Câu 1:

DÀN Ý PHÂN TÍCH DIỄN BIẾN TÂM LÝ NHÂN VẬT THỨ

I. Mở Đoạn:

-Giới thiệu tác giả Nam Cao và tác phẩm ''Sống mòn''

-Giới thiệu nhân vật và đoạn trích: Đoạn trích là lát cắt tâm lý sâu sắc, thể hiện sự giằng xé giữa thực tại và lý tưởng của Thứ qua sự kiện bữa cơm và suy tư về tương lai.

-Vấn đề nghị luận: Phân tích các giai đoạn tâm lý để thấy được phẩm chất nhân hậu và bi kịch của nhân vật.

II. Thân Đoạn: Phân Tích Diễn Biến Tâm Lý và Phẩm Chất

1. Giai đoạn 1: Tâm lý Bế Tắc và Hoảng Sợ Trước Tương Lai

-Diễn biến tâm lý:

+Chán chường và Mất phương hướng: Nhận thức rõ ràng cuộc sống chỉ là việc "làm đến chết người, cũng chỉ vì mấy bữa cơm," không có lạc thú.

+Hoảng hốt về sự Vĩnh viễn: Sợ hãi khi nhận ra cuộc đời có thể "cứ thế này mãi mãi," dẫn đến cảm giác "sống như mơ ngủ."

+Thực dụng cay đắng: Nỗ lực tìm kiếm lối thoát thực tế (cờ bạc, buôn bán, công chức) nhưng nhanh chóng nhận ra mọi con đường đều dẫn đến sự tù túng, chán nản hơn.

-Phẩm chất được thể hiện:

+Ý thức sâu sắc: Khả năng nhìn thẳng vào sự thật phũ phàng của hoàn cảnh.

+Khát vọng sống vượt lên cái tầm thường: Nỗi sợ hãi trước sự kéo dài vô nghĩa của cuộc sống cho thấy anh không chấp nhận một đời sống vật chất đơn thuần.

2. Giai đoạn 2: Tâm lý Áp Lực và Sự Thu Hẹp Của Lý Tưởng (Khía cạnh Trách nhiệm)

-Diễn biến tâm lý:

+Cảm giác quá tải: Cảm thấy "rất nhiều gánh nặng" từ bổn phận người con cả có học thức, phải lo cho sáu đứa em.

+Sự siết chặt: Cảm giác đời mình "ngày càng thắt chặt vào, càng chật chội thêm," chỉ có thể "khổ hơn."

+Sự thu hẹp của khát vọng: Bị thực tế buộc phải từ bỏ "những thú vui, những hy vọng cao xa," chỉ còn tâm trí hướng về "cơm áo hằng ngày của vợ con."

-Phẩm chất được thể hiện:

+Trách nhiệm và Lòng tận tụy: Sẵn sàng gánh vác mọi thứ vì nghĩa vụ gia đình.

+Tính thực tế và Khắc kỷ: Anh buộc phải loại bỏ những mơ ước để đối phó với khó khăn chồng chất.

3. Giai đoạn 3: Sự Giằng Xé Lương Tâm và Đỉnh Điểm Cảm Xúc (Trong bữa cơm)

-Diễn biến tâm lý

+Tự vấn đạo đức: Tự hỏi tại sao mình lại muốn "sung sướng một mình trong khi cả nhà còn đói khổ."

+Cảm giác khó chịu và tội lỗi: Cảm thấy "ngường ngượng, buồn buồn, khó chịu" khi có đĩa cá kho riêng.

+Hành động cố gắng chuộc lỗi: Ngay lập tức có hành động chia sẻ cá, dù bị người thân phản đối.

-Diễn biến tâm lý

+Bùng nổ cảm xúc: Sau những suy nghĩ dằn vặt, cảm xúc dồn nén bùng phát khi đang ăn: "nước mắt ứa ra. Miếng cơm nghẹn lại, y phải duỗi cổ ra để nuốt đi. Và thiếu một chút nữa là y đã òa lên khóc..."

