Đặc điểmVương quốc Chăm-paVương quốc Phù NamKinh tếNông nghiệp trồng lúa nước là chính; giỏi nghề thủ công (gốm, đóng thuyền); thế mạnh là lâm thổ sản và thương mại đường biển.Kinh tế đa dạng: canh tác lúa nước, chăn nuôi, làm thủ công nghiệp. Đặc biệt mạnh về ngoại thương đường biển (cảng Óc Eo).Tổ chức xã hộiTheo chế độ quân chủ chuyên chế. Xã hội chia thành các tầng lớp: quý tộc, dân tự do và nô lệ. Chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Ấn Độ giáo.Theo chế độ quân chủ. Xã hội phân hóa giàu nghèo rõ rệt: quý tộc, thương nhân, thợ thủ công và nông dân. Đạo Phật và đạo Bà-la-môn rất phát triển.

Điểm chung: Cả hai vương quốc đều chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ văn hóa Ấn Độ và đều là những quốc gia hàng hải phát triển rực rỡ tại khu vực Đông Nam Á thời bấy giờ.

. Tác động của thiên nhiên tới sản xuấtThiên nhiên đóng vai trò là môi trường cơ bản và cung cấp nguồn lực thiết yếu cho mọi hoạt động sản xuất:Cung cấp tài nguyên: Đất, nước, khí hậu, khoáng sản và sinh vật là yếu tố đầu vào không thể thiếu (ví dụ: đất cho nông nghiệp, khoáng sản cho công nghiệp).Tạo điều kiện thuận lợi hoặc gây khó khăn: Địa hình bằng phẳng và khí hậu ôn hòa giúp sản xuất dễ dàng; ngược lại, thiên tai (bão, lũ, hạn hán) gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế.Định hướng loại hình sản xuất: Mỗi vùng miền với đặc điểm tự nhiên riêng sẽ phát triển các ngành nghề phù hợp (ví dụ: vùng biển phát triển đánh bắt thủy sản, vùng núi phát triển lâm nghiệp).b. Tác động của con người khiến tài nguyên thiên nhiên bị suy thoáiSự khai thác quá mức và thiếu ý thức của con người là nguyên nhân chính dẫn đến suy thoái tài nguyên:Khai thác quá mức: Đánh bắt hải sản bằng phương thức tận diệt, khai thác khoáng sản bừa bãi vượt quá khả năng phục hồi của tự nhiên.Ô nhiễm môi trường: Việc xả chất thải công nghiệp, nông nghiệp và sinh hoạt chưa qua xử lý làm ô nhiễm nguồn nước và đất.Phá rừng: Chặt phá rừng để lấy gỗ, canh tác hoặc xây dựng công trình làm mất đa dạng sinh học và gây xói mòn đất.Sử dụng hóa chất: Lạm dụng thuốc trừ sâu, phân bón hóa học trong nông nghiệp làm thoái hóa đất đai.