Câu 1:

Bài thơ “Than đạo học” của Tú Xương đã thể hiện sâu sắc sự suy thoái của nền Nho học trong xã hội đương thời, đồng thời bộc lộ tâm trạng chua xót của tác giả trước sự thay đổi của thời cuộc. Ngay câu thơ mở đầu, tác giả đã thốt lên: “Đạo học ngày nay đã chán rồi”, như một lời nhận xét đầy ngao ngán về tình trạng học hành. Hình ảnh “mười người đi học, chín người thôi” cho thấy số người theo Nho học ngày càng giảm. Những câu thơ tiếp theo khắc họa cảnh cô hàng bán sách “lim dim ngủ”, thầy khóa “nhấp nhổm ngồi”, sĩ khí thì “rụt rè”, qua đó làm nổi bật sự vắng vẻ, chán chường và sa sút của đạo học. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật, ngôn ngữ gần gũi, giàu tính khẩu ngữ. Các từ láy “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” giúp hình ảnh trở nên sinh động và tạo giọng điệu hài hước, châm biếm. Qua đó, Tú Xương vừa phê phán thực trạng xã hội, vừa thể hiện nỗi buồn và sự bất bình trước sự suy tàn của nền Nho học.

Câu 2:

Học tập là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của mỗi học sinh. Kiến thức không chỉ giúp con người mở rộng hiểu biết mà còn là hành trang cần thiết để bước vào tương lai. Tuy nhiên, để việc học đạt hiệu quả, bên cạnh sự hướng dẫn của thầy cô và sự quan tâm của gia đình, mỗi học sinh cần có ý thức tự giác và trách nhiệm với việc học của mình. Vì vậy, ý thức học tập là vấn đề mà mỗi học sinh hiện nay cần nhận thức đúng đắn và nghiêm túc rèn luyện. Ý thức học tập là sự tự giác, chủ động và có trách nhiệm trong quá trình học tập. Người có ý thức học tập luôn biết xác định mục tiêu, chủ động tiếp thu kiến thức và hoàn thành nhiệm vụ mà không cần người khác liên tục nhắc nhở. Trong thực tế, nhiều học sinh hiện nay có tinh thần học tập đáng ghi nhận. Các bạn chăm chú nghe giảng, chuẩn bị bài trước khi đến lớp, tích cực phát biểu, tự tìm hiểu những kiến thức chưa biết và cố gắng khắc phục điểm yếu của bản thân. Khi gặp bài khó, các bạn không dễ dàng bỏ cuộc mà kiên trì tìm cách giải quyết. Những biểu hiện ấy cho thấy ý thức học tập tốt không chỉ nằm ở điểm số mà còn thể hiện ở thái độ nghiêm túc và tinh thần cầu tiến của mỗi người. Tuy nhiên, bên cạnh những học sinh có ý thức tốt vẫn còn một bộ phận học tập thiếu tự giác. Một số bạn chỉ học khi có bài kiểm tra, học đối phó hoặc quá phụ thuộc vào sách giải và sự giúp đỡ của người khác. Không ít học sinh còn dành nhiều thời gian cho điện thoại, trò chơi và mạng xã hội nên sao nhãng việc học. Thậm chí, có người gian lận trong kiểm tra để đạt điểm cao nhưng lại không thực sự nắm được kiến thức. Những biểu hiện này xuất phát từ sự lười biếng, thiếu mục tiêu hoặc chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa của việc học. Nếu kéo dài, chúng sẽ khiến học sinh bị hổng kiến thức, hình thành thói quen thiếu trách nhiệm và ảnh hưởng đến tương lai của chính mình.

Để nâng cao ý thức học tập, trước hết mỗi học sinh cần xác định cho mình mục tiêu phù hợp và xây dựng kế hoạch học tập cụ thể. Cần chủ động nghe giảng, làm bài đầy đủ, tự học và mạnh dạn hỏi thầy cô khi chưa hiểu bài. Bên cạnh đó, học sinh cần biết quản lí thời gian, sử dụng điện thoại và mạng xã hội hợp lí để không bị những thú vui nhất thời chi phối. Quan trọng hơn, mỗi người cần hiểu rằng học tập không chỉ để đạt điểm cao mà còn để rèn luyện tư duy, kĩ năng và phẩm chất. Gia đình và thầy cô cũng cần đồng hành, động viên và định hướng để học sinh có môi trường học tập tích cực. Khi có sự tự giác và kiên trì, mỗi học sinh sẽ từng bước tiến bộ và phát huy được khả năng của bản thân. Ý thức học tập có vai trò quan trọng đối với sự trưởng thành của mỗi học sinh. Một người có thể chưa đạt kết quả tốt ngay từ đầu, nhưng nếu biết cố gắng, tự giác và không ngừng học hỏi thì chắc chắn sẽ có tiến bộ. Là học sinh, chúng ta cần biến việc học từ một nhiệm vụ bắt buộc thành nhu cầu tự thân, bởi học tập hôm nay chính là chuẩn bị hành trang cho tương lai ngày mai.

Câu 1:

- Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật: gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ.

Câu 2:

- Đề tài của bài thơ là sự suy thoái của nền Nho học trong xã hội đương thời và tâm trạng của tác giả trước thực trạng đó.

Câu 3:

- Tác giả cho rằng “Đạo học ngày nay đã chán rồi” vì Nho học đang dần suy tàn, người học ngày càng ít, người dạy học và sĩ tử cũng rơi vào trạng thái chán nản, thiếu khí phách. Những hình ảnh như “mười người đi học, chín người thôi”, “cô hàng bán sách lim dim ngủ”, “sĩ khí rụt rè” đã cho thấy rõ thực trạng ấy.

Câu 4:

- Các từ láy trong thơ là : “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè” được sử dụng rất sinh động, giúp khắc họa cụ thể dáng vẻ, trạng thái của con người. Đồng thời, những từ láy này tạo sắc thái hài hước, châm biếm, qua đó làm nổi bật sự sa sút, chán chường của nền Nho học.

Câu 5:

- Bài thơ phê phán sự suy tàn của nền Nho học trong xã hội đương thời. Qua đó, Tú Xương thể hiện nỗi buồn, sự chua xót và thái độ bất bình trước sự thay đổi của đạo học và sĩ khí con người.