a/ Nguyên nhân và hậu quả của tệ nạn xã hội trong trường hợp trên:

• Nguyên nhân:
  T bị bạn bè rủ rê, lôi kéo sử dụng thuốc lá điện tử; thiếu hiểu biết về tác hại của thuốc lá điện tử; muốn thể hiện bản thân và chưa biết cách giải tỏa căng thẳng đúng đắn.
• Hậu quả:
  Việc sử dụng thuốc lá điện tử gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, học tập và đạo đức của T. Ngoài ra, T còn vi phạm nội quy nhà trường, bị cô giáo phát hiện và bị kỉ luật trước hội đồng trường, làm ảnh hưởng đến danh dự của bản thân và gia đình.

b/ Trách nhiệm của học sinh trong việc phòng, chống tệ nạn xã hội:

• Tìm hiểu và nâng cao hiểu biết về tác hại của tệ nạn xã hội.
• Không tham gia các tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc, thuốc lá điện tử,…
• Biết tự bảo vệ bản thân trước sự rủ rê, lôi kéo của người khác.
• Tuyên truyền, nhắc nhở bạn bè cùng tránh xa tệ nạn xã hội.
• Chấp hành tốt nội quy trường lớp và quy định của pháp luật.

a/ Nguyên nhân và hậu quả của tệ nạn xã hội trong trường hợp trên:

• Nguyên nhân:
  T bị bạn bè rủ rê, lôi kéo sử dụng thuốc lá điện tử; thiếu hiểu biết về tác hại của thuốc lá điện tử; muốn thể hiện bản thân và chưa biết cách giải tỏa căng thẳng đúng đắn.
• Hậu quả:
  Việc sử dụng thuốc lá điện tử gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, học tập và đạo đức của T. Ngoài ra, T còn vi phạm nội quy nhà trường, bị cô giáo phát hiện và bị kỉ luật trước hội đồng trường, làm ảnh hưởng đến danh dự của bản thân và gia đình.

b/ Trách nhiệm của học sinh trong việc phòng, chống tệ nạn xã hội:

• Tìm hiểu và nâng cao hiểu biết về tác hại của tệ nạn xã hội.
• Không tham gia các tệ nạn xã hội như ma túy, cờ bạc, thuốc lá điện tử,…
• Biết tự bảo vệ bản thân trước sự rủ rê, lôi kéo của người khác.
• Tuyên truyền, nhắc nhở bạn bè cùng tránh xa tệ nạn xã hội.
• Chấp hành tốt nội quy trường lớp và quy định của pháp luật.

Tóm tắt 5 – 6 dòng:

Văn bản “Phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa” giới thiệu những cách đi lại và vận chuyển hàng hóa của đồng bào dân tộc thiểu số trước đây. Do điều kiện địa hình khác nhau nên mỗi dân tộc có phương tiện riêng phù hợp với cuộc sống. Người dân thường dùng ngựa, voi, thuyền độc mộc, gùi,… để di chuyển và chở đồ. Những phương tiện ấy thể hiện sự sáng tạo và thích nghi với thiên nhiên của con người. Qua đó, văn bản giúp người đọc hiểu thêm về đời sống văn hóa của các dân tộc Việt Nam.

Tóm tắt 10 – 12 dòng:

Văn bản “Phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa” nói về những phương tiện đi lại quen thuộc của đồng bào dân tộc thiểu số ở nhiều vùng miền khác nhau. Vì địa hình nước ta đa dạng, có núi cao, rừng sâu, sông suối nên mỗi dân tộc đã tạo ra những phương tiện phù hợp với điều kiện sống. Ở vùng núi, người dân thường dùng ngựa, voi hoặc gùi để vận chuyển hàng hóa. Tại vùng sông nước, thuyền độc mộc được sử dụng phổ biến để đi lại và đánh bắt cá. Những phương tiện này được làm từ các vật liệu tự nhiên như gỗ, tre, nứa,… thể hiện sự khéo léo của con người. Chúng không chỉ phục vụ sinh hoạt mà còn gắn bó với phong tục, tập quán của từng dân tộc. Qua văn bản, người đọc hiểu hơn về đời sống lao động và nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa.

