liền với mảnh đất quê hương.

​Tôn vinh giá trị của làng: Cái tên Hiếu Lễ đại diện cho những chuẩn mực đạo đức (Hiếu thảo và Lễ nghĩa) mà người đàn ông ấy luôn mang theo suốt cuộc đời.

Câu 5:

​Bài thơ là lời tự sự chân thành, đầy xúc động của người con gửi đến mẹ và quê hương.

​Nội dung bao quát sự trở về và hồi sinh của một người lính sau chiến tranh. Anh trở về trong vòng tay mẹ, được cây cỏ quê nhà chữa lành vết thương, bắt đầu xây dựng hạnh phúc bình dị (cưới vợ, làm nhà, sinh con).

​Qua đó, bài thơ ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn của con người miền núi: mộc mạc, bền bỉ như đá hộc, giàu tình yêu thương và lòng biết ơn sâu nặng đối với cội nguồn – nơi có cái tên làng Hiếu Lễ thân thương.