a ) Sau Hiệp ước 1862, triều đình nhà Nguyễn nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp, nhưng nhân dân không chấp nhận, tiếp tục kháng chiến.

Các cuộc khởi nghĩa diễn ra mạnh mẽ, tiêu biểu có Trương Định, Nguyễn Trung Trực…

Nghĩa quân hoạt động theo lối du kích, gây nhiều tổn thất cho quân Pháp (như đốt tàu, tập kích đồn bốt).

Sau Hiệp ước 1874, triều đình chính thức công nhận quyền cai trị của Pháp ở Nam Kỳ, nhưng phong trào kháng chiến của nhân dân vẫn tiếp diễn.

B ) Phan Bội Châu:

Chủ trương dùng bạo động, vũ trang để đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc lập. Ông còn dựa vào sự giúp đỡ từ bên ngoài (như Nhật Bản).

Phan Châu Trinh:

Chủ trương cải cách ôn hòa, không dùng bạo lực; nâng cao dân trí, dân quyền, dựa vào Pháp để canh tân đất nước.