Câu 1:

Văn bản Cảnh tượng đau lòng (trích vở kịch Vua Lia của Sếch-xpia) đã khắc họa sâu sắc bi kịch của vua Lia – một con người từng nắm trong tay quyền lực tối cao nhưng lại rơi vào cảnh cô độc và đau khổ. Qua cảnh tượng ấy, tác giả làm nổi bật sự tỉnh ngộ muộn màng của vua Lia khi nhận ra bản chất giả dối, tàn nhẫn của hai người con gái lớn. Những lời nói rối loạn, đầy cảm xúc của vua Lia giữa thiên nhiên dữ dội cho thấy nỗi đau tinh thần khủng khiếp của một người cha bị chính con ruột phản bội. Đồng thời, hình ảnh vua Lia đối diện với giông tố cũng mang ý nghĩa biểu tượng: con người nhỏ bé, bất lực trước thiên nhiên và số phận. Bên cạnh đó, các chỉ dẫn sân khấu cùng lời độc thoại góp phần thể hiện rõ sự suy sụp về tinh thần, từ đau đớn đến gần như hóa điên của nhân vật. Qua Cảnh tượng đau lòng, tác giả không chỉ phê phán sự giả dối, vô nhân đạo của con người mà còn bày tỏ niềm cảm thương sâu sắc đối với số phận bi kịch của vua Lia, qua đó gửi gắm giá trị nhân đạo sâu sắc.

Câu 2:

Trong cuộc sống, không ai có thể tránh khỏi những khó khăn, thử thách hay những biến cố bất ngờ. Những tình huống ấy được gọi chung là nghịch cảnh. Tuy mang đến đau khổ và mất mát, nhưng nghịch cảnh lại có ý nghĩa to lớn đối với sự trưởng thành và hoàn thiện của con người. Trước hết, nghịch cảnh giúp con người rèn luyện ý chí và bản lĩnh sống. Khi mọi việc diễn ra thuận lợi, con người dễ bằng lòng với hiện tại và thiếu động lực vươn lên. Ngược lại, trong hoàn cảnh khó khăn, con người buộc phải nỗ lực, kiên cường để vượt qua thử thách. Chính những lần vấp ngã giúp ta học cách đứng dậy, mạnh mẽ hơn và không dễ gục ngã trước những khó khăn sau này. Không chỉ vậy, nghịch cảnh còn là cơ hội để con người nhận ra giá trị đích thực của bản thân và cuộc sống. Trong khó khăn, ta mới hiểu được điều gì là quan trọng, ai là người thật lòng bên cạnh mình. Nghịch cảnh giúp con người biết trân trọng hạnh phúc giản dị, biết sống nhân ái, bao dung hơn với người khác. Nhiều người chỉ khi trải qua mất mát mới thấu hiểu ý nghĩa của tình thân, tình bạn và lòng yêu thương. Bên cạnh đó, nghịch cảnh còn góp phần hoàn thiện nhân cách con người. Những khó khăn, thất bại giúp ta nhận ra hạn chế của bản thân để sửa đổi, từ đó trưởng thành hơn về suy nghĩ và hành động. Không ít người đã biến nghịch cảnh thành động lực, từ đó đạt được thành công lớn trong cuộc sống. Thực tế cho thấy, nhiều con người vĩ đại đã từng trải qua tuổi thơ nghèo khó, thất bại cay đắng nhưng chính những điều đó đã hun đúc nên nghị lực và ý chí phi thường của họ. Tuy nhiên, nghịch cảnh chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người biết đối diện và vượt qua nó bằng thái độ tích cực. Nếu buông xuôi, tuyệt vọng, nghịch cảnh có thể khiến con người gục ngã và đánh mất niềm tin vào cuộc sống. Vì vậy, mỗi người cần học cách chấp nhận khó khăn, tin tưởng vào bản thân và không ngừng nỗ lực vươn lên. Tóm lại, nghịch cảnh là một phần không thể thiếu của cuộc sống. Dù mang đến đau khổ và thử thách, nhưng nếu biết nhìn nhận đúng đắn, nghịch cảnh sẽ trở thành bài học quý giá, giúp con người trưởng thành, mạnh mẽ và sống ý nghĩa hơn. Chính trong nghịch cảnh, con người mới thực sự hiểu được giá trị của bản thân và của cuộc đời.

Câu 1: một lời độc thoại trong văn bản là:

LIA: Không có ai tiếp cứu? Ta trơ một mình sao? Thế thì con người cũng dễ hóa thành "lệ nhân", để lấy đôi mắt làm thùng tưới hoa viên hay tưới đường ngày thu cho đỡ bụi. [...]​

Câu 2. Vua Lia nhận ra bản chất của hai cô con gái và sự ảo tưởng về quyền phép của bản thân khi bị hai con gái lớn hắt hủi, xua đuổi, tước bỏ quyền lực và không còn kính trọng ông nữa. Lúc đó, ông hiểu ra rằng tình yêu của họ chỉ là giả dối, còn quyền lực của mình thì không còn giá trị.

Câu 3. Lời thoại sau của vua Lia thể hiện: Sự rối loạn, đau đớn và tuyệt vọng của vua Lia khi bị phản bội. Sự tỉnh ngộ muộn màng: ông nhận ra con người nhỏ bé trước thiên nhiên, quyền lực không thể chiến thắng được số phận. Đồng thời bộc lộ tâm trạng bất ổn, gần như hóa điên của một vị vua mất cả quyền lực lẫn tình thân.

Câu 4. Các chỉ dẫn sân khấu trong văn bản: Cử chỉ, hành động của nhân vật Âm thanh (tiếng gió, tiếng sấm, tiếng kêu…) Trạng thái tâm lí (cười, la hét, hoảng loạn…) Tác dụng: Giúp người đọc hình dung rõ không khí bi kịch, căng thẳng của vở kịch Làm nổi bật tâm trạng đau khổ, rối loạn của vua Lia Tăng tính sinh động, kịch tính cho tác phẩm

Câu 5. Phần tóm tắt vở kịch và văn bản cho thấy bức tranh hiện thực đời sống đầy bất công và tàn nhẫn, nơi: Quyền lực và vật chất chi phối tình cảm con người Tình thân bị phản bội vì lợi ích cá nhân Con người khi mất quyền lực trở nên cô độc, đau khổ → Tác phẩm thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc, lên án sự giả dối và cảm thương cho số phận con người.