Lý Thị Thanh Tuyết
Giới thiệu về bản thân
Trong cuộc sống, không ai là hoàn hảo và mỗi người đều có những ưu điểm, khuyết điểm riêng. Vì thế, việc góp ý, nhận xét để giúp nhau tiến bộ là điều cần thiết. Tuy nhiên, góp ý người khác trước đám đông lại là vấn đề cần được cân nhắc, bởi nếu không đúng cách, một lời nhận xét tưởng như vô tình cũng có thể khiến người khác tổn thương, tự ti và mất đi sự tự tin .
Góp ý là việc chỉ ra những điều chưa đúng, chưa tốt hoặc những hạn chế của một người nhằm giúp họ nhận ra vấn đề và thay đổi theo hướng tích cực. Trong giao tiếp, góp ý chân thành thể hiện sự quan tâm và trách nhiệm đối với người khác. Tuy nhiên, khi góp ý trước đám đông, người nhận xét cần đặc biệt chú ý đến hoàn cảnh, nội dung và cách diễn đạt. Có những vấn đề có thể góp ý công khai, chẳng hạn như một sai sót trong công việc chung cần được sửa chữa ngay. Nhưng những khuyết điểm mang tính cá nhân, đặc biệt liên quan đến ngoại hình, hoàn cảnh, tính cách hay những chuyện riêng tư, nếu đem ra nhận xét trước nhiều người có thể khiến người được góp ý cảm thấy xấu hổ và bị tổn thương .
Thực tế cuộc sống cho thấy, việc nhận xét người khác trước đám đông đôi khi để lại những hậu quả không nhỏ. Trong môi trường học đường, một học sinh mắc lỗi khi thuyết trình có thể bị bạn bè cười chê hoặc nhận xét ngay trước lớp. Nếu giáo viên chỉ ra lỗi sai một cách gay gắt trước mọi người, học sinh ấy có thể trở nên ngại phát biểu và sợ mắc lỗi trong những lần sau. Ngược lại, nếu giáo viên góp ý cụ thể, động viên và tạo cơ hội để học sinh sửa sai, các em sẽ dễ dàng tiếp thu và tiến bộ hơn. Đây là một minh chứng gần gũi cho thấy cùng là một lời góp ý nhưng cách nói khác nhau có thể tạo ra những tác động hoàn toàn khác nhau.
Không chỉ trong trường học, trên mạng xã hội cũng có nhiều trường hợp một người trở thành đối tượng của những lời bình luận tiêu cực trước hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người. Một sai sót trong cách ăn mặc, phát ngôn hay hành động có thể nhanh chóng bị đem ra bàn luận, chế giễu và công kích. Khi đó, ranh giới giữa “góp ý” và “làm tổn thương người khác” rất dễ bị vượt qua. Nhiều chiến dịch tuyên truyền về ứng xử văn minh trên mạng xã hội cũng nhấn mạnh việc người dùng cần suy nghĩ trước khi bình luận, tôn trọng người khác và không biến việc góp ý thành hành vi xúc phạm, bắt nạt.
Có người cho rằng nói thẳng trước đám đông là cách thể hiện sự thẳng thắn. Tuy nhiên, sự thẳng thắn không đồng nghĩa với việc nói bất cứ điều gì mình nghĩ. Một lời nhận xét đúng nhưng được nói sai thời điểm, sai hoàn cảnh hoặc thiếu tế nhị vẫn có thể trở thành lời làm tổn thương người khác. Đặc biệt, trước đám đông, cảm giác xấu hổ và áp lực thường lớn hơn rất nhiều. Vì vậy, trước khi nói, mỗi người cần tự hỏi: “Lời nhận xét này có thực sự giúp người khác tiến bộ hay chỉ khiến họ cảm thấy bị hạ thấp?”.
Khi góp ý, chúng ta cần đặt mình vào vị trí của người nghe. Trước hết, cần xác định mục đích của lời góp ý là giúp người khác tiến bộ chứ không phải để thể hiện bản thân hay hạ thấp họ. Đối với những vấn đề riêng tư, nên lựa chọn cách góp ý trực tiếp và kín đáo thay vì nói trước nhiều người. Khi góp ý, cần sử dụng lời nói lịch sự, tập trung vào vấn đề thay vì công kích con người. Chẳng hạn, thay vì nói: “Bạn thật cẩu thả!”, có thể nói: “Mình nghĩ bạn nên kiểm tra lại phần này để tránh sai sót”. Cách nói nhẹ nhàng nhưng rõ ràng sẽ giúp người nghe dễ tiếp nhận hơn.
Tuy nhiên, cũng không nên vì sợ làm mất lòng mà hoàn toàn im lặng trước những sai lầm của người khác. Một lời góp ý chân thành, đúng lúc và đúng cách có thể giúp một người nhận ra thiếu sót, sửa chữa khuyết điểm và hoàn thiện bản thân. Trong tập thể, những góp ý mang tính xây dựng còn góp phần tạo nên môi trường giao tiếp văn minh, tôn trọng và tích cực.
Là học sinh, mỗi chúng ta cần học cách nói lời góp ý với sự chân thành và lòng tôn trọng. Trước khi nhận xét một ai đó, hãy cân nhắc hoàn cảnh và cảm xúc của người nghe. Đặc biệt, với những vấn đề nhạy cảm, hãy lựa chọn một không gian riêng tư để trao đổi. Biết góp ý đúng lúc, đúng chỗ và đúng cách không chỉ thể hiện sự tinh tế trong giao tiếp mà còn cho thấy nhân cách của mỗi người.
Có thể nói, góp ý là cần thiết, nhưng góp ý trước đám đông đòi hỏi sự thận trọng và tế nhị hơn. Một lời nói có thể giúp người khác trưởng thành, nhưng cũng có thể trở thành vết thương nếu được nói ra thiếu suy nghĩ. Vì vậy, hãy biết dùng lời nói của mình để xây dựng, động viên và giúp đỡ người khác, thay vì vô tình khiến họ tổn thương.