a. Đặc điểm, vai trò của Quốc hội

Căn cứ vào Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam:

• Đặc điểm: Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
• Vai trò:
• • Thực hiện quyền lập hiến và lập pháp (làm Hiến pháp và luật).
  • Quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
  • Thực hiện quyền giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước.

b. Nhận xét về hành vi của H

Hành vi của H rất đáng khen ngợi và thể hiện trách nhiệm của một công dân có ý thức vì:

• Có tư duy phản biện: H không vội tin vào các tin đồn thất thiệt mà chủ động kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống (Cổng thông tin Quốc hội, báo chí).
• Tuân thủ pháp luật: Việc kiểm chứng và đính chính giúp ngăn chặn sự lan truyền thông tin sai sự thật, góp phần giữ gìn trật tự xã hội.
• Có tinh thần trách nhiệm: Việc chia sẻ lại thông tin chính xác giúp giải tỏa lo lắng, giúp người dân hiểu đúng vấn đề và yên tâm hơn.

Quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình (Điều 21): E đã lén lút đọc tin nhắn riêng tư và chụp lại nội dung nhạy cảm của F.

Quyền bảo vệ danh dự, uy tín (Điều 21): Việc E chia sẻ nội dung nhạy cảm đó với người khác khiến F xấu hổ và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý là hành vi bôi nhọ danh dự.

Quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín (Điều 21): E đã tự ý truy cập vào phương tiện thông tin cá nhân (điện thoại) của F khi chưa được sự đồng ý.

• Điều 35: Quy định về quyền làm việc và lựa chọn nghề nghiệp. Luật An toàn, vệ sinh lao động cụ thể hóa bằng cách bảo đảm người lao động được làm việc trong điều kiện an toàn, vệ sinhvà được hưởng đầy đủ các chế độ bảo hộ.
• Điều 33: Quy định mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm. Luật cụ thể hóa trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc thiết lập môi trường làm việc không gây nguy hại đến sức khỏe, tính mạng con người.
• Điều 34: Quy định Nhà nước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động và tạo điều kiện xây dựng quan hệ lao động tiến bộ. Luật cụ thể hóa các quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên để phòng ngừa tai nạn và bệnh nghề nghiệp.

• Cách ứng xử: Em sẽ đến gần và nhẹ nhàng nhắc nhở các bạn rằng hành động đó là vi phạm quy định của vườn quốc gia và gây hại đến môi trường tự nhiên.
• Hành động cụ thể:
• • Giải thích cho các bạn hiểu việc bảo vệ cảnh quan chung là trách nhiệm của mỗi người.
  • Nếu các bạn vẫn tiếp tục mặc dù đã được nhắc nhở, em sẽ báo cáo với thầy cô giáo chủ nhiệm hoặc người quản lý khu vực đó để có biện pháp can thiệp kịp thời.

• Cách ứng xử: Em sẽ thẳng thắn khuyên ngăn các bạn không nên làm như vậy vì đó là hành vi thiếu trung thực.
• Hành động cụ thể:
• • Phân tích cho các bạn thấy việc nói dối cô giáo sẽ làm mất lòng tin và nếu bị phát hiện sẽ phải chịu hình phạt nặng hơn.
  • Khuyên các bạn nên tranh thủ thời gian còn lại để ôn tập cùng nhau hoặc thành thật nhận lỗi với cô về việc chưa chuẩn bị kỹ để xin hướng giải quyết thay vì nói dối.

• Đặc điểm: Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền hành pháp, là cơ quan chấp hành của Quốc hội.
• Vai trò:
• • Thống nhất quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Nhà nước.
  • Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật (như Nghị định) để chi tiết hóa luật và quản lý điều hành đất nước.
  • Bảo đảm việc tuân thủ Hiến pháp và pháp luật.

• Sự tỉnh táo và sáng suốt: D không vội tin vào tin đồn chưa xác thực mà đã chủ động tìm kiếm thông tin từ các nguồn chính thống (Cổng thông tin điện tử của Chính phủ).
• Tinh thần trách nhiệm với cộng đồng: Việc D chia sẻ lại thông tin chính xác giúp bà con trong khu phố hiểu đúng pháp luật, loại bỏ tâm lý lo lắng, hoang mang, góp phần giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.
• Thượng tôn pháp luật: D đã góp phần đưa các quy định của Nhà nước đến gần hơn với người dân một cách chính xác và kịp thời.

• Cơ sở pháp lý: Điều 20, Hiến pháp 2013 quy định: "Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về sức khỏe, danh dự và nhân phẩm".
• Hành vi vi phạm: Việc P sử dụng tài khoản ẩn danh để bịa đặt, vu khống H gian lận thi cử trên mạng xã hội đã trực tiếp làm tổn hại đến uy tín, hình ảnh và danh dự cá nhân của H trước bạn bè và cộng đồng.

1. Điều 37 Hiến pháp 2013 - Quyền trẻ em: Được cụ thể hóa thành các quy định về 25 quyền của trẻ em trong Luật Trẻ em 2016, bao gồm quyền sống, quyền phát triển, quyền được bảo vệ và quyền tham gia (Chương II).
2. Điều 36 Hiến pháp 2013 - Trách nhiệm của gia đình: Cụ thể hóa trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội trong việc chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em, đặc biệt là việc xây dựng môi trường gia đình an toàn (Chương V).
3. Điều 39 Hiến pháp 2013- Quyền học tập: Được cụ thể hóa qua các quy định về quyền được giáo dục, học tập, phát triển năng khiếu và trách nhiệm của cơ sở giáo dục trong việc bảo đảm quyền trẻ em (Điều 17 - Quyền được giáo dục, học tập).

