Câu 1

Mở đoạn: Dẫn dắt và nêu vấn đề: Lối sống chủ động là chìa khóa để con người làm chủ vận mệnh trong xã hội hiện đại biến động. Thân đoạn: Giải thích: Sống chủ động là tự mình đưa ra quyết định, chuẩn bị sẵn sàng cho mọi tình huống, không đợi chờ hay phụ thuộc vào hoàn cảnh/người khác. Tầm quan trọng: Giúp chúng ta nắm bắt cơ hội kịp thời, không bị tụt hậu. Tạo ra sự tự tin, bản lĩnh để đối mặt với khó khăn, thử thách. Giúp con người tích lũy kiến thức, kỹ năng một cách tự giác, từ đó dễ dàng đạt được thành công. Hạn chế rủi ro và sự hối tiếc khi gặp những biến cố bất ngờ. Phản đề: Phê phán lối sống thụ động, dựa dẫm, luôn chờ đợi sự sắp đặt của người khác. Kết đoạn: Bài học nhận thức và hành động (Rèn luyện tư duy độc lập, tự học, tự quản lý thời gian...).

Câu 2

Đây là bài thơ số 43 trong chùm thơ Gương báu răn mình của Nguyễn Trãi. Bài thơ thể hiện vẻ đẹp tâm hồn yêu thiên nhiên và tấm lòng ưu ái với dân, với nước của nhà thơ.

Cảnh sắc tràn đầy sức sống: Các động từ mạnh như "đùn đùn", "giương", "phun" cho thấy nhựa sống của cây cỏ đang căng tràn, từ bên trong tỏa ra bên ngoài. Cây hòe: xanh thẫm, tán lá xòe rộng che rợp một khoảng sân. Hoa thạch lựu: sắc đỏ rực rỡ như đang phun trào. Hoa sen: hương thơm ngào ngạt ("tịn" nghĩa là hết, ý nói hương thơm lan tỏa khắp không gian).

Tiếng "lao xao" từ chợ cá: âm thanh đặc trưng của cuộc sống thanh bình, ấm no nơi làng quê. Tiếng "dắng dỏi" của cầm ve: như một bản nhạc rộn rã lúc chiều tà. Cảm nhận: Nguyễn Trãi đón nhận cảnh vật bằng mọi giác quan (thị giác, khứu giác, thính giác) cho thấy một tâm hồn thư thái, tinh tế và tha thiết yêu đời.

Ước nguyện cao đẹp: Tác giả sử dụng điển tích "Ngu cầm" (đàn của vua Thuấn). Ông mong muốn có được cây đàn đó để gảy khúc Nam phong, cầu cho "Dân giàu đủ khắp đòi phương".Dù đang trong cảnh "hóng mát", tâm hồn thư thái nhưng ông chưa bao giờ nguôi ngoai nỗi lo cho dân. "Dân giàu đủ" chính là cái đích cuối cùng, là lí tưởng sống suốt đời của Ức Trai.

Bài thơ không chỉ là một bức tranh mùa hè rực rỡ mà còn là minh chứng cho một nhân cách lớn: luôn đặt hạnh phúc của nhân dân lên trên hết.

Câu 1

Thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2

Công cụ lao động: Một mai, một cuốc, một cần câu (thể hiện sự tự cung tự cấp, gắn bó với ruộng vườn). Thức ăn dân dã theo mùa: Thu ăn măng trúc, đông ăn giá. Sinh hoạt thuận theo tự nhiên: Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao. Thú vui: Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống.

Câu 3

Biện pháp liệt kê: Mai, cuốc, cần câu. Tác dụng: Về nội dung: Liệt kê những công cụ lao động quen thuộc của người nông dân. Qua đó hiện lên hình ảnh một "lão nông" Nguyễn Bỉnh Khiêm tự tại, bình dị, vui với công việc đồng áng, tách biệt khỏi danh lợi. Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu thong dong, chậm rãi ( ), thể hiện tư thế chủ động và sự chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc sống an nhàn.

Câu 4

Cái "dại" của tác giả: Tìm nơi "vắng vẻ" (nơi tĩnh lặng, thiên nhiên, không cầu danh lợi). Thực chất đây là cái Khôn của một bậc đại trí, giữ cho tâm hồn thanh cao, tránh xa vòng xoáy bụi trần. Cái "khôn" của người đời: Đến "chốn lao xao" (nơi quan trường, xô bồ, tranh giành). Tác giả dùng cách nói ngược (mỉa mai) để chỉ ra rằng đó thực chất là cái Dại, vì con người dễ bị cuốn vào vòng danh lợi, đánh mất bản sắc cá nhân. Điểm đặc biệt: Cách nói ngược, hóm hỉnh và thâm thúy. Tác giả khẳng định một triết lý sống: Khôn hay dại không nằm ở sự giàu sang, mà nằm ở sự thanh thản trong tâm hồn.

Câu 5

Qua bài thơ "Nhàn", ta thấy hiện lên một Nguyễn Bỉnh Khiêm với vẻ đẹp nhân cách cao cả, trí tuệ. Đó là một con người có thái độ sống kiên định, bản lĩnh khi dám từ bỏ chốn vinh hoa để về với thiên nhiên, sống cuộc đời đạm bạc mà thanh khiết. Nhân cách ấy còn tỏa sáng ở triết lý sống thuận theo tự nhiên, coi khinh phú quý như một "giấc chiêm bao". Đứng giữa những bon chen của thời đại, ông vẫn giữ được tâm thế tự tại, ung dung, khẳng định một nhân cách lớn không bị danh lợi làm vấy bẩn.