Tóm tắt 5 – 6 dòng:

Văn bản “Phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa” giới thiệu những cách đi lại và vận chuyển hàng hóa của đồng bào dân tộc thiểu số trước đây. Do điều kiện địa hình khác nhau nên mỗi dân tộc có phương tiện riêng phù hợp với cuộc sống. Người dân thường dùng ngựa, voi, thuyền độc mộc, gùi,… để di chuyển và chở đồ. Những phương tiện ấy thể hiện sự sáng tạo và thích nghi với thiên nhiên của con người. Qua đó, văn bản giúp người đọc hiểu thêm về đời sống văn hóa của các dân tộc Việt Nam.

Tóm tắt 10 – 12 dòng:

Văn bản “Phương tiện vận chuyển của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa” nói về những phương tiện đi lại quen thuộc của đồng bào dân tộc thiểu số ở nhiều vùng miền khác nhau. Vì địa hình nước ta đa dạng, có núi cao, rừng sâu, sông suối nên mỗi dân tộc đã tạo ra những phương tiện phù hợp với điều kiện sống. Ở vùng núi, người dân thường dùng ngựa, voi hoặc gùi để vận chuyển hàng hóa. Tại vùng sông nước, thuyền độc mộc được sử dụng phổ biến để đi lại và đánh bắt cá. Những phương tiện này được làm từ các vật liệu tự nhiên như gỗ, tre, nứa,… thể hiện sự khéo léo của con người. Chúng không chỉ phục vụ sinh hoạt mà còn gắn bó với phong tục, tập quán của từng dân tộc. Qua văn bản, người đọc hiểu hơn về đời sống lao động và nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc thiểu số Việt Nam ngày xưa.

Trong hành trình trưởng thành của mỗi học sinh, có lẽ điều quý giá nhất không chỉ là những con chữ, mà còn là những người thầy, người cô đã âm thầm chắp cánh cho tâm hồn ta. Với em, cô giáo dạy Văn chính là người như thế – một người đã mang đến cho em không chỉ tri thức mà còn cả cảm xúc, suy nghĩ và cách nhìn sâu sắc về cuộc sống. Mỗi lần nhớ đến cô, trong lòng em lại dâng lên một niềm thương mến dịu dàng và biết ơn chân thành.

Cô bước vào lớp với tà áo dài nhẹ nhàng, mái tóc buông giản dị nhưng toát lên vẻ thanh lịch và đằm thắm. Không cần những lời nói lớn, chỉ với ánh mắt hiền từ và nụ cười ấm áp, cô đã khiến cả lớp cảm thấy gần gũi và tin tưởng. Giọng nói của cô trầm ấm, rõ ràng, mỗi lời giảng như thấm dần vào tâm trí chúng em một cách tự nhiên, nhẹ nhàng.

Nhưng điều khiến em yêu quý cô hơn cả không phải là vẻ ngoài, mà chính là cách cô dạy học. Mỗi tiết Văn của cô giống như một chuyến hành trình đặc biệt. Cô không chỉ giảng bài theo sách giáo khoa, mà còn dẫn dắt chúng em bước vào thế giới của cảm xúc. Khi học về một bài thơ, cô đọc với tất cả sự rung cảm; khi phân tích một nhân vật, cô giúp chúng em hiểu được nỗi niềm sâu kín bên trong họ. Có những lúc, cả lớp im lặng đến mức có thể nghe thấy tiếng lật trang sách, bởi ai cũng đang chìm trong dòng cảm xúc mà cô mang lại.