-Phẩm chất được thể hiện:

+Lương tâm trong sáng và Nhân hậu: Giọt nước mắt này là minh chứng cho tấm lòng không thể chịu đựng được sự bất công nhỏ bé xảy ra trong chính gia đình mình.

+Sự tự trọng: Anh không thể chấp nhận sự ưu tiên dành cho bản thân mình, dù đó là vô tình.

III. Kết Đoạn

-Khái quát: Khẳng định lại diễn biến tâm lý của Thứ là sự va đập liên tục giữa hiện thực tàn nhẫn và nhân cách cao đẹp.

-Đánh giá phẩm chất: Thứ là bi kịch của một người trí thức giàu lòng nhân ái và có ý thức đạo đức sâu sắc, nhưng bị hoàn cảnh xã hội buộc phải sống một cuộc đời đau khổ, mài mòn.

Câu 2:

1.Mở Bài:Giới thiệu về vấn đề cần nghị luận'' “Turn your back” (Quay lưng lại), cổ vũ phụ nữ nói riêng và con người nói chung không sử dụng các hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt AI đến từ Tiktok, nhằm tôn vinh vẻ đẹp của con người, và mang đến thông điệp: Vẻ đẹp là không có chuẩn mực''.

2.Thân Bài:

a.Bàn luận:

-Giải thích về chiến dịch của DOVE:Chiến dịch "Turn your back" (Quay lưng lại) của Dove, dù không có dữ liệu xác thực về năm 2023 với nội dung tập trung vào filter AI của TikTok, là một phần của triết lý "Real Beauty" kéo dài gần hai thập kỷ của thương hiệu này. Về cơ bản, chiến dịch này sử dụng hành động "quay lưng" biểu tượng trước camera để phản đối các bộ lọc làm đẹp AI (như Bold Glamour) đang lan truyền trên mạng xã hội. Thông điệp cốt lõi là tôn vinh vẻ đẹp tự nhiên, không hoàn hảo của con người, nhấn mạnh rằng việc chạy theo tiêu chuẩn ảo do công nghệ tạo ra không chỉ làm sai lệch nhận thức mà còn gây tổn hại đến lòng tự trọng. Dove đã thành công trong việc biến một vấn đề văn hóa số thành một phong trào toàn cầu, kêu gọi người tiêu dùng chọn sự chân thực thay vì sự chỉnh sửa kỹ thuật số.

-Ý nghĩ của chiến dịch đó:

+Mỗi người đều cs vẻ đẹp riêng.Vẻ đẹp ấy dù có khiếm khuyết,nhưng lại là nét đôjc đáo riêng biệt không thể nào thay thế được.Vẻ đẹp đó sẽ là nhưng vẻ đẹp trong sáng nhất,tươi đẹp nhất nó thể hiện những phẩm chất hay đức tính cao đẹp dù có ra sao vẫn có trường tôn tring sự sinh sôi của sự tin tin và vẻ đẹp đích thực.

+Các chuẩn mực thay đổi theo thời gian. Nếu luôn chạy theo những chuẩn mực ấy ta sẽ không bap giờ thoả mãn, hài lòng hay không bao giờ thật sự là mình và dần đánh mất đi bản thân.

+ Và những thông điẹp tích cực cần được lan rộng trong xã hội,thay đổi từ những điều nhỏ nhất,để con người càng tự tin trong cuộc sống.

+ Thông điệp trực tiếp lên án và thách thức những tiêu chuẩn sắc đẹp phi thực tế, không thể đạt được, đang được tạo ra và lan truyền bởi công nghệ AI và các bộ lọc trên mạng xã hội (như TikTok)

+ Khẳng định giá trị nội tại và vẻ đẹp tự nhiên của mỗi cá nhân, kể cả những khiếm khuyết (flaws). Thông điệp này củng cố niềm tin rằng sự độc đáo cá nhân mới là điều hoàn hảo nhất, không phải sự đồng nhất do thuật toán định hình

