Câu 1 : Nghị luận
Câu 2 : Mối quan hệ của thiên nhiên và con người , sự trân trọng của con người dành cho thiên nhiên
Câu 3 : Điệp cấu trúc

Tác dụng : tạo nhịp điệu dàn trải , trầm lắng như một lời thủ thỉ tâm tình khẳng định sự tồn tại vĩnh hắng và bản tính lương thiên tuyệt đối của thiên nhiên qua thời gian
Câu 4 : Sống chậm và tỉnh thức: Cần ý thức về từng hành động nhỏ nhất của mình (từ bước chân, cái bắt tay đến lời nói) để tránh gây ra những tổn thương không đáng có cho người khác và cho thiên nhiên.
​Sự bao dung và lòng trắc ẩn: Thiên nhiên và cuộc đời vốn dĩ rất bao dung với chúng ta, vì vậy chúng ta cũng cần đáp lại bằng tình yêu thương và sự nâng niu.
​Trách nhiệm với sự sống: Mỗi người cần rèn luyện sự nhạy cảm của tâm hồn để nhận ra rằng thế giới này rất mỏng manh, cần được bảo vệ và giữ gìn bằng thái độ trân trọng nhất.
Câu 5 : Sống chậm và tỉnh thức: Cần ý thức về từng hành động nhỏ nhất của mình (từ bước chân, cái bắt tay đến lời nói) để tránh gây ra những tổn thương không đáng có cho người khác và cho thiên nhiên.
​Sự bao dung và lòng trắc ẩn: Thiên nhiên và cuộc đời vốn dĩ rất bao dung với chúng ta, vì vậy chúng ta cũng cần đáp lại bằng tình yêu thương và sự nâng niu.
​Trách nhiệm với sự sống: Mỗi người cần rèn luyện sự nhạy cảm của tâm hồn để nhận ra rằng thế giới này rất mỏng manh, cần được bảo vệ và giữ gìn bằng thái độ trân trọng nhất.

Câu 1 : Trong nhịp sống hối hả hiện nay, văn bản trên đã nhắc nhở chúng ta một bài học sâu sắc: con người cần biết yêu thương và nâng niu vạn vật. Yêu thương vạn vật không chỉ là bảo vệ môi trường, mà là sự nảy nở của lòng trắc ẩn trước những điều nhỏ bé nhất, từ một nhành hoa, hạt sương đến những cảm xúc mong manh của người đối diện.
Thế giới tự nhiên vốn dĩ rất bao dung, như mặt đất "ngàn đời quen tha thứ" dù ta có vô tình giẫm đạp hay khai thác cạn kiệt. Tuy nhiên, nếu chúng ta cứ sống "thô tháp", chỉ biết nhận lấy mà không biết nâng niu, tâm hồn ta sẽ dần trở nên chai sạn và nghèo nàn. Yêu thương vạn vật chính là cách để con người kết nối lại với bản thể lương thiện của chính mình. Khi biết đau trước một cánh hoa tàn hay một dòng sông bị tổn thương, ta sẽ học được cách tiết chế cái tôi cá nhân, sống chậm lại và tử tế hơn.
Sự "giật mình" khi bàn chân bị gai đâm là cần thiết để ta nhận ra rằng: mọi sự tổn thương đều để lại dấu vết. Biết yêu thương vạn vật giúp chúng ta xây dựng một lối sống bền vững, nơi con người không còn là "kẻ xâm lược" mà là một phần hài hòa của hệ sinh thái. Sau cùng, nâng niu thế giới xung quanh cũng chính là đang vỗ về và làm giàu cho tâm hồn của chính chúng ta. Một trái tim biết rung động trước vạn vật sẽ luôn tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc đích thực.

