Ở Tuyên Quang, có một nhân vật lịch sử gắn liền với những sự kiện quan trọng trong công cuộc kháng chiến chống Pháp của dân tộc, đó là đồng chí Kim Đồng. Một sự việc tiêu biểu thể hiện rõ lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần yêu nước của anh chính là lần dẫn đường cho cán bộ cách mạng vượt qua vòng vây của địch.

Kim Đồng tên thật là Nông Văn Dền, người dân tộc Tày, sinh ra và lớn lên tại thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Tuy nhiên, với vai trò là một liên lạc viên thiếu nhi trong Đội Nhi đồng Cứu quốc, anh đã hoạt động trên địa bàn rộng lớn, bao gồm cả những vùng đất chiến lược, trong đó có Tuyên Quang, nơi có nhiều cơ sở cách mạng. Vào một lần, Kim Đồng được giao nhiệm vụ dẫn đường cho một cán bộ quan trọng của Đảng, người mà lịch sử gọi là "ông ké", đến một địa điểm an toàn. Trên đường đi, khi đến gần một cây cầu gỗ bắc qua con suối, Kim Đồng đã phát hiện ra một toán lính Pháp đang tuần tra. Với sự nhanh trí và bình tĩnh đáng kinh ngạc ở một thiếu niên, Kim Đồng đã ra hiệu cho "ông ké" nấp sau tảng đá bên bờ suối, còn mình thì đối mặt với bọn lính. Anh đã khéo léo trả lời câu hỏi của chúng về việc đi sớm, lấy lý do "đón thầy mo về cúng cho mẹ ốm". Chính sự thông minh, dũng cảm và ứng biến linh hoạt của Kim Đồng đã giúp cả hai người vượt qua hiểm nguy một cách an toàn, tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ.

Sự việc này không chỉ cho thấy phẩm chất anh hùng của Kim Đồng mà còn phản ánh tinh thần kiên cường, bất khuất của người dân Việt Nam trong đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. Tấm gương của Kim Đồng, dù tuổi còn rất trẻ, đã trở thành biểu tượng cho lòng yêu nước, sự dũng cảm và trí tuệ Việt Nam, là nguồn cảm hứng cho thế hệ thiếu nhi Việt Nam noi theo.