Vùng núi phía Bắc: Do địa hình dốc và hẻm vực, người dân chủ yếu đi bộ và dùng các loại gùi có quai đeo qua vai hoặc trán. Tại những nơi có đường mòn, ngựa thồ trở thành phương tiện đắc lực.

Vùng Tây Nguyên: Người dân nổi tiếng với việc thuần dưỡng voi để chở người và hàng hóa nặng. Bên cạnh đó, xe quệt (không bánh, do trâu bò kéo) cũng được dùng phổ biến trên các địa hình đồi thấp hoặc đầm lầy.

​Vùng sông nước: Các dân tộc như Thái, Kháng... đã sáng tạo ra nhiều loại thuyền độc mộc, bè, mảng từ tre nứa để di chuyển qua sông suối.

Tựu trung lại, hệ thống phương tiện vận chuyển xưa rất đa dạng, phản ánh rõ nét đặc điểm địa hình từng vùng miền. Chúng là kết quả của sự sáng tạo và kinh nghiệm sống lâu đời, giúp con người chinh phục thiên nhiên và duy trì các hoạt động giao thương, văn hóa

về xuồng: phổ biến nhất là xuồng ba lá, xuồng năm lá dùng để đi lại,đánh bắt gần bờ; ngoài ra còn có xuồng tam bản, xuồng vỏ lãi với tốc độ cao

về ghe: đa dạng hơn với ghe bầu( vận chuyển đường dài,ghe chài (chở lúa gạo với khối lượng lớn,ghe lồng ( dùng làm nhà ở hoặc bán rong). cùng các loại ghe đặc thù như ghe câu ghe lưới.