Câu 1

Trong cuộc sống hiện nay, lối sống chủ động có vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người, đặc biệt là giới trẻ. Sống chủ động là biết tự đặt mục tiêu, tự chịu trách nhiệm với lựa chọn của bản thân và không thụ động, ỷ lại vào người khác. Khi sống chủ động, con người sẽ nắm bắt được nhiều cơ hội, rèn luyện được tính kỉ luật và khả năng thích nghi trước những thay đổi nhanh chóng của xã hội hiện đại. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người dễ trì trệ, mất phương hướng và bỏ lỡ những cơ hội quý giá trong học tập cũng như cuộc sống. Lối sống chủ động còn giúp chúng ta tự tin hơn, dám đối mặt với khó khăn và không ngừng hoàn thiện bản thân. Đối với học sinh, việc chủ động trong học tập, tìm tòi kiến thức và quản lí thời gian hiệu quả sẽ tạo nền tảng vững chắc cho tương lai. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động để sống có ý nghĩa và thành công hơn.

Câu 2

Đoạn thơ trong Bảo kính cảnh giới đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống làng quê thanh bình, tươi đẹp, thể hiện tâm hồn yêu đời, yêu cuộc sống của Nguyễn Trãi. Thiên nhiên hiện lên rực rỡ với sắc đỏ của thạch lựu, hương thơm của hoa hồng, màu xanh um của hòe lục, tất cả tạo nên một không gian tràn đầy sức sống. Không chỉ có cảnh vật, bức tranh còn có âm thanh và nhịp sống con người: cảnh chợ cá đông vui, tiếng ve râm ran gợi cảm giác mùa hè sôi động mà yên bình. Qua đó, tác giả thể hiện niềm vui trước cuộc sống no đủ, hạnh phúc của nhân dân “dân giàu đủ khắp đòi phương”. Dù không còn ở chốn quan trường, Nguyễn Trãi vẫn hướng lòng mình về dân, về cuộc sống ấm no của muôn người. Đoạn thơ không chỉ cho thấy vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn phản ánh lí tưởng nhân nghĩa cao đẹp và tấm lòng yêu nước, thương dân sâu sắc của nhà thơ.

Câu 1:

Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2:

Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt hằng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả là: “Một mai, một cuốc, một cần câu”, “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”, “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”, “Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”. Các hình ảnh này cho thấy cuộc sống giản dị, gần gũi với thiên nhiên, không màng danh lợi, thể hiện lối sống thanh cao của Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Câu 3:

Hai câu thơ sử dụng biện pháp tu từ liệt kê với các hình ảnh “mai, cuốc, cần câu”. Biện pháp này có tác dụng nhấn mạnh sự đơn sơ của công cụ lao động, làm nổi bật cuộc sống nhàn nhã, tự do và thái độ sống ung dung, an nhiên của tác giả trước cuộc đời.

Câu 4:

Quan niệm “dại – khôn” của tác giả rất đặc biệt. “Dại” là chủ động tìm nơi vắng vẻ, tránh xa danh lợi để giữ nhân cách thanh cao. “Khôn” là chen chúc nơi lao xao, quyền quý nhưng dễ đánh mất bản thân. Qua đó, tác giả thể hiện triết lí sống sâu sắc, tỉnh táo và giàu bản lĩnh.

Câu 5:

Qua bài thơ Nhàn, em cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách cao quý của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên và không chạy theo danh lợi tầm thường. Lối sống nhàn của ông không phải là trốn tránh cuộc đời mà là sự lựa chọn đầy trí tuệ. Quan niệm sống ấy thể hiện bản lĩnh, khí phách và chiều sâu tư tưởng của một bậc hiền nhân. Điều đó khiến em thêm trân trọng những giá trị sống thanh cao trong cuộc đời.