Nhờ cô, em nhận ra rằng môn Văn không hề khô khan như em từng nghĩ. Văn học không chỉ là những con chữ vô tri, mà là tiếng nói của trái tim, là nơi con người gửi gắm những niềm vui, nỗi buồn, ước mơ và khát vọng. Cô đã giúp em biết rung động trước một câu thơ hay, biết suy ngẫm trước một số phận, biết đồng cảm với những mảnh đời trong từng trang sách.

Em vẫn nhớ như in một lần em làm bài văn chưa tốt. Khi nhận lại bài, em đã rất buồn và tự ti. Nhưng cô không trách mắng, cũng không khiến em xấu hổ trước lớp. Cô gọi em lại, nhẹ nhàng chỉ ra từng lỗi sai, rồi kiên nhẫn hướng dẫn em cách viết tốt hơn. Cô nói rằng: “Điều quan trọng nhất khi viết văn không phải là dùng từ thật hay, mà là viết bằng cảm xúc chân thành.” Lời nói ấy như một tia sáng nhỏ, giúp em thay đổi cách nhìn về việc học Văn. Từ đó, em bắt đầu viết bằng chính suy nghĩ và cảm xúc của mình, và dần dần tiến bộ hơn.

Không chỉ là một cô giáo tận tụy, cô còn như một người bạn lớn luôn lắng nghe và thấu hiểu học sinh. Cô quan tâm đến từng bạn trong lớp, từ những bạn học giỏi đến những bạn còn rụt rè, chậm tiến. Cô luôn tìm cách động viên, khích lệ để ai cũng có thể tự tin hơn. Có những lúc cô kể cho chúng em nghe về những trải nghiệm trong cuộc sống, những câu chuyện giản dị nhưng chứa đựng bài học sâu sắc. Nhờ đó, em không chỉ học được kiến thức mà còn học được cách sống, cách đối nhân xử thế.

Đối với em, cô giáo dạy Văn không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là người nuôi dưỡng tâm hồn. Cô đã dạy em biết yêu cái đẹp, biết trân trọng những điều nhỏ bé trong cuộc sống, biết sống chậm lại để cảm nhận và suy nghĩ. Chính cô đã giúp em hiểu rằng: một bài văn hay không chỉ nằm ở câu chữ, mà nằm ở tấm lòng của người viết.

Thời gian trôi qua, rồi em cũng sẽ rời xa mái trường, rời xa những tiết học thân quen. Nhưng em tin rằng hình ảnh cô với giọng nói ấm áp, ánh mắt dịu dàng và những bài giảng đầy cảm xúc sẽ mãi ở lại trong trái tim em. Đó không chỉ là kỷ niệm, mà còn là hành trang quý giá giúp em bước tiếp trên con đường phía trước.

Em luôn biết ơn cô – người đã thắp lên trong em ngọn lửa yêu văn chương, để từ đó em học cách sống sâu sắc hơn, biết yêu thương nhiều hơn và biết trân trọng từng khoảnh khắc của cuộc sống. Và em tin rằng, dù sau này đi đâu, làm gì, em vẫn sẽ nhớ về cô – người lái đò thầm lặng đã đưa em đến gần hơn với vẻ đẹp của tâm hồn và tri thức.

Trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, có những con người đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước và ý chí kiên cường. Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc – chính là một con người như thế. Nhắc đến Bác, trong em không chỉ dâng lên niềm tự hào mà còn là sự xúc động sâu sắc khi nghĩ về sự kiện Người rời quê hương ra đi tìm đường cứu nước. Đó không chỉ là một quyết định cá nhân, mà là một bước ngoặt thiêng liêng, mở ra con đường sống cho cả dân tộc Việt Nam.

