Câu 1:

Con người không tồn tại một cách cô lập mà luôn gắn bó mật thiết với thiên nhiên và vạn vật xung quanh. Vì thế, việc biết yêu thương vạn vật là một phẩm chất cần thiết của mỗi người. Yêu thương vạn vật trước hết là thái độ trân trọng sự sống, từ những điều lớn lao như núi rừng, sông biển đến những điều nhỏ bé như cỏ cây, hoa lá, muông thú. Khi con người biết yêu thương, ta sẽ sống có trách nhiệm hơn với môi trường, không tàn phá thiên nhiên, không thờ ơ trước những tổn thương của thế giới quanh mình. Ngược lại, sự vô cảm và ích kỉ sẽ khiến con người dễ dàng gây ra những hậu quả nghiêm trọng như ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, làm suy kiệt tài nguyên. Yêu thương vạn vật cũng chính là yêu thương cuộc sống của chính mình, bởi thiên nhiên là nguồn sống nuôi dưỡng con người. Hơn nữa, tình yêu ấy còn giúp tâm hồn con người trở nên tinh tế, nhân ái và giàu cảm xúc hơn. Vì vậy, mỗi người cần học cách lắng nghe, thấu hiểu và nâng niu mọi sự sống xung quanh để cùng xây dựng một thế giới hài hòa, bền vững.

Câu 2:

Trong bài thơ Bên kia sông Đuống, nhà thơ Hoàng Cầm đã khắc họa sâu sắc sự biến đổi đau thương của quê hương trước và sau chiến tranh. Đoạn thơ là bức tranh đối lập rõ nét giữa một miền quê yên bình, giàu bản sắc văn hóa và một quê hương bị tàn phá bởi chiến tranh khốc liệt.

Trước hết, quê hương hiện lên với vẻ đẹp trù phú, đậm đà bản sắc dân tộc. Những câu thơ mở đầu gợi lên một không gian êm đềm, thân thuộc: “Quê hương ta lúa nếp thơm nồng”. Hương lúa nếp không chỉ là mùi thơm của đồng ruộng mà còn là hương vị của cuộc sống no ấm, bình yên. Đặc biệt, hình ảnh “Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong / Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp” đã làm nổi bật vẻ đẹp văn hóa truyền thống. Tranh Đông Hồ không chỉ là sản phẩm nghệ thuật mà còn là biểu tượng của đời sống tinh thần phong phú, mang đậm hồn quê Việt. Những gam màu “tươi trong”, “sáng bừng” gợi cảm giác rực rỡ, ấm áp, thể hiện một quê hương thanh bình, giàu sức sống.

Thế nhưng, bức tranh ấy nhanh chóng bị đảo lộn khi chiến tranh ập đến. Chỉ với cụm từ “từ ngày khủng khiếp”, nhà thơ đã mở ra một bước ngoặt đầy đau đớn. Hình ảnh “giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn” gợi lên sự tàn phá dữ dội, khốc liệt. Những câu thơ ngắn, dồn dập: “Ruộng ta khô / Nhà ta cháy” như những nhát cắt vào hiện thực, cho thấy sự mất mát toàn diện từ vật chất đến tinh thần. Không chỉ thiên nhiên, mà cả sự sống cũng bị đe dọa: “Chó ngộ một đàn / Lưỡi dài lê sắc máu” – hình ảnh ghê rợn, đầy ám ảnh, thể hiện sự tàn bạo của kẻ thù.

Đặc biệt, nhà thơ sử dụng hình ảnh từ tranh dân gian để làm nổi bật nỗi đau chia lìa. “Mẹ con đàn lợn âm dương / Chia lìa trăm ngả” gợi nhắc đến bức tranh dân gian quen thuộc, nhưng giờ đây không còn là biểu tượng của sự sum vầy mà trở thành nỗi chia cắt đau thương. Tương tự, “Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã / Bây giờ tan tác về đâu?” vừa mang tính đối lập vừa gợi sự xót xa. Những hình ảnh vốn tượng trưng cho niềm vui, hạnh phúc giờ đây bị phá vỡ, tan nát. Câu hỏi tu từ “về đâu?” như một tiếng kêu đau đớn, thể hiện sự bế tắc, mất mát không gì bù đắp được.

Như vậy, đoạn thơ đã thể hiện rõ sự biến đổi của quê hương: từ yên bình, tươi đẹp đến tan hoang, đau thương. Qua đó, nhà thơ không chỉ tố cáo tội ác của chiến tranh mà còn bộc lộ tình yêu quê hương sâu sắc, niềm xót xa trước cảnh đất nước bị tàn phá. Sự đối lập giữa hai bức tranh càng làm nổi bật giá trị của hòa bình và nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết trân trọng, gìn giữ cuộc sống yên bình hôm nay.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2
Văn bản nhắc nhở con người về việc vô tình gây tổn thương cho thiên nhiên và con người xung quanh, đồng thời kêu gọi sống tinh tế, biết yêu thương, trân trọng và nâng niu thế giới.

Câu 3
Điệp cấu trúc (điệp ngữ): “quen…”, “không bao giờ…”, “chỉ một mực…”

Tác dụng:Nhấn mạnh sự bao dung, nhẫn nhịn, vị tha của thiên nhiên và cuộc đời, làm nổi bật sự vô tâm của con người khi không nhận ra những tổn thương mình gây ra, tăng tính nhạc điệu và cảm xúc, làm câu văn gợi hình gợi cảm

Câu 4
Tác giả nói “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm” vì: Đó là hình ảnh ẩn dụ cho việc con người cần trải qua đau đớn, va vấp. Khi biết đau, con người sẽ giật mình nhận ra những tổn thương mình gây ra cho người khác và thế giới xung quanh.Từ đó sống cẩn trọng, nhân ái và có trách nhiệm hơn.

Câu 5
Con người cần sống chậm lại, biết yêu thương, trân trọng thiên nhiên và những điều nhỏ bé xung quanh, tránh vô tâm gây tổn thương. Đồng thời, cần biết đồng cảm, ý thức về hậu quả hành động của mình để sống nhân văn hơn.