Câu 1 → Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật. Câu 2 → Những hình ảnh thể hiện sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả: “một mai, một cuốc, một cần câu” “thu ăn măng trúc, đông ăn giá” “xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” “rượu đến cội cây ta sẽ uống” → Đây đều là những hoạt động giản dị, gần gũi với thiên nhiên. Câu 3 → Biện pháp tu từ: liệt kê (“một mai, một cuốc, một cần câu”) → Tác dụng: Gợi ra cuộc sống lao động giản dị, tự cung tự cấp Thể hiện sự ung dung, nhàn tản của tác giả Nhấn mạnh sự lựa chọn lối sống thanh đạm, không vướng bận danh lợi Câu 4 → Quan niệm “dại – khôn” của tác giả rất đặc biệt: “Ta dại”: thực chất là khôn → chọn sống ẩn dật, tránh xa danh lợi, giữ tâm hồn thanh thản “Người khôn”: lại là dại → lao vào chốn “lao xao”, bon chen, mất tự do → Đây là cách nói ngược (nghịch lí) để khẳng định triết lí sống: coi nhẹ danh lợi, đề cao cuộc sống an nhiên. Câu 5 (1.0 điểm): Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên với vẻ đẹp nhân cách cao quý của một bậc trí giả sống thanh cao, thoát tục. Ông lựa chọn cuộc sống giản dị, hòa mình với thiên nhiên, tránh xa vòng danh lợi bon chen. Quan niệm “dại – khôn” của ông thể hiện cái nhìn sâu sắc và bản lĩnh, coi thường phú quý, xem đó chỉ như giấc chiêm bao. Qua bài thơ, ta thấy ông là người có tâm hồn tự do, yêu thiên nhiên và giữ được cốt cách thanh sạch. Đó chính là vẻ đẹp đáng trân trọng của một nhân cách lớn trong văn học trung đại Việt Nam.

Câu 1

Bài làm

Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Chủ động không chỉ là việc tự giác trong học tập, công việc mà còn là khả năng nắm bắt cơ hội và thích ứng với hoàn cảnh. Người có lối sống chủ động luôn biết đặt mục tiêu rõ ràng, lên kế hoạch cụ thể và kiên trì thực hiện, từ đó dễ dàng đạt được thành công hơn. Ngược lại, nếu sống thụ động, phụ thuộc vào người khác hoặc hoàn cảnh, con người sẽ dễ đánh mất cơ hội và tụt lại phía sau. Đặc biệt, trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chóng, sự chủ động giúp mỗi cá nhân không ngừng học hỏi, cập nhật kiến thức và hoàn thiện bản thân. Bên cạnh đó, lối sống này còn rèn luyện tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh và sự tự tin trước khó khăn, thử thách. Tuy nhiên, chủ động không có nghĩa là vội vàng hay hấp tấp, mà cần đi kèm với sự suy nghĩ thấu đáo. Vì vậy, mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động để phát triển toàn diện và thích nghi tốt với xã hội ngày nay.

Câu 2

Bài làm

Bài thơ trong chùm Bảo kính cảnh giới của Nguyễn Trãi là bức tranh mùa hè sinh động, đồng thời thể hiện tâm hồn và lý tưởng cao đẹp của tác giả. Trước hết, bức tranh thiên nhiên hiện lên đầy sức sống. Câu thơ mở đầu “Rồi hóng mát thuở ngày trường” gợi một tư thế ung dung, thư thái của con người giữa thời gian dài rộng. Không gian mùa hè được khắc họa qua những hình ảnh giàu màu sắc và đường nét: “Hoè lục đùn đùn tán rợp trương”, “Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ”, “Hồng liên trì đã tịn mùi hương”. Các từ láy “đùn đùn”, “phun” làm nổi bật sức sống mãnh liệt của thiên nhiên. Màu xanh của hoè, sắc đỏ của lựu, hương thơm của sen hòa quyện, tạo nên một bức tranh vừa rực rỡ vừa hài hòa. Không chỉ có cảnh, bài thơ còn có âm thanh của cuộc sống con người. “Lao xao chợ cá làng ngư phủ”, “Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương” gợi nên nhịp sống bình dị, gần gũi. Tiếng chợ cá ồn ào, tiếng ve rộn rã làm cho bức tranh thiên nhiên thêm phần sinh động, có hồn. Qua đó, ta thấy tác giả không tách mình khỏi cuộc sống mà luôn hướng về đời sống nhân dân. Đặc biệt, hai câu cuối thể hiện rõ tấm lòng của Nguyễn Trãi: “Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng / Dân giàu đủ khắp đòi phương”. Ước mong có cây đàn của vua Nghiêu Thuấn để gảy lên khúc ca thái bình cho thấy khát vọng về một xã hội ấm no, hạnh phúc. Đây chính là tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước, thương dân sâu sắc của ông. Như vậy, bài thơ không chỉ là bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp mà còn là tiếng lòng của một con người luôn lo cho dân, cho nước. Qua đó, ta càng thêm trân trọng tâm hồn thanh cao và lý tưởng sống cao đẹp của Nguyễn Trãi.

Câu 1 Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2 Những hình ảnh thể hiện sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả: “một mai, một cuốc, một cần câu” “thu ăn măng trúc, đông ăn giá” “xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” “rượu đến cội cây ta sẽ uống” → Đây đều là những hoạt động giản dị, gần gũi với thiên nhiên.

Câu 3 → Biện pháp tu từ: liệt kê (“một mai, một cuốc, một cần câu”)

→ Tác dụng: Gợi ra cuộc sống lao động giản dị, tự cung tự cấp Thể hiện sự ung dung, nhàn tản của tác giả Nhấn mạnh sự lựa chọn lối sống thanh đạm, không vướng bận danh lợi

Câu 4 → Quan niệm “dại – khôn” của tác giả rất đặc biệt: “Ta dại”: thực chất là khôn → chọn sống ẩn dật, tránh xa danh lợi, giữ tâm hồn thanh thản “Người khôn”: lại là dại → lao vào chốn “lao xao”, bon chen, mất tự do → Đây là cách nói ngược (nghịch lí) để khẳng định triết lí sống: coi nhẹ danh lợi, đề cao cuộc sống an nhiên.

Câu 5 (1.0 điểm):

bài làm

Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên với vẻ đẹp nhân cách cao quý của một bậc trí giả sống thanh cao, thoát tục. Ông lựa chọn cuộc sống giản dị, hòa mình với thiên nhiên, tránh xa vòng danh lợi bon chen. Quan niệm “dại – khôn” của ông thể hiện cái nhìn sâu sắc và bản lĩnh, coi thường phú quý, xem đó chỉ như giấc chiêm bao. Qua bài thơ, ta thấy ông là người có tâm hồn tự do, yêu thiên nhiên và giữ được cốt cách thanh sạch. Đó chính là vẻ đẹp đáng trân trọng của một nhân cách lớn trong văn học trung đại Việt Nam.