Qua đoạn trích tác phẩm Sống mòn, Nam Cao đã khắc họa xuất sắc diễn biến tâm lý phức tạp, đầy giằng xé của nhân vật Thứ, từ đó làm ngời sáng những phẩm chất cao đẹp của một trí thức giàu tình thương. Mở đầu đoạn trích, tâm trạng Thứ bao trùm bởi sự hốt hoảng, sợ hãi khi nhận ra tương lai "sầm tối" và cuộc đời mình đang "sống mòn" như một con ngựa còm bị trói buộc bởi gánh nặng cơm áo. Đỉnh điểm của căn bệnh tinh thần chuyển hóa thành niềm xót xa, đau đớn khi y đối diện với thực tế đói khổ của gia đình. Tại mâm cơm, từ sự ngượng ngùng, buồn buồn khi thấy mình được ăn đĩa cá kho trong khi bà, mẹ, các em chỉ ăn rau, tâm lý Thứ biến chuyển thành hành động muốn chia sẻ miếng ngon. Sự từ chối khéo léo của người thân vì muốn nhường nhịn cho y càng khiến Thứ chép miệng cay đắng, ứa nước mắt vì nghẹn ngào và bất lực. Chuỗi diễn biến tâm lý từ lo sợ cho bản thân đến thấu cảm, đau đớn trước nỗi khổ của gia đình đã chứng minh Thứ là một người giàu lòng trắc ẩn, vị tha và hết lòng yêu thương gia đình. Thứ có một tâm hồn vô cùng trung thực, nhạy cảm; dù bị cái nghèo bủa vây, y vẫn giữ vẹn nguyên lòng tự trọng cùng ý thức sâu sắc về trách nhiệm, không để sự ích kỷ làm chai sạn đi tình thương.

Câu 1:

Văn bản được viết theo ngôi kể thứ ba

Câu 2:

Điểm nhìn được đặt bên trong nhân vật Thứ

Tác dụng: Giúp người đọc đi sâu vào thế giới nội tâm phức tạp, đầy giằng xé của nhân vật

Câu 3:

Nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm vì: Sự xót xa dành cho người thân khi nhận ra họ cũng phải chịu khổ cực, nhịn đói như mình. Nỗi nghẹn ngào, bất lực của một người đàn ông giàu lòng trắc ẩn nhưng không thể thay đổi được thực tại đói nghèo

Câu 4:

Thông qua nhân vật ông giáo thứ, nhà văn Nam Cao đã phản ánh bi kịch của người trí thức nghèo trong xã hội cũ, họ là những con người có ý thức nhưng lại bị gánh nặng cơm áo gạo tiền bóp nghẹt từng ngày