• Giữ khoảng cách an toàn: Không lại gần nhóm bạn, tránh bị thương nếu pháo nổ bất ngờ.
• Khuyên ngăn: Nhắc nhở các bạn rằng đây là hành vi bị cấm và nguy hiểm.
• Báo cáo: Nếu bạn vẫn tiếp tục, em sẽ báo ngay cho người lớn (bố mẹ, bảo vệ, công an) hoặc thầy cô giáo để kịp thời ngăn chặn.
• b. Tình huống đánh bạc:
• Khuyên nhủ: Tách các bạn ra khỏi nhóm và phân tích cho bạn hiểu đây là hành vi vi phạm nội quy nhà trường và có thể vi phạm pháp luật.
• Báo cáo: Báo cho giáo viên chủ nhiệm, Đoàn/Đội trường để có biện pháp giáo dục và xử lý kịp thời.

Câu1

• Hệ thống trường học: Văn Miếu (1070) và Quốc Tử Giám (1076 - trường đại học đầu tiên) được thành lập thời Lý. Đến thời Lê sơ, hệ thống trường công phát triển xuống tận cấp huyện, xã, song song với các lớp tư.
• Chế độ thi cử: Bắt đầu từ năm 1075, khoa cử dần trở thành phương thức tuyển chọn quan lại chính, đặc biệt phát triển đỉnh cao vào thời Trần và Lê sơ, nhấn mạnh việc trọng dụng nhân tài.
• Học vị: Thiết lập các danh hiệu như Thái học sinh, Tiến sĩ và vinh danh Tam khôi (Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa).
• Câu2
• Văn Miếu - Quốc Tử Giám đóng vai trò nền tảng trong nền văn minh Đại Việt:
• Trung tâm giáo dục & đào tạo: Là nơi đào tạo phần lớn đội ngũ trí thức, quan lại và hiền tài cho bộ máy nhà nước.
• Truyền bá tư tưởng: Khẳng định và thúc đẩy Nho giáo, thiết lập chuẩn mực đạo đức, văn hóa và chính trị.
• Tôn vinh hiếu học: Việc dựng bia Tiến sĩ (từ 1484) khuyến khích tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng nhân tài.
• Biểu tượng văn hóa: Là minh chứng cho nền văn hiến lâu đời và sự tự chủ về giáo dục của dân tộc.

Câu 1

• Thiết chế chính trị: Thiết lập và hoàn thiện bộ máy nhà nước theo mô hình quân chủ chuyên chế tập quyền. Đỉnh cao là cuộc cải cách của Lê Thánh Tông (thế kỷ XV), giúp bộ máy hành chính từ trung ương đến địa phương trở nên tinh gọn và hiệu quả.
• Hệ thống luật pháp: Ban hành nhiều bộ luật chính quy để quản lý xã hội, tiêu biểu nhất là Quốc triều hình luật (Luật Hồng Đức) thời Lê sơ và Hình thư thời Lý. Những bộ luật này không chỉ bảo vệ quyền lực nhà nước mà còn có những điểm tiến bộ về quyền phụ nữ và bảo vệ sản xuất.
• Chế độ khoa cử: Thiết lập hệ thống giáo dục và thi cử Nho học (bắt đầu từ thời Lý, hoàn thiện thời Lê) để tuyển chọn nhân tài, tạo ra tầng lớp quan lại trí thức giúp dân trị quốc.
• Củng cố quốc phòng: Xây dựng quân đội tinh nhuệ theo chính sách "Ngụ binh ư nông" (gửi binh ở nhà nông), giúp nhà nước vừa đảm bảo sản xuất lương thực, vừa có lực lượng quân sự sẵn sàng chiến đấu khi có chiến tranh.
• Câu 2
• Sự phát triển của kinh tế (nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp) đóng vai trò là nền tảng vật chất quan trọng cho toàn bộ nền văn minh:
• Tạo nguồn lực để bảo vệ độc lập: Kinh tế nông nghiệp ổn định và phát triển giúp quốc gia có đủ lương thực và ngân khố để nuôi dưỡng quân đội, xây dựng các công trình phòng thủ, từ đó giữ vững chủ quyền trước các thế lực xâm lược.
• Thúc đẩy quá trình đô thị hóa: Sự phát triển của các làng nghề thủ công và thương nghiệp đã hình thành nên các trung tâm kinh tế sầm uất như Thăng Long (Kẻ Chợ), Phố Hiến, Hội An. Đây là nơi giao lưu văn hóa và thúc đẩy đời sống đô thị phát triển.
• Nền tảng cho sự phát triển văn hóa - giáo dục:Khi đời sống vật chất dư dả, nhà nước và nhân dân có điều kiện đầu tư vào việc xây dựng chùa chiền, cung điện, ấn loát sách vở và phát triển các loại hình nghệ thuật dân gian, tạo nên một nền văn hóa đậm đà bản sắc.
• Mở rộng giao lưu quốc tế: Sự hưng thịnh của thương nghiệp (đặc biệt là giao thương đường biển tại các cảng như Vân Đồn, Hội An) đã giúp Đại Việt tiếp thu những thành tựu kỹ thuật và văn hóa từ bên ngoài, làm phong phú thêm kho tàng văn minh dân tộc