Trong nền văn học Việt Nam trước Cách mạng, Thạch Lam là nhà văn có lối viết nhẹ nhàng, giàu cảm xúc. Truyện ngắn Trở về kể về nhân vật Tâm – một người con sau nhiều năm xa quê mới trở về thăm mẹ. Đoạn trích đã cho thấy sự đối lập giữa tình yêu thương của người mẹ và thái độ lạnh nhạt của Tâm.

Khi Tâm về đến nhà, khung cảnh hiện ra rất yên lặng. Ngôi nhà cũ vẫn như xưa nhưng “sụp thấp hơn” và “mái gianh xơ xác hơn”. Những chi tiết ấy cho thấy thời gian đã trôi qua, cuộc sống của mẹ vẫn nghèo khó, vất vả. Không gian ấy cũng làm nổi bật sự cô đơn của bà mẹ trong suốt những năm con trai xa nhà.

Hình ảnh người mẹ khiến người đọc xúc động. Bà đã già đi nhiều, vẫn mặc bộ áo cũ kỹ như trước. Khi thấy con, bà “ứa nước mắt”, nghẹn ngào vì vui mừng. Bà hỏi han con từng chút một, lo lắng khi nghe tin con ốm mà không biết đường lên tỉnh thăm. Bà còn mong con ở lại ăn cơm cho vui. Tình yêu của người mẹ thật chân thành và sâu nặng, dù con trai đã xa cách nhiều năm.

Trái lại, Tâm lại tỏ ra thờ ơ. Anh trả lời mẹ một cách gượng gạo, nói chuyện qua loa cho xong. Khi nghe mẹ nhắc đến cô Trinh – người vẫn nhớ đến mình – Tâm chỉ nhún vai, không quan tâm. Anh cho rằng cuộc sống ở quê không liên quan gì đến cuộc sống giàu sang của mình trên thành phố. Điều đó cho thấy Tâm đã thay đổi, trở nên xa cách với quê hương và cả mẹ mình.

Đặc biệt, trước khi ra về, Tâm đưa cho mẹ hai mươi đồng với giọng hơi kiêu ngạo. Anh nghĩ rằng chỉ cần cho tiền là đủ làm tròn bổn phận. Nhưng người mẹ nhận tiền trong sự run run, rơm rớm nước mắt. Bà cần tình cảm của con hơn là tiền bạc. Thế nhưng Tâm lại vội vàng ra đi, không để ý đến cảm xúc của mẹ.

Qua đoạn trích, Thạch Lam đã thể hiện nỗi buồn về sự vô tâm của con người trước tình cảm gia đình. Đồng thời, tác giả cũng ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bao dung của người mẹ. Đoạn truyện nhắc nhở chúng ta phải biết yêu thương, quan tâm đến cha mẹ khi còn có thể.

Câu 1: Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Câu 2: Người bộc lộ cảm xúc là nhân vật “tôi”; Đó là cuộc gặp gỡ tình cờ giữa “tôi” và người mẹ nông dân.
Câu 3: Biện pháp tu từ: So sánh (“hơi ấm hơn nhiều chăn đệm”). Tác dụng: Làm nổi bật hơi ấm của ổ rơm – tuy đơn sơ, nghèo khó nhưng lại ấm áp, nghĩa tình hơn cả chăn đệm đầy đủ; qua đó thể hiện tình cảm chân thành của người mẹ.
Câu 4: Hình ảnh “ổ rơm” là hình ảnh giản dị, mộc mạc nhưng giàu ý nghĩa. Nó không chỉ là chỗ nằm mà còn tượng trưng cho tình người ấm áp, nghĩa tình của người mẹ nông dân.
Câu 5: Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là ca ngợi tình người ấm áp, nghĩa tình trong hoàn cảnh nghèo khó.
Câu 6:
Bài thơ để lại trong em nhiều xúc động sâu sắc. Hình ảnh người mẹ dù nghèo nhưng giàu lòng yêu thương khiến em cảm thấy ấm lòng và cảm động. Ổ rơm tuy đơn sơ mà chứa đựng tình cảm chân thành, ấm áp hơn cả chăn đệm đầy đủ. Qua đó, em hiểu rằng giá trị lớn nhất trong cuộc sống không phải là vật chất mà là tình người. Bài thơ giúp em thêm trân trọng những tấm lòng giản dị, giàu yêu thương trong cuộc sống.