Tuổi thơ của Bác gắn liền với mảnh đất Nghệ An đầy nắng gió nhưng giàu truyền thống yêu nước. Ngay từ nhỏ, Người đã chứng kiến cảnh nhân dân lầm than dưới ách đô hộ của thực dân, đất nước chìm trong bóng tối của mất mát và đau thương. Những hình ảnh ấy không chỉ khắc sâu trong tâm trí mà còn hun đúc trong trái tim Bác một tình yêu nước nồng nàn, một nỗi trăn trở lớn lao: làm thế nào để cứu dân, cứu nước? Nhưng giữa thời buổi đầy bế tắc ấy, các con đường cứu nước đều lần lượt thất bại, khiến câu hỏi ấy càng trở nên day dứt hơn bao giờ hết.

Và rồi, ngày 5 tháng 6 năm 1911, tại Bến Nhà Rồng, một sự kiện đã diễn ra trong lặng lẽ nhưng mang ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn. Người thanh niên Nguyễn Tất Thành – khi ấy còn rất trẻ – đã quyết định rời xa quê hương, gia đình, lên con tàu Đô đốc Latouche-Tréville để ra đi tìm đường cứu nước. Khi nghĩ về khoảnh khắc ấy, em không khỏi nghẹn ngào. Bác ra đi không phải để tìm kiếm cuộc sống giàu sang, mà để tìm một con đường giải phóng dân tộc. Đó là một quyết định đầy dũng cảm, bởi phía trước là cả một tương lai mịt mù, không ai biết điều gì đang chờ đợi.

Hình ảnh Bác lúc ấy thật giản dị mà vĩ đại: một người thanh niên với hai bàn tay trắng, không tiền bạc, không người thân bên cạnh, chỉ mang theo một trái tim yêu nước cháy bỏng. Con tàu rời bến cũng là lúc Bác rời xa quê hương, rời xa những điều thân thuộc nhất. Có lẽ trong khoảnh khắc ấy, Bác cũng mang trong lòng nỗi nhớ nhà, nỗi lưu luyến quê hương, nhưng tất cả đã được nhường chỗ cho một lí tưởng lớn lao hơn – lí tưởng cứu nước.

Hành trình của Bác sau đó là những năm tháng bôn ba khắp năm châu bốn biển. Người đã đặt chân đến nhiều quốc gia, làm đủ mọi nghề để sinh sống và học hỏi: từ phụ bếp, lao công đến công nhân. Cuộc sống nơi đất khách quê người đầy gian nan, vất vả, nhưng chưa bao giờ làm Bác chùn bước. Điều khiến em khâm phục nhất là dù trong hoàn cảnh nào, Bác vẫn luôn hướng về Tổ quốc. Nỗi đau mất nước, nỗi khổ của nhân dân luôn thôi thúc Người tiếp tục tìm kiếm con đường đúng đắn.

Sự hi sinh của Bác không phải là những điều lớn lao, ồn ào, mà là sự hi sinh âm thầm nhưng bền bỉ. Bác đã hi sinh cả tuổi trẻ, hạnh phúc riêng tư, thậm chí cả cuộc sống bình yên để theo đuổi lí tưởng giải phóng dân tộc. Trong khi nhiều người chọn con đường an toàn cho riêng mình, Bác lại chọn con đường đầy chông gai vì hàng triệu người dân Việt Nam. Chính sự hi sinh ấy đã làm nên tầm vóc vĩ đại của một con người.

Sau bao năm tìm tòi, học hỏi, Bác đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn – con đường cách mạng vô sản. Từ đó, Người đã dẫn dắt dân tộc Việt Nam vượt qua muôn vàn khó khăn, tiến tới giành lại độc lập, tự do. Nghĩ đến đây, em càng thấm thía rằng: nếu không có quyết định ra đi năm 1911 ấy, có lẽ lịch sử dân tộc ta đã không thể có được những trang vẻ vang như hôm nay.

Ngày nay, khi được sống trong hòa bình, em càng cảm nhận rõ hơn giá trị của sự hi sinh mà Bác đã trải qua. Hình ảnh Người thanh niên năm xưa rời bến cảng ra đi với một lí tưởng lớn lao trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ trẻ chúng em. Nó nhắc nhở em phải biết trân trọng cuộc sống hiện tại, biết ơn những người đi trước và sống có trách nhiệm hơn với bản thân, gia đình và đất nước.

