Câu 1
Bài thơ được viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2
Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả:

“Một mai, một cuốc, một cần câu”

“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá”

“Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

“Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống”

Gợi cuộc sống giản dị, hòa hợp với thiên nhiên, không màng vật chất.

Câu 3

Biện pháp tu từ liệt kê: “một mai, một cuốc, một cần câu”.

Tác dụng:

Khắc họa đầy đủ những công cụ lao động quen thuộc của người ẩn sĩ.

Nhấn mạnh cuộc sống giản dị, tự cung tự cấp.

Gợi phong thái ung dung, tự tại, không vướng bận danh lợi.

Câu 4
Quan niệm “dại – khôn” của tác giả rất đặc biệt

“Dại”: chọn sống nơi vắng vẻ, tránh xa danh lợi

Khôn”: tìm đến chốn lao xao, bon chen.

Thực chất, tác giả đảo ngược quan niệm thông thường:

Cái “dại” lại là sự khôn ngoan, sáng suốt khi biết giữ gìn nhân cách.

Cái “khôn” lại hóa “dại” vì sa vào vòng danh lợi, xô bồ.

Thể hiện thái độ phê phán xã hội và khẳng định lối sống thanh cao.

Câu 5
Qua bài thơ “Nhàn”, có thể thấy Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên với vẻ đẹp nhân cách cao quý. Ông sống giản dị, hòa mình với thiên nhiên, tận hưởng những thú vui thanh đạm mà ý nghĩa. Đồng thời, ông thể hiện thái độ coi thường danh lợi, xem phú quý chỉ như giấc chiêm bao. Quan niệm sống của ông cho thấy sự tỉnh táo, bản lĩnh và khí tiết của một trí thức lớn. Đó là lối sống “nhàn” nhưng không buông xuôi, mà là sự lựa chọn chủ động để giữ gìn nhân cách và tâm hồn thanh sạch.

Câu 1

Trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Chủ động là khi ta tự ý thức, tự quyết định và chịu trách nhiệm về hành động của mình, thay vì chờ đợi hay phụ thuộc vào người khác. Người sống chủ động sẽ biết đặt mục tiêu rõ ràng, tìm kiếm cơ hội và không ngừng nỗ lực để phát triển bản thân. Nhờ đó, họ dễ dàng thích nghi với những thay đổi nhanh chóng của xã hội và nắm bắt được nhiều cơ hội hơn. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người trở nên trì trệ, dễ bỏ lỡ thời cơ và khó đạt được thành công. Trong học tập, chủ động giúp ta tiếp thu kiến thức hiệu quả; trong công việc, giúp nâng cao năng suất và sáng tạo. Tuy nhiên, chủ động không có nghĩa là vội vàng hay hấp tấp, mà cần đi kèm với suy nghĩ chín chắn. Vì vậy, mỗi người, đặc biệt là người trẻ, cần rèn luyện cho mình lối sống chủ động để làm chủ tương lai và khẳng định giá trị bản thân.

Câu 2

Bài thơ trên là một bức tranh thiên nhiên mùa hè sống động, đồng thời thể hiện tấm lòng yêu nước thương dân sâu sắc của Nguyễn Trãi.

Trước hết, thiên nhiên hiện lên giàu sức sống qua những hình ảnh rực rỡ: “hoè lục đùn đùn”, “thạch lựu phun thức đỏ”, “hồng liên tịn mùi hương”. Các từ láy như “đùn đùn”, “phun” gợi sự sinh sôi, căng tràn nhựa sống của cảnh vật mùa hè. Không chỉ có màu sắc, bức tranh còn đầy âm thanh: “lao xao chợ cá”, “dắng dỏi cầm ve”. Những âm thanh đời thường và tiếng ve hòa quyện tạo nên nhịp sống sôi động, gần gũi của làng quê.

Đằng sau bức tranh thiên nhiên ấy là tâm hồn thanh thản, ung dung của tác giả trong những ngày nhàn tản. Tuy nhiên, điểm đặc sắc nhất của bài thơ nằm ở hai câu kết. Tác giả bày tỏ ước nguyện có cây đàn của vua Nghiêu, Thuấn để gảy lên khúc nhạc thái bình, mong cho “dân giàu đủ khắp đòi phương”.

Như vậy, bài thơ không chỉ thể hiện tình yêu thiên nhiên mà còn cho thấy tấm lòng vì dân, vì nước cao đẹp của Nguyễn Trãi—một con người luôn hướng tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân