a)Các triều đại phong kiến phương Bắc (từ thời Hán đến thời Đường) đã thực hiện những chính sách cai trị hà khắc nhằm thôn tính và biến nước ta thành quận, huyện của Trung Quốc:

-Thiết lập bộ máy cai trị trực tiếp đến tận cấp huyện.

-Chia lại đơn vị hành chính (Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam...) để dễ bề kiểm soát.

Về kinh tế :

-Thi hành chính sách thuế khóa nặng nề và đi bắt cống nạp các sản vật quý hiếm (ngà voi, sừng tê, ngọc trai...).

-Nắm độc quyền về sắt và muối để hạn chế sự phản kháng của dân ta.

Về văn hóa - xã hội:

-Thực hiện chính sách đồng hóa: Bắt dân ta theo phong tục, tập quán, luật pháp và học chữ Hán.

-Đưa người Hán sang sinh sống lâu dài xen kẽ với người Việt.

Thiên nhiên đóng vai trò là nguồn lực cơ bản và môi trường cho mọi hoạt động sản xuất:

-Cung cấp nguồn tài nguyên: Đất, nước, khí hậu, khoáng sản, rừng và biển là yếu tố đầu vào không thể thiếu cho nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ.

-Ảnh hưởng đến năng suất và tính mùa vụ: Đặc biệt trong nông nghiệp, các yếu tố thời tiết (mưa, nắng, nhiệt độ) quyết định trực tiếp đến sự phát triển của cây trồng và vật nuôi.

-Gây khó khăn, thiệt hại: Các hiện tượng thiên tai như bão, lũ lụt, hạn hán có thể phá hủy cơ sở hạ tầng và làm đình trệ quá trình sản xuất.

b) Sự khai thác quá mức và thiếu bền vững của con người là nguyên nhân chính:

-Khai thác quá mức: Đánh bắt thủy hải sản tận diệt, khai thác khoáng sản bừa bãi làm cạn kiệt nguồn tài nguyên không tái tạo.

-Chặt phá rừng: Việc chuyển đổi rừng thành đất canh tác hoặc đô thị hóa gây mất đa dạng sinh học và xói mòn đất.

Ô nhiễm môi trường: Xả chất thải công nghiệp, nông nghiệp và sinh hoạt chưa qua xử lý làm ô nhiễm nguồn nước và đất.

Biến đổi khí hậu: Các hoạt động phát thải khí nhà kính từ sản xuất công nghiệp làm thay đổi hệ sinh thái tự nhiên.