Câu 2 : Trong thi ca kháng chiến chống Pháp, "Bên kia sông Đuống" của Hoàng Cầm đứng như một bức tranh đối lập đầy ám ảnh về sự thay đổi của quê hương vùng Kinh Bắc. Qua những vần thơ đầy nhạc điệu và hình ảnh, tác giả đã khắc họa một sự tương phản nghiệt ngã giữa vẻ đẹp trù phú, rạng rỡ của quá khứ và sự tan tác, đau thương của hiện tại khi chiến tranh đi qua.
Quê hương trong miền nhớ : Vẻ đẹp rạng rỡ và tình tứ
Mở đầu đoạn trích, hình ảnh quê hương hiện lên qua những hoài niệm đẹp đẽ và bình yên nhất. Đó là một vùng đất tràn đầy sức sống và đậm đà bản sắc văn hóa:
"Quê hương ta lúa nếp thơm nồng
Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"
Cái nhìn của Hoàng Cầm không chỉ dừng lại ở cảnh vật mà còn chạm vào hồn cốt dân tộc. Quê hương hiện lên với mùi vị của "lúa nếp thơm nồng" – biểu tượng cho cuộc sống no ấm. Đặc biệt, nghệ thuật tranh dân gian Đông Hồ với những nét vẽ "tươi trong" cùng sắc óng ánh của "giấy điệp" đã nâng tầm vẻ đẹp của vùng đất này. Từ "sáng bừng" không chỉ diễn tả màu sắc rực rỡ của hội họa mà còn là sự thăng hoa của một nền văn hóa truyền thống rạng ngời, đầy tự hào.
Quê hương trong hiện thực: Sự tàn khốc của chiến tranh
Thế nhưng, nhịp thơ đột ngột chuyển hướng sang những thanh trắc nặng nề, u tối ngay khi giặc tràn đến. Từ "ngày khủng khiếp", quê hương Kinh Bắc thanh bình bỗng chốc trở thành địa ngục trần gian:
"Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn
Ruộng ta khô
Nhà ta cháy"
Chiến tranh hiện hình qua hình ảnh "lửa hung tàn", tiêu rụi đi sự sống. Sự thay đổi không chỉ ở cảnh vật bên ngoài mà còn là sự kiệt quệ của sự sống: ruộng khô, nhà cháy. Đỉnh điểm của nỗi đau là hình ảnh đàn chó ngộ "lưỡi dài lê sắc máu" – một hình ảnh ẩn dụ đầy rùng rợn về sự điên cuồng, tàn bạo của kẻ thù đã giày xéo lên sự bình yên của làng quê.
Sự đối lập rõ rệt nhất nằm ở số phận của những giá trị văn hóa. Nếu ở phần trước, gà lợn trong tranh Đông Hồ mang nét "tươi trong", thì nay:
"Mẹ con đàn lợn âm dương
Chia lìa trăm ngả
Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã
Bây giờ tan tác về đâu? "
Những hình ảnh tượng trưng cho sự sinh sôi (đàn lợn) và niềm vui (đám cưới chuột) vốn là linh hồn của làng quê nay cũng chịu chung số phận "chia lìa", "tan tác". Câu hỏi tu từ " Bây giờ tan tác về đâu? " vang lên đầy nhức nhối, xoáy sâu vào nỗi đau mất mát cả về vật chất lẫn tinh thần. Chiến tranh không chỉ phá hủy nhà cửa, nó còn xé nát những giấc mơ và làm tan rã những nếp sống văn hóa đã được bồi đắp qua ngàn đời.
Qua sự thay đổi diện mạo của quê hương bên kia sông Đuống, Hoàng Cầm không chỉ bày tỏ niềm tiếc nuối khôn nguôi về một vùng văn hóa Kinh Bắc tươi đẹp mà còn gián tiếp tố cáo tội ác hủy diệt của kẻ thù. Sự đối lập giữa "sáng bừng" và "tan tác"chính là lời nhắc nhở về cái giá của hòa bình và sức mạnh của lòng yêu quê hương – thứ tình cảm giúp con người vượt qua "ngày khủng khiếp" để hướng về ngày mai tái thiết.