Câu 1:

Trong nhịp sống hối hả của thời đại 4.0, lối sống chủ động chính là "chiếc chìa khóa vàng" để mở ra cánh cửa thành công. Chủ động không chỉ là việc tự giác thực hiện nhiệm vụ, mà còn là bản lĩnh dám làm chủ tình thế, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Tầm quan trọng của lối sống này trước hết thể hiện ở việc giúp con người làm chủ thời gian và biến thách thức thành cơ hội; thay vì ngồi chờ đợi may mắn, người chủ động sẽ tự kiến tạo lộ trình cho riêng mình. Bên cạnh đó, sự chủ động giúp chúng ta rèn luyện tư duy độc lập, không bị phụ thuộc hay rơi vào trạng thái thụ động trước những biến đổi không ngừng của xã hội. Khi bạn chủ động học tập và kết nối, giá trị bản thân sẽ được nâng tầm, tạo nên sức ảnh hưởng tích cực đến cộng đồng. Ngược lại, thái độ sống ỷ lại, "há miệng chờ sung" sẽ chỉ khiến con người trở nên tụt hậu và dễ dàng gục ngã trước khó khăn. Tóm lại, sống chủ động chính là cách tốt nhất để chúng ta khẳng định vị thế cá nhân và sống một cuộc đời ý nghĩa, trọn vẹn.

Câu 2:

Bài thơ *Bảo kính cảnh giới (bài 43)* của Nguyễn Trãi là một bức tranh mùa hè tươi đẹp, giàu sức sống, đồng thời thể hiện tâm hồn thanh cao và tấm lòng yêu nước, thương dân sâu sắc của tác giả. Qua những vần thơ giản dị mà tinh tế, Nguyễn Trãi đã gửi gắm không chỉ cảm xúc trước thiên nhiên mà còn cả lý tưởng sống cao đẹp của một bậc hiền tài. Mở đầu bài thơ là hình ảnh con người trong tư thế ung dung, thư thái: “Rồi hóng mát thuở ngày trường, Hoè lục đùn đùn tán rợp trương.” Từ “rồi” gợi cảm giác thảnh thơi, như một nhịp sống chậm rãi sau những bộn bề. Trong không gian ấy, nhà thơ hòa mình vào thiên nhiên, tận hưởng cái mát lành của ngày hè dài. Hình ảnh cây hòe với tán lá xanh “đùn đùn” vươn lên mạnh mẽ, “rợp trương” che kín khoảng trời không chỉ gợi sự sum suê mà còn thể hiện sức sống mãnh liệt của thiên nhiên. Tiếp đó, bức tranh mùa hè được mở rộng với những gam màu rực rỡ và giàu sức gợi: “Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ, Hồng liên trì đã tịn mùi hương.” Màu đỏ của hoa lựu, màu hồng của hoa sen hòa quyện tạo nên một không gian đầy sức sống. Đặc biệt, động từ “phun” khiến hình ảnh hoa lựu như bừng nở, tràn đầy năng lượng. Không chỉ có sắc, thiên nhiên còn có hương – mùi hương thanh khiết của sen như lan tỏa, làm dịu mát tâm hồn con người. Không dừng lại ở vẻ đẹp tĩnh tại, bức tranh còn trở nên sống động hơn với âm thanh của cuộc sống đời thường: “Lao xao chợ cá làng ngư phủ; Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.” Tiếng “lao xao” của chợ cá gợi lên sự nhộn nhịp, đông vui của cuộc sống lao động. Tiếng ve “dắng dỏi” vang lên trong buổi chiều tà làm tăng thêm sắc thái đặc trưng của mùa hè. Thiên nhiên và con người hòa quyện, tạo nên một bức tranh vừa gần gũi, vừa tràn đầy hơi thở cuộc sống. Hai câu thơ cuối đã nâng tầm ý nghĩa của bài thơ, thể hiện rõ tấm lòng của Nguyễn Trãi: “Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương.” Tác giả mượn điển tích “Ngu cầm” để bày tỏ ước mong về một xã hội thái bình, nhân dân ấm no, hạnh phúc. Đó không chỉ là khát vọng cá nhân mà còn là lý tưởng sống cao đẹp của một con người luôn hướng về dân, vì dân. Dù đang sống trong cảnh thanh nhàn, Nguyễn Trãi vẫn không nguôi trăn trở về cuộc đời và vận mệnh của nhân dân. Tóm lại, bài thơ *Bảo kính cảnh giới (bài 43)* không chỉ là bức tranh thiên nhiên mùa hè sinh động mà còn là tiếng lòng của một con người giàu tình yêu thiên nhiên và nặng lòng với dân, với nước. Qua đó, ta càng thêm trân trọng vẻ đẹp tâm hồn cũng như nhân cách lớn lao của Nguyễn Trãi – một nhà thơ, một nhà tư tưởng lớn của dân tộc.

Câu 1. Thể thơ: thất ngôn bát cú Đường luật.

​Câu 2. Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả: ăn măng trúc, ăn giá, tắm hồ sen, tắm ao.

Câu 3: – Biện pháp tu từ liệt kê: Một mai, một cuốc, một cần câu. – Tác dụng: + Tạo sự cân xứng, nhịp nhàng, hài hòa cho lời thơ. + Nhấn mạnh: sự lựa chọn phương châm sống, cách ứng xử của tác giả – chọn lối sống tĩnh tại, an nhàn; vừa thể hiện sắc thái trào lộng, mỉa mai đối với cách sống ham danh vọng, phú quý…

Câu 4: Quan niệm khôn – dại của tác giả: – Dại: “tìm nơi vắng vẻ” – nơi tĩnh tại của thiên nhiên, thảnh thơi của tâm hồn. – Khôn: “đến chốn lao xao” – chốn cửa quyền bon chen, thủ đoạn sát phạt. => Đó là một cách nói ngược: khôn mà khôn dại, dại mà dại khôn của tác giả.

Câu 5:Từ văn bản trên, ta cảm nhận được vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm qua lối sống giản dị, không màng phú quý. Ông chọn cuộc sống ẩn dật, "nơi vắng vẻ" để giữ gìn phẩm chất thanh sạch, tránh xa những bon chen, thị phi của chốn quan trường. Quan niệm "dại – khôn" độc đáo của ông thể hiện trí tuệ sáng suốt, cái nhìn sâu sắc về lẽ đời, đồng thời bộc lộ bản lĩnh kiên cường, giữ vững khí tiết của một bậc hiền triết giữa thời loạn lạc.