Nguyễn Đức Thiện
Giới thiệu về bản thân
Trong cuộc sống, sự ổn định luôn là điều mà nhiều người mong muốn. Có một công việc vừa sức, thu nhập đủ trang trải và mỗi ngày làm những việc quen thuộc sẽ khiến cuộc sống bớt áp lực hơn. Tuy nhiên, nếu cứ mãi ở trong vùng an toàn, con người rất dễ trở nên ngại thay đổi và dần mất đi động lực phát triển. Vì vậy, theo em, khi đứng giữa sự an nhàn và cơ hội thay đổi để tiến bộ, người trẻ nên dám bước ra khỏi vùng an toàn của mình.
Ổn định không phải là điều xấu. Sau những ngày học tập và làm việc mệt mỏi, ai cũng cần thời gian để nghỉ ngơi. Một người có công việc ổn định, cuộc sống bình thường và không muốn cạnh tranh quá nhiều cũng không có nghĩa là họ đang sống sai. Điều quan trọng là sự ổn định đó có giúp họ cảm thấy hài lòng và tiếp tục phát triển hay khiến họ trở nên quá bằng lòng với hiện tại, không còn muốn cố gắng.
Hội chứng “Ếch luộc” có thể được nhìn thấy qua một tình huống rất quen thuộc. Một học sinh đang học khá tốt nhưng vì thấy môn tiếng Anh khó nên nghĩ rằng mình không cần đầu tư quá nhiều. Ban đầu chỉ bỏ một vài buổi học, sau đó không làm bài đầy đủ và dần dần mất kiến thức cơ bản. Đến khi cần tiếng Anh để thi cử hoặc xin việc, bạn ấy mới nhận ra mình đã tụt lại khá xa. Không có biến cố lớn nào xảy ra ngay lập tức, mà chính những thay đổi nhỏ theo hướng tiêu cực đã khiến người ta dần quen với sự dễ dàng mà không nhận ra mình đang đi xuống.
Vì vậy, người trẻ không nên quá sợ thay đổi. Tuổi trẻ có thể chưa có nhiều tiền, ít kinh nghiệm và đôi khi chưa xác định rõ mình muốn gì. Nhưng chính điều đó lại là lý do để chúng ta nên thử sức. Có thể học một kĩ năng mới, tham gia một hoạt động chưa từng trải nghiệm hoặc thử một công việc khác khi có cơ hội. Những điều này có thể khiến chúng ta mệt mỏi, thậm chí có lúc thất bại, nhưng đổi lại sẽ giúp mỗi người hiểu rõ hơn về khả năng và giới hạn của bản thân.
Chẳng hạn, một học sinh vốn rất ngại nói trước đám đông có thể đăng kí tham gia thuyết trình trong một hoạt động của trường. Lần đầu có thể nói vấp, quên ý hoặc run vì hồi hộp. Nhưng nếu tiếp tục thử, khả năng trình bày và sự tự tin chắc chắn sẽ được cải thiện. Ngược lại, nếu vì sợ xấu hổ mà luôn tìm cách né tránh, nỗi sợ ấy sẽ rất khó biến mất.
Tuy nhiên, thay đổi không có nghĩa là lúc nào cũng phải từ bỏ những gì đang có để chạy theo điều mới. Nếu một công việc phù hợp, vẫn mang lại thu nhập và giúp bản thân tiến bộ thì không cần phải nghỉ việc chỉ để chứng minh rằng mình dám thay đổi. Điều đáng lo không phải là sống ổn định, mà là ổn định trong sự trì trệ. Một người có thể làm công việc quen thuộc mỗi ngày nhưng vẫn học hỏi, hoàn thiện bản thân và có mục tiêu rõ ràng. Đó vẫn là một cuộc sống đang phát triển.
