niềm xót xa trước nỗi đau, sự trân trọng vẻ đẹp con người, tố cáo các thế lực chà đạp con người và ước mơ về công bằng, hạnh phúc. 

Bài thơ Khi mùa thu sang của Trần Đăng Khoa là một bức tranh mùa thu làng quê Việt Nam được vẽ bằng những nét chấm phá giản dị mà tinh tế. Với thể thơ sáu chữ giàu nhạc tính, bài thơ không chỉ tái hiện cảnh sắc thiên nhiên khi thu về mà còn thể hiện tâm hồn nhạy cảm, trong trẻo của tác giả trước những biến chuyển nhẹ nhàng của đất trời.

Mở đầu bài thơ là một khung cảnh chiều thu yên ả, nơi thiên nhiên và đời sống hòa quyện:

“Mặt trời lặn xuống bờ ao
 Ngọn khói xanh lên, lúng liếng”

Hình ảnh “mặt trời lặn” gợi thời điểm chuyển giao giữa ngày và đêm, đồng thời cũng là khoảnh khắc dễ làm con người rung động. Không gian “bờ ao” mang đậm dấu ấn làng quê Việt Nam. Đặc biệt, hình ảnh “ngọn khói xanh” được miêu tả bằng từ “lúng liếng” — một từ thường dùng cho con người — đã làm cho cảnh vật trở nên có hồn, mềm mại và đầy sức gợi. Chỉ với hai câu thơ ngắn, tác giả đã mở ra một không gian vừa tĩnh lặng vừa ấm áp. Khung cảnh thu tiếp tục được khắc họa qua những chi tiết quen thuộc nhưng giàu chất thơ:

“Vườn sau gió chẳng đuổi nhau
 Lá vẫn bay vàng sân giếng”

Ở đây, tác giả sử dụng cách nói rất độc đáo: “gió chẳng đuổi nhau” gợi cảm giác nhẹ nhàng, êm đềm, không còn cái dữ dội của mùa hạ. Hình ảnh “lá bay vàng” là dấu hiệu đặc trưng của mùa thu, nhưng kết hợp với “sân giếng” – một không gian sinh hoạt quen thuộc – đã khiến cảnh vật trở nên gần gũi, thân thương hơn. Mọi thứ như chậm lại, lắng xuống trong nhịp điệu dịu dàng của mùa thu. Không chỉ có thiên nhiên, bức tranh thu còn có sự xuất hiện của con người và sinh hoạt đời thường:

“Xóm ngoài, nhà ai giã cốm
 Làn sương lam mỏng, rung rinh
 Em nhỏ cưỡi trâu về ngõ
 Tự mình làm nên bức tranh”

Âm thanh “giã cốm” là một tín hiệu rất đặc trưng của mùa thu ở làng quê Bắc Bộ. Kết hợp với “làn sương lam mỏng”, cảnh vật trở nên mơ màng, bảng lảng. Hình ảnh “em nhỏ cưỡi trâu” mang nét hồn nhiên, bình dị, như một nét vẽ sống động làm hoàn chỉnh bức tranh thu. Câu thơ “Tự mình làm nên bức tranh” vừa mang tính tả thực vừa có ý nghĩa khái quát: con người chính là một phần làm nên vẻ đẹp của thiên nhiên. Bức tranh ấy càng trở nên sâu lắng hơn khi đi vào những khoảnh khắc tinh tế của cảm nhận:

“Rào thưa, tiếng ai cười gọi
 Trông ra nào thấy đâu nào
 Một khoảng trời trong leo lẻo
 Thình lình hiện lên ngôi sao”

Âm thanh “tiếng ai cười gọi” vang lên rồi tan biến, tạo cảm giác vừa thực vừa hư. Không gian “trời trong leo lẻo” gợi sự cao rộng, tinh khiết của bầu trời mùa thu. Hình ảnh “ngôi sao” xuất hiện “thình lình” như một điểm nhấn bất ngờ, làm cho bức tranh trở nên sống động và giàu chất thơ hơn. Đây là những chi tiết thể hiện khả năng quan sát tinh tế và trí tưởng tượng phong phú của tác giả. Đỉnh điểm cảm xúc của bài thơ là sự reo vui khi nhận ra mùa thu đã thực sự đến:

“Những muốn kêu to một tiếng
 Thu sang rồi đấy! Thu sang!”

