Câu 1

Yêu thương vạn vật không chỉ giới hạn ở tình cảm giữa người với người mà còn mở rộng ra cỏ cây, hoa lá và các loài động vật xung quanh chúng ta. Đây là cội nguồn của lòng nhân ái, giúp con người rèn luyện sự thấu cảm và giảm bớt cái tôi ích kỷ. Khi biết trân trọng một nhành hoa hay một con vật nhỏ, chúng ta sẽ hình thành lối sống trách nhiệm, biết bảo vệ môi trường và giữ gìn hệ sinh thái bền vững cho tương lai. Ngược lại, sự vô cảm với vạn vật dễ dẫn đến thái độ tàn phá thiên nhiên, làm nghèo nàn tâm hồn và khiến con người trở nên cô độc. Vì vậy, mỗi cá nhân hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ như trồng cây, chăm sóc thú cưng để lan tỏa tình yêu thương, làm cho thế giới trở nên ấm áp và tốt đẹp hơn.

Câu 2

Trong dòng chảy của thơ ca kháng chiến chống Pháp, "Bên kia sông Đuống" của Hoàng Cầm nổi lên như một tiếng lòng tha thiết, đau xót và đầy kiêu hãnh về vùng đất Kinh Bắc giàu truyền thống. Bài thơ được ra đời trong một hoàn cảnh đặc biệt: năm 1948, khi đang ở chiến khu, nhà thơ nghe tin quê hương bị giặc tàn phá. Xúc cảm nghẹn ngào đã tuôn chảy thành những vần thơ đầy ám ảnh. Đặc biệt, đoạn thơ đầu của tác phẩm đã khắc họa sắc nét sự biến đổi đau lòng của quê hương: từ một vùng đất rực rỡ sắc màu văn hóa bỗng chốc trở thành một bãi chiến trường tan tác, thê lương dưới gót giày quân xâm lược.

Ngược dòng thời gian về với quá khứ, quê hương trong nỗi nhớ của Hoàng Cầm hiện lên với tất cả những gì thanh bình và quý giá nhất. Đó là một vùng đất không chỉ giàu có về vật chất mà còn rạng rỡ về linh hồn văn hóa:

"Quê hương ta lúa nếp thơm nồng

Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"

Bằng cảm quan của một người con yêu quê hương tha thiết, tác giả đã chọn lọc những hình ảnh biểu tượng nhất. "Lúa nếp thơm nồng" không chỉ gợi lên sự ấm no mà còn là hương vị của đất đai, của tình người Kinh Bắc mộc mạc. Nhưng đặc sắc nhất phải kể đến hình ảnh những bức tranh Đông Hồ. Những nét vẽ "gà lợn" bình dị nhưng "tươi trong", mang theo khát vọng về một cuộc sống sinh sôi, hạnh phúc. Cụm từ "màu dân tộc sáng bừng" là một phát hiện đầy nghệ thuật của Hoàng Cầm. Cái màu đỏ của xôi gấc, màu vàng của hoa hiên, màu xanh của lá chàm... tất cả như hội tụ, tỏa sáng trên nền "giấy điệp" lấp lánh cát vôi. Đó là vẻ đẹp của một vùng quê có bề dày lịch sử, nơi cái đẹp được nâng niu và gìn giữ qua bao đời.

Thế nhưng, bức tranh tươi sáng ấy đã hoàn toàn sụp đổ khi "ngày khủng khiếp" ập đến. Chiến tranh tràn qua như một cơn lốc dữ, quét sạch mọi bình yên:

"Quê hương ta từ ngày khủng khiếp

"Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn

Ruộng ta khô

Nhà ta cháy"

Sự đối lập giữa quá khứ và hiện tại được đẩy lên cao độ. Thay cho mùi "thơm nồng" của lúa nếp là mùi khói "ngùn ngụt" của "lửa hung tàn". Những động từ và tính từ mạnh như "khô", "cháy", "khủng khiếp" đã lột tả sự hủy diệt triệt để của kẻ thù. Không chỉ dừng lại ở đó, nhà thơ còn sử dụng một hình ảnh ẩn dụ đầy rùng rợn: "Chó ngô một đàn / Lưỡi dài lê sắc máu". Hình ảnh này không chỉ đặc tả sự hung hãn của quân xâm lược mà còn gợi lên một không gian chết chóc, kinh hoàng, nơi sự sống bị rẻ rúng và giày xéo.

