Câu 1:Bài làm

Trong truyện ngắn Hai lần chết của Thạch Lam, nhân vật Dung hiện lên như một số phận bi kịch tiêu biểu cho người phụ nữ trong xã hội cũ. Dung là con thứ tư trong một gia đình sa sút kinh tế, lớn lên trong sự hờ hững của cha mẹ và cuối cùng bị bán cho một nhà giàu để đổi lấy vài trăm đồng bạc. Từ chỗ quen sống nhàn nhã, nàng phải lao động cực nhọc: tát nước, nhổ cỏ, làm việc đầu tắt mặt tối mà không có sự an ủi. Chồng thì nhu nhược, vô tâm, cả ngày chỉ thả diều; mẹ chồng cay nghiệt, thường xuyên đay nghiến: “Nhà tôi không có người ăn chơi, không có người cả ngày ôm lấy chồng đâu”; còn hai em chồng thì ghê gớm, luôn tìm cách làm nàng bị mắng thêm. Trong hoàn cảnh ấy, Dung chỉ biết khóc, viết thư cầu cứu nhưng cha mẹ cũng lạnh nhạt, không hồi đáp. Bị dồn ép đến đường cùng, nàng đã tìm đến cái chết như một sự giải thoát, song vẫn bị mẹ chồng mắng nhiếc khi may mắn thoát chết. Qua ngoại hình tiều tụy, hành động lặng lẽ chịu đựng, lời nói buồn bã và nội tâm tuyệt vọng, Dung hiện lên là nạn nhân của sự ích kỉ, vô tâm và thói gia trưởng khắc nghiệt. Nhân vật không chỉ gợi thương cảm mà còn phơi bày hiện thực xã hội bất công, đồng thời thể hiện nghệ thuật khắc họa tinh tế của Thạch Lam trong việc xây dựng một số phận phụ nữ đầy bi kịch.

Câu 2:Bài làm

Có người từng nói: “Nơi nào phụ nữ được tôn trọng, nơi đó xã hội sẽ phát triển bền vững.” Câu nói ấy gợi cho chúng ta suy nghĩ sâu sắc về vấn đề bình đẳng giới – một vấn đề vừa mang tính nhân văn, vừa mang tính cấp thiết trong xã hội hiện nay. Dù đã có nhiều tiến bộ, song tình trạng bất bình đẳng giới vẫn tồn tại, gây ra những hệ lụy tiêu cực, gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh cho cộng đồng.

Bình đẳng giới là sự công bằng giữa nam và nữ trong mọi lĩnh vực của đời sống: học tập, lao động, hưởng thụ và cống hiến. Đó còn là sự thừa nhận và tôn trọng giá trị, năng lực của mỗi giới. Thực tế cho thấy, ngày nay phụ nữ đã có nhiều cơ hội tham gia vào các vị trí lãnh đạo, khoa học, nghệ thuật… nhưng vẫn còn không ít biểu hiện bất bình đẳng: định kiến “trọng nam khinh nữ”, phân biệt trong tuyển dụng, trả lương, hay bạo lực gia đình. Điều này khẳng định bình đẳng giới là vấn đề cấp thiết, cần được quan tâm sâu sắc.

Nguyên nhân của tình trạng ấy xuất phát từ nhiều phía. Khách quan là ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến lâu đời, sự thiếu hoàn thiện trong chính sách xã hội. Chủ quan là ý thức hạn chế của một bộ phận người dân, vẫn giữ định kiến cũ, chưa tôn trọng phụ nữ. Khi nguyên nhân còn tồn tại, hậu quả sẽ càng nặng nề.

“Gieo nhân nào gặt quả ấy”, bất bình đẳng giới khiến cá nhân bị kìm hãm năng lực, gia đình mất đi sự hòa thuận, xã hội thiếu nguồn nhân lực chất lượng. Thực tế cho thấy nhiều phụ nữ tài năng không được phát huy hết khả năng, đất nước vì thế chậm phát triển.

Tuy nhiên, có người cho rằng bình đẳng giới không cần thiết vì nam giới vốn mạnh mẽ hơn. Đây là quan điểm sai lầm, thiếu trách nhiệm, bởi giá trị con người không chỉ nằm ở thể lực mà còn ở trí tuệ, nhân cách.