Là người trẻ, chúng ta nên sẵn sàng đón nhận thử thách, nhưng không cần phải ép bản thân lúc nào cũng cố gắng đến kiệt sức. Nếu luôn chọn điều dễ dàng nhất, chúng ta có thể bỏ lỡ nhiều cơ hội để trưởng thành. Thay đổi đôi khi khiến cuộc sống khó khăn hơn trong một thời gian, nhưng nó cũng mang lại kinh nghiệm và giúp mỗi người hiểu mình hơn.
Gen Z thường được nhắc đến với những nhận xét như lười biếng, thiếu kiên nhẫn, thích hưởng thụ hay không chịu được áp lực. Chỉ cần một người trẻ xin nghỉ việc, không muốn làm thêm ngoài giờ hoặc lựa chọn công việc mình yêu thích thay vì công việc có mức lương cao, họ dễ bị cho là “khác xưa”. Theo em, cách nhìn như vậy chưa thật sự công bằng. Một vài cá nhân có thể có những đặc điểm đó, nhưng không thể dựa vào một số trường hợp để đánh giá cả một thế hệ.
Gen Z đúng là có cách sống và suy nghĩ khá khác so với thế hệ trước. Nhiều người trẻ quan tâm hơn đến thời gian cá nhân, sức khỏe tinh thần và sự phù hợp trong công việc. Điều này đôi khi bị hiểu là ngại khó, ngại khổ hoặc thiếu cố gắng. Tuy nhiên, theo em, biết bản thân muốn gì không phải là một điều đáng chê. Nếu một người nhận ra công việc hiện tại không phù hợp và quyết định tìm một hướng đi khác, điều đó chưa chắc đồng nghĩa với việc họ bỏ cuộc. Có thể họ chỉ đang tìm kiếm một môi trường phù hợp hơn để phát triển khả năng của mình.
Điều đáng nói là người trẻ nhiều khi bị đánh giá quá nhanh. Một nhân viên mới không ở lại công ty đến tối muộn có thể bị cho là thiếu nhiệt tình. Một học sinh dành thời gian chơi thể thao, nghe nhạc hoặc sáng tạo nội dung cũng có thể bị nhận xét là chỉ biết hưởng thụ. Nhưng làm việc nghiêm túc không có nghĩa là lúc nào cũng phải bận rộn. Nếu một người hoàn thành tốt nhiệm vụ đúng thời hạn thì việc họ có ở lại muộn hay không không nên được xem là tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá thái độ.
Dù vậy, bảo vệ Gen Z không có nghĩa là phủ nhận những hạn chế của thế hệ này. Một số người trẻ thực sự thiếu kiên trì, muốn đạt kết quả nhanh nhưng lại không muốn dành thời gian học hỏi và cố gắng. Có người quá phụ thuộc vào mạng xã hội, quen với việc mọi thứ diễn ra nhanh chóng nên dễ mất kiên nhẫn trước những mục tiêu cần nhiều thời gian. Những vấn đề đó cần được nhìn nhận nghiêm túc. Tuy nhiên, phê bình một hành vi cụ thể khác hoàn toàn với việc cho rằng cả Gen Z đều như vậy.
Theo em, Gen Z không cần cố chứng minh rằng thế hệ mình hoàn hảo. Điều quan trọng nhất vẫn là hành động. Nếu muốn có sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, mỗi người cần hoàn thành tốt trách nhiệm của mình. Nếu muốn theo đuổi công việc tự do, cần chứng minh được khả năng tự quản lý thời gian và công việc. Nếu không đồng tình với cách làm việc cũ, cũng nên đưa ra những cách làm mới hiệu quả hơn.
Các thế hệ trước cũng không nên lấy trải nghiệm của mình làm thước đo duy nhất để đánh giá người trẻ. Xã hội thay đổi thì cách học tập, làm việc và lựa chọn nghề nghiệp cũng thay đổi. Gen Z chắc chắn có những điểm chưa tốt và cần cải thiện, nhưng không thể vì vậy mà gắn cho cả thế hệ những định kiến tiêu cực.
