Mây và sóng” là một trong những tác phẩm tiêu biểu của nhà thơ Ta-go. Bài thơ đã gợi ra cho người đọc cảm nhận sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng. Em bé trong bài thơ được mời gọi đến thế giới kỳ diệu ở “trên mây” và “trong sóng”. Với sự hiếu kỳ của một đứa trẻ, em đã cất tiếng hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”, “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”. Nhưng khi em bé nhớ đến mẹ vẫn luôn chờ đợi mình ở nhà, em đã từ chối đầy kiên quyết: “Làm sao có thể rời mẹ mà đến được?”, “Làm sao có thể rời mẹ mà đi được?”. Chẳng có niềm hạnh phúc nào bằng được ở bên cạnh mẹ mặc dù thế giới ngoài kia nhiều hấp dẫn. Để rồi, em bé đã sáng tạo ra những trò chơi còn thú vị hơn của những người “trên mây” và “trong sóng”. Trong trò chơi đó, em sẽ là mây, là sóng tinh nghịch nô đùa; còn mẹ sẽ là vầng trăng, là bờ biển dịu hiền, ôm ấp và che chở con. Những câu thơ giàu tính tự sự và miêu tả nhưng lại góp phần bộc lộ cảm xúc của nhân vật trong bài thơ. Ta-go đã sử dụng trong bài thơ những lời thoại, chi tiết được kể tuần tự, vừa lặp lại vừa biến hóa kết hợp với hình ảnh giàu tính biểu tượng. Bài thơ chính là một câu chuyện cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.

Thạch Sanh vốn là thái tử đầu thai, sinh ra trong một gia đình nghèo khổ, mồ côi cha mẹ sớm và sống thui thủi dưới gốc đa với một chiếc búa sắt. Dù có xuất thân thần kì, chàng lại hiện thân là một người lao động bình dị, thật thà và vô cùng nhân hậu. Chính sự thật thà này đã khiến chàng nhiều lần bị Lý Thông lừa gạt, nhưng cũng chính nó làm nên bản chất vàng son của nhân vật.

Khác với những dũng sĩ chỉ biết dùng sức mạnh, Thạch Sanh còn mang tâm hồn của một người hiền triết. Khi đối mặt với quân chư hầu, chàng không dùng gươm giáo mà dùng tiếng đàn để cảm hóa, dùng niêu cơm thần để thết đãi. Hành động này thể hiện ước vọng hòa bình và lòng nhân đạo cao cả của nhân dân ta. Ngay cả với mẹ con Lý Thông – kẻ đã nhiều lần hãm hại mình – Thạch Sanh vẫn bao dung tha chết, cho thấy một tấm lòng cao thượng, không màng thù hận.

Thạch Sanh không chỉ là hình tượng người anh hùng lý tưởng mang sức mạnh thần kì mà còn là kết tinh của những phẩm chất tốt đẹp nhất của con người Việt Nam: thật thà, dũng cảm và nhân ái. Câu chuyện về chàng mãi là bài học về niềm tin "ở hiền gặp lành", cái thiện luôn chiến thắng cái ác.

Truyện ngụ ngôn luôn chứa đựng những bài học nhân sinh sâu sắc ẩn sau những tình huống hài hước. Trong đó, tác phẩm "Đẽo cày giữa đường" nổi bật với hình tượng anh thợ mộc – một nhân vật đại diện cho kiểu người thiếu bản lĩnh, ba phải, dẫn đến thất bại thảm hại trong cuộc sống.

Hành động của anh thợ mộc cho thấy sự tiếp thu mù quáng và thiếu hiểu biết về công việc mình đang làm. Anh làm kinh tế nhưng không có trải nghiệm thực tế, không tìm hiểu thị trường mà chỉ nghe mách bảo một phía. Kết cục, toàn bộ vốn liếng quý giá đã biến thành đống gỗ vụn không ai mua, anh thợ mộc rơi vào cảnh trắng tay.

Qua hình tượng anh thợ mộc, truyện gửi gắm bài học đắt giá về việc làm chủ bản thân. Lắng nghe người khác là cần thiết, nhưng phải biết chọn lọc và có lập trường vững vàng. Nếu mãi là "khúc gỗ" để thiên hạ đẽo gọt theo ý họ, chúng ta sẽ chỉ nhận lấy thất bại và sự hối tiếc muộn màng.