- Dậy thì chủ yếu do tác động của tăng testosterone ở nam và tăng estrogen ở nữ. Ở thời kì dậy thì, nam nữ có những thay đổi rõ rệt về thể chất và tâm sinh lí. Giai đoạn dậy thì đưa đến nhiều lợi ích cho nam và nữ như tăng sức mạnh thể chất, tăng năng lực trí tuệ, phát triển tính độc lập và nhân cách, bắt đầu nghĩ đến mục tiêu sống.

vd: nam giọng nói trầm hơn, nữ giọng nói thanh hơn, cơ thể bắt đầu phát triển lông mu, lông nách,...

-Cần hạn chế nạn tảo hôn vì:

+ ảnh hưởng tới sức khoẻ khi cơ thể trẻ chưa phát triển hoàn thiện để mang thai và sinh con. Thai nhi dễ bị suy dinh dưỡng, dị tật bẩm sinh,..

+ kết hôn sớm khi chưa có việc làm, khả năng kiếm tiền và tự chăm sóc bản thân dẫn đến gánh nặng kinh tế, nghèo đói, chất lượng cuộc sống thấp.

+ Tảo hôn khiến trẻ phải nghỉ học, học vấn thấp, mất cơ hội học tập , phát triển nghề nghiệp.

+ Chưa đủ chính chắn về tâm lý để giải quyết các mâu thuẫn gia đình, dễ dẫn đến bạo lực gia đình và ly hôn.

- Cách hạn chế tảo hôn:

+ Nâng cao nhận thức về luật hôn nhân và gia đình, đặc biệt tuyên truyền ở các vùng sâu, vùng xa.

+ Đẩy mạnh giáo dục giới tính cho học sinh và gia đình, đặc biệt ở nơi vùng sâu vùng xa, thuyết phục gia đình cho các trẻ em gái tiếp tục đi học, không kết hôn sớm.

+ Hỗ trợ phát triển kinh tế vùng sâu vùng xa để giảm nghèo.

+ Xử phạt nghiêm các hành vi tổ chức tảo hôn.

Một số ứng dụng trong thực tiễn:

- phun thuốc trừ sâu bướm khi chúng đang ở giai đoạn sâu non để mang lại hiệu quả cao nhất, giảm lượng thuốc sử dụng, tránh gây ô nhiễm môi trường.

-nắm vững giai đoạn sinh sản của vật nuôi để cung cấp dinh dưỡng, ánh sáng và chế độ chăm sốc đặc biệt, giúp tăng năng suất.

-tăng cường phân bón, nước ở giai đoạn cây non để phát triện cành lá, và hạn chế tưới nước khi cây đã chín vàng ( như lúa) để tăng chất lượng hạt.

Cơ sở khoa học: mỗi giai đoạn trong vòng đời sinh vật( sinh trưởng, phát triển, sinh sản) có nhu cầu dinh dưỡng, môi trường và khả năng chịu đựng khác nhau. Việc can thiệp đúng lúc giúp tối đa hoá khả năng sinh trưởng( trong chăn nuôi, trồng trọt) hoặc tiêu diệt hiệu quả các đối tượng gây hại( trong phòng trừ sâu bệnh).

Các dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng và phát triển ở sinh vật:

- Các dấu hiệu đặc trưng của sinh trưởng: tăng tế bào (khối lượng, kích thước, số lượng) dẫn đến tăng khối lượng, kích thước cơ thể.

VD: cây lạc sau khi nảy mầm bắt đầu sinh trưởng bằng cách tăng chiều cao, tăng diện tích lá.

- Các dấu hiệu đặc trưng của phát triển: phân hóa tế bào, phát sinh hình thái, thay đổi chức năng sinh lí của cơ thể.

VD: cây lạc từ hạt hình thành cây mầm; từ mô phân sinh đỉnh phân hóa thành hoa.