Câu 1

Trong văn bản Chiếu cầu hiền tài, Nguyễn Trãi đã thể hiện nghệ thuật lập luận chặt chẽ, thuyết phục và giàu sức hấp dẫn. Trước hết, tác giả mở đầu bằng một luận điểm khái quát: muốn đất nước thịnh trị thì phải trọng dụng hiền tài, mà muốn có hiền tài thì cần có sự tiến cử. Từ đó, ông triển khai lập luận theo trình tự hợp lí: nêu nguyên lí → đưa dẫn chứng lịch sử → liên hệ thực tế → đề ra giải pháp. Các dẫn chứng được chọn lọc tiêu biểu từ lịch sử Trung Quốc như Tiêu Hà, Địch Nhân Kiệt,… làm tăng tính xác thực và sức thuyết phục cho luận điểm. Bên cạnh đó, Nguyễn Trãi còn sử dụng phép so sánh giữa quá khứ thịnh trị và hiện tại để làm nổi bật sự cần thiết của việc cầu hiền. Giọng điệu khiêm nhường nhưng tha thiết của nhà vua (“trẫm sớm khuya lo sợ”) cũng góp phần tạo nên sức lay động. Đặc biệt, ông đưa ra nhiều con đường tiến cử linh hoạt: từ quan lại đến người dân tự tiến cử, kèm theo chính sách khen thưởng rõ ràng. Nhờ đó, lập luận không chỉ chặt chẽ mà còn mang tính thực tiễn cao, thể hiện tư tưởng trọng dụng nhân tài sâu sắc.

Câu 1
Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

Câu 2
Chủ thể bài viết là vua Lê Lợi (xưng là “Trẫm”).

Câu 3 (1,0 điểm):

Mục đích chính của văn bản:
Ban chiếu tìm kiếm và khuyến khích tiến cử người hiền tài để giúp triều đình cai trị đất nước.

Những đường lối tiến cử hiền tài được đề cập:

1. Các quan văn võ từ tam phẩm trở lên tiến cử người hiền tài.
2. Người có tài có thể tự tiến cử bản thân.
3. Những người tiến cử được người hiền sẽ được thưởng và thăng chức

Câu 4 Dẫn chứng:
Người viết nêu các tấm gương trong lịch sử như:

• Tiêu Hà tiến cử Tào Tham
• Ngụy Vô Tri tiến cử Trần Bình
• Địch Nhân Kiệt tiến cử Trương Cửu Linh
• Tiêu Tung tiến cử Hàn Hưu

Nhận xét cách nêu dẫn chứng:
Các dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu, lấy từ lịch sử các triều đại trước, giúp tăng tính thuyết phục cho luận điểm về việc trọng dụng và tiến cử hiền tài.

Câu 5

Qua văn bản có thể thấy vua Lê Lợi là người:

• Khiêm nhường, lo lắng cho vận mệnh đất nước.
• Trân trọng và đề cao vai trò của hiền tài.
• Có tầm nhìn và trách nhiệm trong việc xây dựng, phát triển đất nước.

→ Thể hiện tư tưởng cầu hiền, trọng dụng nhân tài và mong muốn đất nước thịnh trị.