Đau xót nhất là khi nhà thơ nhìn thấy những giá trị tinh thần thiêng liêng bị tàn phá. Những biểu tượng của sự may mắn, hạnh phúc trong tranh Đông Hồ giờ đây cũng mang thân phận của kẻ mất nước:

"Mẹ con đàn lợn âm dương

Chia lìa trăm ngả

Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã

Bây giờ tan tác về đâu?"

Nghệ thuật tương phản được sử dụng triệt để: cái "tưng bừng rộn rã" của hội hè, của niềm vui dân gian giờ chỉ còn là sự "chia lìa", "tan tác". Hình ảnh "đàn lợn âm dương" – biểu tượng của sự hài hòa đất trời, sự sum vầy – nay bị tách rời, gợi lên nỗi đau li tán của bao gia đình. Câu hỏi tu từ kết đoạn "Bây giờ tan tác về đâu?" vang lên như một tiếng kêu xé lòng. Nó không chỉ là sự xót xa cho những tờ tranh bị cháy sém, mà là nỗi đau chung cho số phận con người và văn hóa dân tộc đang bị kẻ thù chà đạp.

Qua đoạn thơ, Hoàng Cầm đã dựng lên hai bức tranh đối lập gay gắt để làm nổi bật sự tàn khốc của chiến tranh. Từ một Kinh Bắc "sáng bừng" đầy tự hào đến một quê hương "tan tác" đầy máu và nước mắt, nhà thơ đã khơi dậy trong lòng người đọc niềm căm thù giặc sâu sắc và lòng trắc ẩn lớn lao. Bằng ngôn ngữ giàu hình ảnh, nhịp điệu linh hoạt và tình yêu quê hương máu thịt, đoạn thơ không chỉ là một tiếng khóc đau thương mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm giữ gìn những giá trị văn hóa cao đẹp của dân tộc trước mọi phong ba của lịch sử.

câu 2

Nội dung của văn bản trên là mối quan hệ của thiên nhiên và con người sự trân trọng của con người dành cho thiên nhiên

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính trong văn bản trên là nghị luận

Câu 3

Biện pháp được xác định sử dụng trong đoạn 7 là biện pháp tu từ nhân hóa

Biện pháp tu từ nhân hóa được thể hiện là các sự vật thiên nhiên được gán cho những phẩm chất hành động cảm xúc của con người “mặt đất ngàn đời quên tha thứ” “đại dương bao la quen độ lượng” “Nẻo đường quen nhẫn nhịn” “thảm rêu vốn không biết dỗi hờn” thiên nhiên không vô tri mà trở thành 1 thực thể biết bao dung

Câu 4

Tác giả cho rằng “bàn chân nên bị gai đâm“ để:

con người không sống vô cảm cần sự giật mình nhận thức lại bản thân và thế giới

Những tổn thương đau đớn như là cái gai đâm rỉ mau giúp ta tỉnh ngộ sống sâu sắc và trân trọng những gì mình đang có thay vì dựng dưng lướt qua

Gai đâm và rỉ máu là những khó khăn và vấp nỗi đau hay những trải nghiệm tiêu cực trong cuộc sống

Giật mình là sự thức tỉnh nhận thức lại bản thân không sống hoài sống phí không dựng dưng

Cuộc sống không chỉ có cổng hoa hạnh phúc em đềm mà cần có cả nỗi đau để con người trưởng thành hơn biết trân trọng cuộc sống bảo vệ môi trường và yêu thương con người hơn thay vì phá hủy nó bằng lối sống tho tháp

Câu 5

Bài học ý nghĩa em rút ra từ văn bản nên bị gai đâm của Chu Văn Sơn là sự cần thiết của những nỗi đau và những va Vấp trong cuộc sống để con người giật mình thức tỉnh khỏi sự vô tâm. Từ đó học cách sống trân trọng nâng niu thiên nhiên và con người xung quanh. Thay vì lối sống thu bảo ích kỷ và hãy chấp nhận những va vấp như 1 cơ hội để tự soi chiếu, sống nhân ái và có trách nhiệm hơn. Khi đó ta phải học được cách trân trọng và đồng cảm, bao dung và nâng niu vẻ đẹp mong manh của cuộc sống thay vì xéo lên cỏ hoa làm.