• Về thể chất: Tăng trưởng nhanh chóng về chiều cao, cân nặng và thay đổi hình dáng cơ thể.
• • Ví dụ: Nam giới xuất hiện cơ bắp, vai rộng ra; nữ giới phát triển ngực, hông nở.
• Về sinh lý: Các hormone sinh dục hoạt động mạnh, cơ quan sinh dục phát triển và bắt đầu có khả năng sinh sản.
• • Ví dụ: Nam bắt đầu xuất tinh lần đầu (mộng tinh); nữ bắt đầu có kinh nguyệt.
• Về tâm lý: Có những thay đổi về cảm xúc, tư duy, muốn khẳng định bản thân và bắt đầu có sự quan tâm đến người khác giới.
• • Ví dụ: Trở nên nhạy cảm hơn, dễ vui buồn thất thường hoặc muốn tự lập, ít phụ thuộc vào bố mẹ hơn.

• Về sức khỏe: Cơ thể trẻ em chưa phát triển hoàn thiện để mang thai và sinh con, dẫn đến nguy cơ tử vong ở cả mẹ và con, hoặc trẻ sinh ra bị suy dinh dưỡng, dị tật.
• Về kinh tế - xã hội: Gây khó khăn cho kinh tế gia đình vì đôi vợ chồng trẻ chưa có nghề nghiệp ổn định; làm gia tăng tỷ lệ nghèo đói và thất học.
• Về nòi giống: Ảnh hưởng đến chất lượng dân số và sự phát triển bền vững của cộng đồng.
• Về pháp luật: Vi phạm Luật Hôn nhân và Gia đình.

Cách hạn chế nạn tảo hôn

• Tuyên truyền, giáo dục: Đẩy mạnh truyền thông về tác hại của tảo hôn bằng tiếng dân tộc địa phương, lồng ghép vào các buổi họp bản, trường học.
• Nâng cao dân trí: Tạo điều kiện cho trẻ em vùng cao được đến trường, giúp các em hiểu biết về quyền lợi và sức khỏe sinh sản.
• Can thiệp pháp lý: Chính quyền địa phương cần giám sát chặt chẽ việc đăng ký kết hôn và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
• Phát triển kinh tế: Hỗ trợ sinh kế cho các hộ gia đình khó khăn để giảm áp lực kinh tế - một trong những nguyên nhân dẫn đến việc gả con sớm.

• Sinh trưởng: Là sự tăng về kích thước và khối lượng của cơ thể do sự tăng lên về số lượng và kích thước tế bào. Dấu hiệu đặc trưng là sự tăng chiều cao, cân nặng, thể tích.
• Phát triển: Là những biến đổi về chất lượng trong cơ thể, bao gồm ba quá trình liên quan mật thiết: sinh trưởng, phân hóa tế bào và phát sinh hình thái cơ quan/cơ thể. Dấu hiệu đặc trưng là sự xuất hiện các cơ quan mới, thay đổi hình dạng và chức năng sinh lý.

• Sinh trưởng: Một cây đậu từ khi nảy mầm cao
• 2cm, sau một tuần cao lên thành 10cm.
• Phát triển: Cây đậu sau một thời gian sinh trưởng thì bắt đầu ra hoa và kết quả (xuất hiện cơ quan mới).

• Tăng về kích thước và khối lượng: Đây là biểu hiện rõ rệt nhất thông qua việc tăng số lượng và kích thước tế bào.
• Ví dụ: Một cây đậu từ khi nảy mầm cao 5cm, sau một tuần cao lên 15cm.

• Phân hóa tế bào: Các tế bào hình thành các chức năng chuyên hóa khác nhau.
• Phát sinh hình thái: Hình thành các cơ quan mới (lá, rễ, hoa, quả...).
• Thay đổi chức năng sinh lí: Cơ thể có những
• khả năng mới (ví dụ: khả năng sinh sản).
• Ví dụ: Cây cam sau một thời gian sinh trưởng bắt đầu ra nụ và nở hoa.