Câu thơ mang giọng điệu hồn nhiên, bộc trực như tiếng reo của một đứa trẻ. Cảm xúc không kìm nén mà bật ra một cách tự nhiên, thể hiện niềm vui sướng, háo hức trước sự thay đổi của thiên nhiên. Đặc biệt, hai câu thơ cuối mang đến một nét rất riêng:

“Lòng bỗng nhớ ông Nguyễn Khuyến
 Cõng cháu chạy rông khắp làng...”

Việc nhắc đến Nguyễn Khuyến – nhà thơ nổi tiếng với những bài thơ thu – cho thấy sự giao thoa giữa cảm xúc hiện tại và truyền thống văn học. Đây không chỉ là nỗi nhớ mà còn là sự tiếp nối cảm hứng về mùa thu trong thơ ca Việt Nam.

Tóm lại, Khi mùa thu sang là một bài thơ giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu và cảm xúc. Thể thơ sáu chữ ngắn gọn đã giúp Trần Đăng Khoa ghi lại những khoảnh khắc tinh tế của mùa thu một cách sinh động và chân thực. Qua đó, bài thơ không chỉ khắc họa vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn thể hiện tâm hồn trong sáng, nhạy cảm của một hồn thơ trẻ.

Lý Bạch là một trong những nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc. Thơ ông thể hiện một tâm hồn tự do, hào phóng. Một trong những bài thơ nổi bật của ông là “Xa ngắm thác núi Lư” (Vọng Lư sơn bộc bố):

“Nhật chiếu Hương Lô sinh tử yên,
Dao khan bộc bố quải tiền xuyên.
Phi lưu trực há tam thiên xích,
Nghi thị Ngân Hà lạc cửu thiên”

Mở đầu bài thơ, Lý Bạch đã khắc họa một thế giới tuyệt đẹp vời của khung cảnh thiên nhiên núi Lư. Ánh mặt trời tươi sáng rọi chiếu xuống núi Hương Lô, tỏa sáng trên khung cảnh núi non kỳ vĩ. Không chỉ vậy, nhà thơ còn điểm xuyết màu sắc vô cùng rực rỡ, lộng lẫy với làn khói tía bốc lên từ ngọn thác. Từ “sinh” được sử dụng gợi ra thiên nhiên tràn đầy sức sống. Dòng thác hiện lên với những chuyển động đầy tinh tế. Dòng thác lớn từ trên đỉnh núi cao đổ xuống được nhà thơ hình dung như là nó được treo lơ lửng giữa không trung, dựa vào vách núi Hương Lô kỳ vĩ. Ở đây, “tam thiên xích”là con số mang tính ước lệ gợi một khoảng cách rất cao và xa. Câu thơ cuối gợi liên tưởng về hình ảnh thác nước tựa như một dải ngân hà rộng lớn giữa bầu trời, đầy màu sắc.

Bài thơ được viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt, ngắn gọn nhưng hàm súc. Hình ảnh mang tính tượng trưng, ước lệ. Bài thơ “Xa ngắm thác núi Lư” đã gợi ra vẻ đẹp độc đáo của thác nước chảy từ đỉnh Hương Lô thuộc dãy núi Lư, đồng thời gửi gắm tình yêu thiên nhiên, quê hương của tác giả. 

Bài thơ "Hồi hương ngẫu thư" của Hạ Tri Chương mang đến cảm xúc sâu lắng về tình yêu quê hương qua nghệ thuật đối lập giữa thời gian và sự bền vững của giọng quê. Tác phẩm khắc họa nỗi buồn ngậm ngùi khi tác giả trở thành "khách" trên chính quê hương mình, tạo nên sự hoài niệm sâu sắc về cội nguồn. Đây là một tác phẩm chân thành, thể hiện tình cảm xa xứ lâu ngày qua giọng điệu hóm hỉnh nhưng đầy xót xa

• Vế 1: Thiếu tiểu (trẻ) - ly gia (rời nhà ra đi)
• Vế 2: Lão đại (già) - hồi (trở về) 

• Gợi hình: Làm nổi bật sự đối lập gay gắt giữa điểm đầu và điểm cuối của cuộc đời. Tuổi thanh xuân ra đi hừng hực khí thế, đến khi trở về quê cũ thì đầu đã bạc, sức đã yếu.
• Gợi cảm: Nhấn mạnh sự chảy trôi nghiệt ngã của thời gian và không gian xa cách. Thể hiện niềm ngậm ngùi, xót xa, hụt hẫng và nỗi niềm tha hương sâu sắc của nhân vật trữ tình khi gần trọn đời bôn ba mới có ngày về thăm quê.