+Chiến dịch đóng vai trò như một lá chắn tinh thần, giúp giảm bớt áp lực so sánh và lo âu hình thể mà người dùng (đặc biệt là phụ nữ và giới trẻ) phải chịu đựng khi đối diện liên tục với những hình ảnh được chỉnh sửa

+ Hành động "Quay lưng lại" là lời kêu gọi thiết thực, khuyến khích người tiêu dùng chủ động lựa chọn sự thật thay vì sự giả tạo trong môi trường số, từ đó xây dựng lại lòng tự tôn từ bên trong

+ Dove khẳng định vai trò tiên phong của mình, không chỉ bán sản phẩm mà còn tham gia định hình các giá trị xã hội tích cực, ủng hộ sự đa dạng và chấp nhận bản thân.

+Thông điệp mở rộng định nghĩa về vẻ đẹp, loại bỏ quan niệm về một khuôn mẫu duy nhất, và khuyến khích sự chấp nhận đa dạng về hình thể, màu da, và các đặc điểm cá nhân.

-Dẫn chứng:Thông điệp của Dove về việc "Vẻ đẹp là không có chuẩn mực" và lời kêu gọi "Quay lưng lại" với các hiệu ứng AI chỉnh sửa không phải là lời nói suông mà được củng cố bằng những hành động thực tiễn và các dẫn chứng xã hội thuyết phục. Trước hết, thực trạng đáng báo động về sự lạm dụng công cụ chỉnh sửa ảo đã trở thành bối cảnh buộc Dove phải lên tiếng. Nghiên cứu cho thấy một bộ phận lớn phụ nữ và trẻ em gái đã bị cuốn vào vòng xoáy tự ti; ví dụ, thống kê chỉ ra rằng 80% bé gái ở độ tuổi 13 đã từng sử dụng bộ lọc để thay đổi ngoại hình, dẫn đến sự mất tự tin nghiêm trọng so với những người không sử dụng. Nhận thấy điều này, Dove đã triển khai các chiến dịch mang tính can thiệp sâu sắc như chiến dịch "Reverse Selfie" (tạm dịch: Ảnh tự chụp đảo ngược) nhằm phản ánh tác hại của việc chỉnh sửa quá mức. Đỉnh điểm là chiến dịch "Turn your back" năm 2023, phản ứng trực tiếp với sự bùng nổ của filter Bold Glamour trên TikTok, kêu gọi mọi người "quay lưng" với sự giả tạo của AI, và chiến dịch này đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ với gần 1 tỷ lượt tiếp cận toàn cầu. Hơn nữa, thương hiệu còn thể hiện cam kết vượt ra ngoài quảng cáo bằng việc ra mắt "Real Beauty Prompt Guidelines" nhằm huấn luyện AI hiểu được sự đa dạng, và hỗ trợ các dự luật như Kids Online Safety Act 2023 nhằm tạo ra môi trường số an toàn hơn. Những dẫn chứng này cho thấy thông điệp của Dove là một phần của một chiến lược dài hạn, nhất quán, nhằm bảo vệ và tôn vinh vẻ đẹp chân thực, đa dạng của con người trước sự xâm lấn của công nghệ làm đẹp phi thực tế.

-Mở rộng:+Phê phán và lên án những người luôn kì thị chê bai người khác,họ luôn bày tỏ sự ghét bỏ và khiến người khác tổn thương và tự ti về bản thân mình.

+Hay không tình tình với cách sống không hài lòng với bản thân và luôn chạy theo những chuẩn mực từ xã hội

-Bài học nhận thức và hành động:

-Cần nhận thức rằng hầu hết hình ảnh được tiếp xúc trên truyền thông và mạng xã hội (đặc biệt là những hình ảnh "hoàn hảo" được tạo ra bởi AI hoặc Photoshop) là sản phẩm của sự can thiệp kỹ thuật số, chứ không phải là hiện thực tự nhiên.

