Câu 1Bài thơ "Than đạo học" là một tác phẩm sâu sắc thể hiện nỗi lòng trăn trở, xót xa của tác giả trước thực trạng suy đồi của học thuật và thi cử đương thời. Về nội dung, bài thơ đã phơi bày hiện thực nhức nhối khi việc học không còn hướng đến mục đích cao đẹp là tu dưỡng nhân cách, làm rạng danh tiên tổ, mà biến thành công cụ thực dụng để mưu cầu danh lợi, vinh hoa phú quý. Tiếng "than" của tác giả chính là nỗi đau của một trí thức tâm huyết trước cảnh đạo đức suy vi, trường quy lỏng lẻo. Về nghệ thuật, bài thơ thành công nhờ sử dụng thể thơ Đường luật (hoặc song thất lục bát) mang âm hưởng trầm buồn, kết hợp với ngôn từ cô đọng, giàu sức gợi. Biện pháp nghệ thuật đối lập (giữa lý tưởng học tập xưa và thực tại nay) cùng các từ ngữ cảm thán được vận dụng linh hoạt, tạo nên giọng điệu vừa xót xa, cay đắng, vừa mang tính châm biếm, phê phán mạnh mẽ. Qua đó, tác phẩm không chỉ là lời tự sự thời thế mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về giá trị chân chính của tri thức.

Câu 2 Trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế ngày nay, tri thức đã trở thành thứ vũ khí quyền năng nhất để con người khẳng định bản thân và cống hiến cho xã hội. Để chiếm lĩnh kho tàng ấy, yếu tố quyết định hàng đầu chính là ý thức học tập của mỗi cá nhân. Đối với thế hệ học sinh hiện nay – những chủ nhân tương lai của đất nước, ý thức học tập vừa là cơ hội để bứt phá, nhưng cũng là một thách thức lớn trước vô vàn cám dỗ của thời đại.Trước hết, ý thức học tập được hiểu là tinh thần tự giác, chủ động, có mục đích và lý tưởng rõ ràng trong việc tiếp thu kiến thức và rèn luyện kỹ năng. Nhìn vào thực tế hiện nay, chúng ta không thể phủ nhận đại bộ phận học sinh Việt Nam sở hữu một tinh thần học tập vô cùng đáng ngưỡng mộ. Các bạn trẻ ngày nay không còn bó buộc mình trong những trang sách giáo khoa khô khan. Nhờ sự phát triển của công nghệ, học sinh đã biết chủ động khai thác Internet để học ngoại ngữ, lập trình, hay tham gia các khóa học trực tuyến từ các trường đại học danh tiếng trên thế giới. Nhiều tấm gương học sinh nghèo vượt khó, những thủ khoa, những bạn trẻ đạt giải thưởng quốc tế chính là minh chứng sống động cho một thế hệ năng động, sáng tạo và có khát vọng cống hiến lớn lao.Tuy nhiên, bên cạnh mảng màu tươi sáng ấy, bức tranh học đường vẫn còn tồn tại những góc khuất đáng lo ngại về thái độ học tập. Một bộ phận không nhỏ học sinh hiện nay đang rơi vào tình trạng học tập thụ động, học đối phó và học vì áp lực thành tích. Thay vì tự suy nghĩ, nhiều bạn chọn cách chép văn mẫu, sử dụng các ứng dụng giải bài tập hoặc lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để làm hộ bài tập về nhà. Đáng buồn hơn, hiện tượng gian lận trong thi cử vẫn diễn ra tinh vi. Nhiều học sinh đến trường nhưng tâm trí lại đặt vào các trò chơi điện tử, những video ngắn trên mạng xã hội như TikTok, Facebook. Lối sống buông thả, thiếu mục tiêu dài hạn đã biến việc học đối với các bạn trở thành một gánh nặng, một nghĩa vụ bắt buộc đầy mệt mỏi.Nguyên nhân của thực trạng trên một phần xuất phát từ áp lực điểm số nặng nề từ phía gia đình và nhà trường, khiến học sinh mất đi niềm vui tự thân của sự khám phá. Nhưng nguyên nhân cốt lõi vẫn nằm ở ý thức chủ quan của các em. Khi chưa xác định được học để làm gì, học cho ai, học sinh sẽ dễ dàng bị cuốn vào vòng xoáy của sự lười biếng và những thú vui tiêu khiển nhất thời.Hậu quả của việc thiếu ý thức học tập là vô cùng khôn lường. Nó không chỉ tạo ra những "lỗ hổng" lớn về mặt kiến thức mà còn triệt tiêu khả năng tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề thực tế. Khi bước ra khỏi cánh cổng trường học, những học sinh ấy sẽ dễ dàng bị tụt hậu, trở nên chới với trước thị trường lao động khốc liệt và vô hình trung trở thành gánh nặng cho gia đình lẫn xã hội.Học tập là một hành trình dài gian khổ nhưng vô cùng vinh quang. Như lãnh tụ Lenin từng căn dặn: "Học, học nữa, học mãi". Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, bản thân em tự nhận thức được rằng mình cần phải thay đổi thái độ học tập ngay từ hôm nay. Không học vì điểm số, không học vẹt, mà học để làm người, học để có tri thức phụng sự tổ quốc. Chỉ khi có một ý thức học tập đúng đắn và nghiêm túc, chúng ta mới có thể tự tin mở ra cánh cửa tương lai cho chính mình và đưa đất nước sánh vai với các cường quốc năm châu.

Câu 1.Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2. Đề tàiĐề tài: Phản ánh thực trạng buồn tẻ, nhố nhăng, suy đồi của nền giáo dục Nho học và chuyện thi cử thời kỳ giao thời phong kiến - thực dân.

Câu 3. Vì sao tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay đã chán rồi"Thực trạng suy vi: Nho học (đạo học) rơi vào cảnh chợ chiều, bị coi nhẹ, số người đi học sụt giảm nghiêm trọng ("mười người đi học, chín người thôi").hời hợt, chán nản: Người dạy và người học đều mất tinh thần, buông xuôi, lơ đễnh, không còn giữ được nền nếp, sự tôn nghiêm vốn có của cửa thánh sân trình.

Câu 4. Nhận xét về việc sử dụng từ láyCác từ láy: “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè”.dụng:Gợi hình, gợi âm rất cụ thể, sinh động.Miêu tả trạng thái uể oải, mất tập trung, sự chán chường và tư thế kém nghiêm túc của những kẻ liên quan đến việc học, việc thi.Tăng giá trị châm biếm, mỉa mai sâu cay cho tiếng cười trào phúng của Tú Xương.

Câu5. Nội dung chính của bài thơNội dung: Tiếng thở dài ngao ngán, chua xót và thái độ châm biếm, phê phán mạnh mẽ cảnh ngộ bi hài của nền Nho học buổi suy tàn, qua đó bộc lộ tấm lòng ưu thời mẫn thế (lo đời, thương đời) và nỗi đau đáu của nhà thơ trước vận mệnh văn hóa dân