Dù thời gian có trôi qua, hình ảnh Hồ Chí Minh vẫn mãi là ngọn đuốc sáng soi đường cho dân tộc Việt Nam. Sự kiện Bác rời quê hương ra đi tìm đường cứu nước không chỉ là một dấu mốc lịch sử, mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần hi sinh cao cả. Đối với em, đó sẽ mãi là bài học lớn về lí tưởng sống – sống không chỉ cho riêng mình, mà còn vì quê hương, vì đất nước thân yêu.

Trong dòng chảy êm đềm mà sâu lắng của tản văn Người ngồi đợi trước hiên nhà, hình ảnh dì Bảy hiện lên giản dị mà ám ảnh, như một nốt trầm ngân dài trong lòng người đọc. Không ồn ào, không phô trương, cuộc đời dì là chuỗi ngày lặng lẽ hi sinh, gói ghém biết bao yêu thương và chờ đợi. Chính sự thầm lặng ấy lại tạo nên một vẻ đẹp nhân hậu, khiến ta không khỏi xúc động và suy ngẫm.

Dì Bảy hiện ra qua những chi tiết đời thường: một người phụ nữ bình dị, gắn bó với mái hiên nhà, với những buổi chiều dài đằng đẵng trong nỗi đợi chờ. Dì không nói nhiều, cũng chẳng than vãn, chỉ lặng lẽ ngồi đó, như đã quen với việc dành cả cuộc đời mình để chờ đợi người thân. Có lẽ, đằng sau dáng ngồi ấy là biết bao năm tháng hi sinh âm thầm: hi sinh tuổi trẻ, hi sinh hạnh phúc riêng, thậm chí hi sinh cả những ước mơ chưa kịp gọi tên. Nhưng dì không coi đó là mất mát, bởi tình yêu thương dành cho gia đình đã trở thành lẽ sống, là nguồn sức mạnh giúp dì bền bỉ đi qua năm tháng.

Điều khiến người đọc xúc động hơn cả chính là sự hi sinh ấy không được nói ra, không được đền đáp. Dì Bảy cứ thế cho đi mà không cần nhận lại. Sự chờ đợi của dì không chỉ là chờ một con người, mà còn là chờ một niềm tin, một hi vọng mong manh về sự đoàn tụ, về hơi ấm gia đình. Trong xã hội hiện đại, khi con người dễ bị cuốn vào vòng xoáy của vật chất và lợi ích cá nhân, hình ảnh dì Bảy như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà sâu sắc về giá trị của tình thân, của lòng vị tha.

Có thể nói, Huỳnh Như Phương đã rất tinh tế khi khắc họa dì Bảy không bằng những lời lẽ hoa mỹ, mà bằng chính sự giản dị đến chân thực. Chính sự giản dị ấy lại khiến nhân vật trở nên gần gũi, khiến người đọc như bắt gặp hình bóng của những người phụ nữ quanh mình: những người mẹ, người bà, người dì luôn âm thầm hi sinh vì gia đình. Dì Bảy không chỉ là một nhân vật văn học, mà còn là biểu tượng cho biết bao con người lặng lẽ ngoài đời.

Khép lại trang văn, hình ảnh người ngồi đợi trước hiên nhà vẫn còn đọng lại, như một nỗi day dứt không nguôi. Sự hi sinh thầm lặng của dì Bảy không cần được tôn vinh bằng những lời lớn lao, bởi chính nó đã tự tỏa sáng bằng vẻ đẹp của tình yêu thương chân thành. Để rồi từ đó, mỗi chúng ta tự hỏi lòng mình: liệu ta đã biết trân trọng những hi sinh âm thầm quanh mình hay chưa?