- Vẻ đẹp đích thực không phải là một tiêu chuẩn cố định (gầy, trẻ, tóc vàng...), mà là sự kết hợp độc đáo của đặc điểm cá nhân, kinh nghiệm sống và thần thái bên trong.

- Chủ động từ chối những công cụ làm sai lệch hình ảnh bản thân..

-Tự tôn là kỹ năng cần được rèn luyện liên tục, không phải là thứ có sẵn.

3.Kết bài:Khẳng định lại vấn đề nghị luận.

Câu 1:

Ngôi kể số ba

Câu 2:

-Đoạn trích sử dụng điểm nhìn:điểm nhìn bên trong và bên ngoài

+Điểm nhìn bên ngoài':Y có sáu đứa em thì ba đứa sẽ phải cưới vợ, ba đứa phải gả chồng, rồi lại phải giúp cho chúng có nghề nghiệp, có cơ sở làm ăn. Y là con cả. Y đã được học nhiều'

+Điểm nhìn bên trong:'Lại còn mẹ y, cũng luật quật suốt ngày và cũng có con thơ. Lại còn cha y, bữa trưa ăn ba lượt cơm như mọi người thì mới đầy được một góc dạ dày. Lại còn các em y, chưa đáng phải chịu những cay cực của đời và tạng phủ đang cần được tẩm bổ nhiều để đủ sức lớn lên; chúng gầy guộc, ngơ ngác, nhút nhát, buồn rầu, có lẽ chỉ vì phải nhịn đói, phải vất vả, phải mắng chửi suốt ngày, ngay từ cái lúc mà đáng lẽ chúng phải được ăn no rồi chạy nhẩy nhởn nhơ, mặt trong trẻo và lòng vô tư lự'

-Tác dụng:

+Điểm nhìn bên trong kết hợp với điểm nhìn bên ngoài tạo ra sự độc đáo trong cách diễn đạt tạo cho tác phẩm có chiều sâu và thể hiện những giá trị nhân văn sâu sắc.Điểm nhìn bên ngoài cho ta thấy được tính bao quát,khái quát,khách quan và tự nhiên còn điểm nhìn bên trong lại mang đến một cái nhìn chân thực,gần gữi và giúp người đọc cảm nhận được nội tâm của nhân vật Y.

+Điểm nhìn kết hợp đã giúp nhấn mạnh và làm nổi bật đượ hoàn cản sống khó khăn,gian khổ một cuộc sống thiếu ăn thiếu cả của gia đình Y,khi đó ta lại thấy được cảm xúc của Y một người con trai cả có học thức cao nhưng gia đình lại quá nghèo khổ và không đủ cái ăn cái mặc,Y thấy thương gia đình thâys hổ thẹn,xấu hổ khi không lo được cho gia đình của mình.

+Qua đó ta thấy được thấi độ của tác giả dành cho nhân vật Y đó là sự cảm thông,thấu hiểu và đồng cảm cho Y,xót xa cho những cảnh ngộ nghèo khổ,đói mòn của con người trước cách mạng tháng 8.

Câu 3:

Câu văn:' Nhưng y vừa ăn, vừa nghĩ ngợi gần xa thế nào mà nước mắt ứa ra. Miếng cơm nghẹn lại, y phải duỗi cổ ra để nuốt đi. Và thiếu một chút nữa là y đã òa lên khóc...'

+Câu văn nằm ở vị trí cuối của tác phẩm,mang môt chiều sâu và giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm.

+Câu văn thể hiện cảm xúc của nhân vật Y đó và cảm xúc không phải của sự hạnh phúc,xúc động mà là cảm xúc của sự nghẹn ngào và bất lực,Y cảm thấy bất lực khí mình không thể lo đuợc cho gia đình để gia dình phải khổ cực và sống một cuộc sống thiếu ăn thiếu mặc.