Giải pháp đặt ra là: mỗi cá nhân cần thay đổi nhận thức, tôn trọng và chia sẻ với nhau; gia đình, nhà trường phải giáo dục ý thức bình đẳng ngay từ nhỏ; nhà nước cần hoàn thiện pháp luật, tạo cơ hội công bằng cho cả hai giới. Là học sinh, tôi nhận thấy bình đẳng giới không chỉ là câu chuyện của người lớn mà còn là trách nhiệm của tuổi trẻ. Tôi phải học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng xã hội công bằng, nhân văn.

Bình đẳng giới là vấn đề quan trọng, cần được nhận thức đúng đắn và giải quyết thỏa đáng. Hãy cùng nhau hành động để mọi người, dù nam hay nữ, đều có cơ hội phát triển và cống hiến cho đất nước.

Câu 1:Luận đề: Giá trị và ý nghĩa của chi tiết nghệ thuật "cái bóng" trong việc xây dựng tình huống truyện và thể hiện tư tưởng nhân đạo của tác phẩm "Chuyện người con gái Nam Xương".

Câu 2:Theo tác giả, tình huống độc đáo đó là: Sau nhiều năm đi lính trở về, người chồng (Trương Sinh) mong mỏi gặp con, nhưng đứa con lại không nhận cha. Nó khẳng định cha nó là một người khác: "đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ Đản ngồi cũng ngồi, nhưng chẳng bao giờ bế Đản cả". Tình huống này gây ra sự hiểu lầm thắt nút, đẩy kịch bản đến cao trào và dẫn đến cái chết oan khuất của Vũ Nương.

Câu 3:Việc nhắc lại tình huống truyện ở phần đầu nhằm:

• Dẫn dắt người đọc: Tóm lược lại bối cảnh cốt truyện để làm nền tảng cho việc phân tích sâu hơn ở các phần sau.
• Gây chú ý: Nhấn mạnh vào tính chất phi lý và kịch tính của câu chuyện (tại sao một gia đình hạnh phúc lại tan nát chỉ vì lời nói của một đứa trẻ).
• Tạo tiền đề: Để khẳng định rằng dù đề tài không mới, nhưng cách xây dựng chi tiết "cái bóng" đã tạo nên sự hấp dẫn riêng biệt cho văn bản của Nguyễn Dữ

Câu 4:Chi tiết khách quan, chủ quan trong đoạn (2) và mối quan hệ:

• Chi tiết khách quan: "Ngày xưa chưa có tivi, đến cả 'rối hình' cũng không có, tối tối con cái thường quây quần quanh cha mẹ, ông bà, chơi trò soi bóng trên tường...". (Đây là sự thật lịch sử/văn hóa về đời sống sinh hoạt xưa).
• Chi tiết chủ quan: "Có lẽ vì muốn con luôn cảm thấy người cha vẫn có mặt ở nhà, và để tự an ủi mình... nên người vợ đã chỉ vào cái bóng của mình mà nói với con rằng đó là cha của Đản". (Đây là sự suy luận, cảm nhận và đánh giá riêng của người viết về tâm lý nhân vật Vũ Nương).

Nhận xét về mối quan hệ: Cách trình bày khách quan tạo ra cơ sở thực tế đầy thuyết phục, giúp cho những nhận định chủ quan trở nên hợp lý và sâu sắc hơn. Sự kết hợp này giúp người đọc không chỉ hiểu về nguồn gốc chi tiết mà còn thấu cảm được nỗi lòng, sự thủy chung và nỗi cô đơn của nhân vật.

Câu 5:Vì sao người viết cho rằng chi tiết cái bóng là một chi tiết nghệ thuật đặc sắc?

Người viết đánh giá chi tiết cái bóng đặc sắc vì những lý do sau:

• Về nghệ thuật: Nó biến một trò chơi dân dã, đời thường thành một "cái cớ" nghệ thuật để thắt nút và mở nút câu chuyện một cách tự nhiên nhưng đầy bất ngờ.
• Về nội dung: Nó soi sáng tấm lòng của Vũ Nương (sự nhớ nhung, thương con, mong muốn gia đình sum vầy) thay vì là lỗi lầm của nàng.
• Về tư tưởng: Nó là công cụ để tác giả lên án thói ghen tuông mù quáng. Cái bóng vốn vô hại, nhưng qua lăng kính của kẻ đa nghi, nó trở thành bằng chứng ngoại tình, từ đó nhấn mạnh rằng bi kịch không nằm ở "cái bóng" mà nằm ở lòng người.