Câu 1:

Qua văn bản "Nên bị gai đâm" của tác giả Chu Văn Sơn, người đọc rút ra được một thông điệp sâu sắc: con người nên biết yêu thương vạn vật xung quanh mình. Yêu thương vạn vật không chỉ là tình cảm dành cho con người mà còn là sự trân trọng đối với thiên nhiên, cỏ cây, muông thú và mọi sự sống. Khi biết yêu thương, con người sẽ sống chậm lại, biết quan sát và cảm nhận vẻ đẹp của thế giới, từ đó nuôi dưỡng tâm hồn trở nên tinh tế, giàu lòng trắc ẩn. Ngược lại, nếu sống thờ ơ, vô cảm với vạn vật, con người dễ trở nên khô khan, ích kỉ và xa rời những giá trị tốt đẹp. Trong thực tế, những hành động nhỏ như chăm sóc một chậu cây, bảo vệ môi trường hay đối xử nhân ái với động vật đều là biểu hiện của tình yêu thương vạn vật. Chính tình yêu ấy góp phần tạo nên sự hài hòa giữa con người và tự nhiên, giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa hơn. Vì vậy, mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình một trái tim biết rung động và yêu thương, bởi đó không chỉ là cách làm đẹp tâm hồn mà còn là nền tảng để xây dựng một thế giới tốt đẹp, nhân văn hơn.

Câu 2:
Trong nền thơ ca kháng chiến, Hoàng Cầm là một giọng thơ giàu cảm xúc, gắn bó sâu nặng với quê hương Kinh Bắc. Đoạn trích trong bài thơ "Bên kia sông Đuống" đã khắc họa rõ nét sự biến đổi đau đớn của quê hương trước và sau chiến tranh, qua đó thể hiện tình yêu quê hương tha thiết và nỗi xót xa trước cảnh tàn phá của kẻ thù.

Trước hết, quê hương hiện lên trong kí ức nhà thơ là một miền đất thanh bình, trù phú và đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc. Hình ảnh "lúa nếp thơm nồng" gợi nên một cuộc sống ấm no, yên bình, nơi con người gắn bó với ruộng đồng và hương lúa. Không chỉ vậy, quê hương còn hiện lên qua những giá trị văn hóa đặc sắc như "tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong", "màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp". Những câu thơ không chỉ miêu tả vẻ đẹp vật chất mà còn làm nổi bật đời sống tinh thần phong phú, truyền thống lâu đời của vùng quê Kinh Bắc. Tất cả tạo nên một bức tranh quê hương tươi sáng, tràn đầy sức sống và niềm tự hào.

Thế nhưng, tất cả những vẻ đẹp ấy đã bị phá vỡ khi chiến tranh ập đến. Từ "khủng khiếp" như một điểm gãy, mở ra một hiện thực hoàn toàn trái ngược. Hình ảnh "giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn" diễn tả sự tàn bạo, dữ dội của kẻ thù. Những câu thơ ngắn, dồn dập: "Ruộng ta khô / Nhà ta cháy" như những nhát cắt đau đớn, khắc sâu cảnh hoang tàn, đổ nát. Không gian làng quê yên bình ngày nào giờ đây trở thành "ngõ thẳm bờ hoang", gợi cảm giác tiêu điều, lạnh lẽo và mất mát.

Đặc biệt, nhà thơ đã sử dụng những hình ảnh mang tính biểu tượng từ tranh dân gian để làm nổi bật sự tan hoang của quê hương. Nếu như trước đây, "mẹ con đàn lợn âm dương" hay "đám cưới chuột" tượng trưng cho cuộc sống no đủ, vui tươi, thì nay lại "chia lìa trăm ngả", "tan tác về đâu?". Câu hỏi tu từ cuối đoạn thơ không chỉ là nỗi xót xa mà còn là tiếng kêu đau đớn trước sự đổ vỡ của những giá trị văn hóa truyền thống. Qua đó, người đọc cảm nhận được sự mất mát không chỉ về vật chất mà còn là sự tổn thương sâu sắc về tinh thần.

Như vậy, bằng sự đối lập giữa quá khứ tươi đẹp và hiện tại đau thương, Hoàng Cầm đã làm nổi bật sự biến đổi dữ dội của quê hương trước và sau chiến tranh. Đoạn thơ không chỉ tố cáo tội ác của kẻ thù mà còn thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng, nỗi đau xót và khát vọng hòa bình của nhà thơ.

Có thể nói, đoạn trích trong "Bên kia sông Đuống" là một bức tranh giàu giá trị hiện thực và nhân văn. Qua đó, người đọc càng thấm thía hơn giá trị của hòa bình, đồng thời thêm trân trọng những gì mà quê hương đã và đang có.

Câu 1:
- Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là nghị luận

Câu 2:

- Nội dung của văn bản trên nói về việc thức tỉnh lối sống vô tình, thô bạo của con người với thiên nhiên, cuộc đời. Tác phẩm phê phán sự thờ ơ trước những tổn thương mà con người gây ra cho vạn vật, đồng thời nhấn mạnh cái "đau", để khuyên người đọc biết sống trân trọng, có trách nhiệm hơn.

Câu 3:

- Biện pháp tu từ trong đoạn bảy là biện pháp điệp từ "quen"
- Tác dụng
+ Nhấn mạnh sự bao dung, âm thầm chịu đựng của thế giới tự nhiên trước những vô tâm của con người. Qua đó nhắn nhủ hãy biết trân trọng, yêu thương, nâng niu thế giới

+ Tăng tính sinh động, hấp dẫn.

Câu 4:

Câu văn "Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm" được tác giả Chu Văn Sơn sử dụng để nhắn nhủ con người cần trải qua đau thương, khó khăn để thức tỉnh, trân trọng cuộc sống và học cách sống bao dung, tử tế hơn. Nỗi đau là lời nhắc nhở cần thiết để ta dừng lại sự vô tâm, cảm nhận sâu sắc hơn về tổn thương và rèn luyện sự thấu cảm. Khó khăn, đau thương không hoàn toàn tiêu cực, nó giúp con người nhận thức đúng đắn về sự sống, trở nên "người" hơn và trân trọng hạnh phúc hơn.

Câu 5:

Qua tác phẩm "Nên bị gai đâm" của tác giả Chu Văn Sơn, em rút ra được bài học sâu sắc về sự thức tỉnh và lòng biết ơn. Con người cần trải qua những tổn thương, đau đớn để nhận ra sự vô tâm của bản thân, từ đó biết trân trọng sự bao dung của cuộc sống, sống trách nhiệm và nhân ái hơn. Tác giả cho rằng "thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm" để ta giật mình nhận ra tổn thương tổn thương là có thật. Đôi khi, sự bình yên khiến ta quên đi sự bao dung của vạn vật và hành xử thô bạo. Hiểu được "nỗi đau" sẽ khiến ta sống dịu dàng hơn, giảm bớt sự vô cảm và có trách nhiệm hơn với hành động của mình đối với con người và thiên nhiên.