+Có lẽ Y khóc vì lòng thương cha mẹ,thương vợ con mình,thương họ vì mai sau không có cái ăn mà giờ đành phải nhịn đói cho quen,sự bất lực và tưởng chừng như vô dụng của người con trai ấy đã gục ngã khi cảm nhận được cái nghèo

+Chắc hẳn rằng Y nhận ra sự hy sinh của mẹ và của vợ,sự xót xa ấy đã lại càng làm tăng sự tủi nhục và xấu của anh khi không thể mang đến những gì tốt nhất cho gia đình

+Ta thấy được sự đòng cảm,xót ca thấu hiểu cho cảm xúc và tâm trạng của Y đồng thời có sự ca ngợi dành cho Y khi luôn có sự yêu thương,lo lắng cho gia đình của mình.

Câu 4:

-Thông qua nhân vật ông giáo Thứ nhà văn Nam cao đã phản ánh:

Ông giáo Thứ là nhân vật chính trong tiểu thuyết Sống mòn của Nam Cao, đại diện cho tầng lớp trí thức nghèo trước Cách mạng. Anh ôm ấp nhiều hoài bão, lý tưởng cao đẹp nhưng bị gánh nặng cơm áo ghì sát đất. Cuộc sống cơ cực khiến anh phải giằng xé nội tâm dữ dội giữa lý tưởng và cái nghèo túng. Cuối cùng, Thứ rơi vào kiếp "sống mòn", tinh thần bị bào mòn, sống như đã chết dù vẫn tồn tại. Tác phẩm tố cáo xã hội đã bóp nghẹt nhân cách và khát vọng của người trí thức.

+Sự xung đột giữa Lý tưởng và Hiện thực: Thứ là người được học hành, có ý thức về giá trị tinh thần, có hoài bão muốn cống hiến ("Y đã được học nhiều... bổn phận của y cố nhiên là phải to tát lắm"). Tuy nhiên, thực tế phũ phàng là gánh nặng cơm áo gạo tiền ("làm đến chết người, cũng chỉ vì mỗi ngày mấy bữa cơm") đã bóp nghẹt tất cả những ước mơ cao xa. Cuộc sống của anh là sự "sống mòn", tinh thần bị bào mòn dần bởi sự tù túng, nhàm chán và thiếu thốn vật chất.

Sự bế tắc và vô vọng: Thứ nhận ra đời mình "càng ngày càng thắt chặt vào, càng chật chội thêm", không có lối thoát. Anh rơi vào trạng thái chán nản, không dám nghĩ đến thú vui, hy vọng cao xa, chỉ lo lắng cho cái ăn hàng ngày của vợ con.

- Phẩm chất tốt đẹp bị thử thách và giằng xé:

Lòng nhân hậu và Trách nhiệm: Dù khổ sở, Thứ vẫn là người có lương tâm, có trách nhiệm lớn lao với gia đình (con cái, bố mẹ, các em). Giọt nước mắt của anh khi thấy gia đình phải nhịn đói để anh được ăn no là minh chứng rõ nét nhất cho tấm lòng vị tha, dù anh đang ở trong hoàn cảnh bị đối xử bất công.

Ý thức tự phê bình sâu sắc: Thứ ý thức rất rõ sự bất công, sự ích kỷ (nếu có) của bản thân và sự vô lý của cuộc đời ("Thứ thấy vô lý quá!"). Khả năng tự nhận xét và đau đớn vì những điều mình đang phải chịu đựng cho thấy chiều sâu nhân cách của người trí thức này.

- Sự tố cáo xã hội:

Qua bi kịch của Thứ, Nam Cao đã kịch liệt phê phán xã hội thực dân nửa phong kiến. Xã hội đó đã tạo ra một môi trường "ngột ngạt" khiến những người có tài, có tâm hồn không thể phát triển, mà buộc phải "chết mòn", sống như một kẻ vô dụng, một người thừa.

Nam Cao cũng phản ánh cái vòng luẩn quẩn của cái nghèo: "Thằng nào đã chịu khổ quen rồi thì cứ thế mà chịu mãi đi!". Sự đói khổ làm tha hóa cả những mối quan hệ nhân ái (như thái độ ban đầu của vợ Thứ hay sự nhường nhịn đáng thương của gia đình anh).