Câu 1 Hình ảnh hàng rào dây thép gai trong văn bản ở phần Đọc hiểu không chỉ là một chi tiết tả thực mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Trước hết, đó là hình ảnh gợi lên sự ngăn cách, tù túng và khắc nghiệt, thường gắn với chiến tranh, nhà tù hoặc những không gian thiếu tự do. Những sợi thép gai sắc lạnh, chằng chịt tạo cảm giác đau đớn, hiểm nguy, cho thấy con người đang bị kìm hãm cả về thể xác lẫn tinh thần. Bên cạnh ý nghĩa tả thực, hàng rào dây thép gai còn tượng trưng cho những rào cản vô hình trong cuộc sống: đó có thể là hận thù, định kiến, bạo lực hay nỗi sợ hãi khiến con người xa cách nhau. Qua hình ảnh này, tác giả bày tỏ thái độ phê phán những thế lực tạo ra chia cắt, đồng thời thể hiện khát vọng vượt qua rào cản để hướng tới tự do, hòa bình và tình người. Như vậy, hàng rào dây thép gai trở thành một hình ảnh giàu sức gợi, góp phần làm nổi bật tư tưởng nhân văn của văn bản. Câu 2 Trong xã hội hiện đại với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, lối sống có trách nhiệm đang trở thành một yêu cầu cấp thiết, đặc biệt đối với thế hệ trẻ – những chủ nhân tương lai của đất nước. Sống có trách nhiệm không chỉ là trách nhiệm với bản thân mà còn với gia đình, cộng đồng và xã hội. Chính vì vậy, việc xây dựng lối sống có trách nhiệm là điều vô cùng cần thiết đối với thế hệ trẻ hiện nay. Trước hết, sống có trách nhiệm là biết chịu trách nhiệm về hành vi, suy nghĩ và lựa chọn của bản thân. Đối với người trẻ, đó là ý thức học tập nghiêm túc, rèn luyện đạo đức, không ngừng hoàn thiện nhân cách để trở thành công dân có ích. Khi mỗi người trẻ biết tự chịu trách nhiệm, họ sẽ không đổ lỗi cho hoàn cảnh, không trốn tránh sai lầm mà dám đối diện, sửa chữa và trưởng thành. Đây chính là nền tảng quan trọng để con người đạt được thành công bền vững trong cuộc sống. Bên cạnh đó, lối sống có trách nhiệm còn thể hiện ở trách nhiệm với gia đình và những người xung quanh. Thế hệ trẻ cần biết yêu thương, kính trọng cha mẹ, quan tâm, sẻ chia với người thân và bạn bè. Trong xã hội, sống có trách nhiệm là tuân thủ pháp luật, ứng xử văn minh, sẵn sàng giúp đỡ người khác khi cần thiết. Những hành động nhỏ như giữ gìn trật tự nơi công cộng, bảo vệ môi trường hay nói không với các tệ nạn xã hội đều góp phần xây dựng một cộng đồng tốt đẹp hơn. Đặc biệt, trong bối cảnh đất nước đang phát triển và hội nhập quốc tế, thế hệ trẻ cần ý thức rõ trách nhiệm của mình đối với tương lai dân tộc. Mỗi bạn trẻ sống thờ ơ, thiếu trách nhiệm sẽ kéo lùi sự phát triển chung; ngược lại, mỗi hành động tích cực, có trách nhiệm sẽ góp phần tạo nên sức mạnh to lớn cho xã hội. Những tấm gương thanh niên xung phong tình nguyện vì cộng đồng, sáng tạo trong học tập và lao động chính là minh chứng rõ ràng cho vai trò quan trọng của lối sống có trách nhiệm. Tuy nhiên, thực tế hiện nay vẫn còn một bộ phận giới trẻ sống buông thả, ích kỉ, chỉ biết hưởng thụ, thiếu ý thức với bản thân và xã hội. Điều đó đặt ra yêu cầu mỗi bạn trẻ cần tự nhìn nhận, điều chỉnh lối sống của mình. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần chung tay giáo dục, định hướng để thế hệ trẻ hiểu đúng và sống đúng với trách nhiệm của mình. Tóm lại, lối sống có trách nhiệm là yếu tố không thể thiếu đối với thế hệ trẻ trong xã hội hiện đại. Khi người trẻ biết sống có trách nhiệm, họ không chỉ hoàn thiện bản thân mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái và phát triển bền vững. Đây chính là con đường đúng đắn để thế hệ trẻ khẳng định giá trị và vai trò của mình trong thời đại hôm nay.

Câu 1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là biểu cảm (trữ tình), kết hợp với tự sự và miêu tả. Câu 2 Nhân vật trữ tình trong văn bản là “anh” – người chiến sĩ trực tiếp cắt dây thép gai, đồng thời là cái tôi trữ tình của nhà thơ. Câu 3 Văn bản được viết dưới hình thức thơ tự do, chia làm hai phần (I, II). Các câu thơ dài ngắn không đều, nhịp điệu linh hoạt, giàu hình ảnh và cảm xúc. Hình thức này phù hợp với việc diễn tả dòng cảm xúc sôi nổi, mãnh liệt nhưng cũng rất trữ tình của người lính trong hoàn cảnh chiến tranh. Câu 4 Mạch cảm xúc của văn bản vận động từ nỗi xót xa, thương cảm trước sự chia cắt của thiên nhiên và đất nước (cò không đậu được, sông gãy, cầu gãy) đến hành động dấn thân quyết liệt của người lính cắt dây thép gai. Qua từng hàng rào bị cắt, cảm xúc chuyển dần sang niềm tin, hi vọng và hạnh phúc khi sự chia cắt được nối liền. Cao trào của mạch cảm xúc là hình ảnh đất nước, sông núi “bao năm cắt chia đang liền lại”, thể hiện niềm tin mãnh liệt vào ngày thống nhất. Câu 5 Thông điệp ý nghĩa nhất em rút ra từ văn bản là: Muốn hàn gắn những chia cắt, mang lại hòa bình và hạnh phúc cho đất nước, con người cần có tình yêu sâu nặng với quê hương và sẵn sàng hành động, hi sinh vì điều đó. Thông điệp ấy nhắc nhở mỗi người hôm nay phải biết trân trọng hòa bình và có trách nhiệm với Tổ quốc.