Câu 1

Trong cuộc sống hiện đại, lối sống chủ động giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với mỗi con người. Chủ động giúp chúng ta làm chủ thời gian, công việc và cả tương lai của mình, thay vì bị hoàn cảnh chi phối. Người sống chủ động luôn biết đặt mục tiêu rõ ràng, tự tìm cách giải quyết vấn đề và không ngại thử thách. Nhờ đó, họ dễ đạt được thành công hơn và trưởng thành nhanh chóng. Ngược lại, lối sống thụ động khiến con người dễ bỏ lỡ cơ hội, phụ thuộc vào người khác và khó phát triển bản thân. Đặc biệt, trong thời đại công nghệ và cạnh tranh như hiện nay, nếu không chủ động học tập và rèn luyện, chúng ta sẽ nhanh chóng bị tụt lại phía sau. Tuy nhiên, chủ động không có nghĩa là nóng vội hay làm việc thiếu suy nghĩ, mà cần đi kèm với sự kiên trì và trách nhiệm. Vì vậy, mỗi người, nhất là học sinh, cần rèn luyện thói quen sống chủ động từ những việc nhỏ nhất để từng bước hoàn thiện bản thân và hướng tới tương lai tốt đẹp hơn

Câu 2

Bài thơ “Cảnh ngày hè” của Nguyễn Trãi là một trong những tác phẩm tiêu biểu thể hiện tình yêu thiên nhiên và tấm lòng vì dân của ông. Đoạn thơ đã khắc họa một bức tranh mùa hè sinh động, giàu sức sống, đồng thời gửi gắm những suy nghĩ sâu sắc của tác giả.

Trước hết, bức tranh thiên nhiên mùa hè hiện lên rực rỡ với nhiều màu sắc và sức sống mạnh mẽ. Hình ảnh “hòe lục đùn đùn tán rợp” gợi màu xanh tươi tốt, lan tỏa khắp không gian. Cùng với đó là sắc đỏ nổi bật của “thạch lựu hiên còn phun thức đỏ” và hương thơm dịu nhẹ của “hồng liên trì đã tiễn mùi hương”. Những động từ như “đùn đùn”, “phun” đã làm nổi bật sự sinh sôi, phát triển mãnh liệt của cảnh vật, khiến bức tranh trở nên sống động hơn bao giờ hết.

Không chỉ có thiên nhiên, cuộc sống con người cũng hiện lên đầy sức sống qua âm thanh “lao xao chợ cá làng ngư phủ”. Âm thanh ấy gợi lên một cuộc sống bình dị nhưng nhộn nhịp, ấm no. Đặc biệt, hai câu thơ cuối thể hiện ước mong cao đẹp của tác giả: mong có cây đàn của vua Nghiêu để mang lại cuộc sống sung túc cho nhân dân. Điều đó cho thấy tấm lòng yêu nước, thương dân sâu sắc của Nguyễn Trãi.

Bên cạnh đó, bài thơ còn thể hiện tâm hồn ung dung, thư thái của tác giả. Dù sống xa chốn quan trường, Nguyễn Trãi vẫn giữ được sự bình yên trong tâm hồn, hòa mình với thiên nhiên và tận hưởng cuộc sống giản dị. Đây chính là vẻ đẹp của một nhân cách lớn, biết tìm niềm vui trong những điều bình dị của cuộc sống.

Như vậy, đoạn thơ không chỉ vẽ nên một bức tranh thiên nhiên mùa hè tươi đẹp mà còn thể hiện tâm hồn thanh cao và tấm lòng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi. Qua đó, ta càng thêm trân trọng tài năng và nhân cách cao đẹp của ông.

Câu 1 Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

Câu 2 Những hình ảnh thể hiện nét sinh hoạt đạm bạc, thanh cao của tác giả:

“một mai, một cuốc, một cần câu” => dụng cụ lao động, cuộc sống giản dị

• “thơ thẩn” => trạng thái ung dung, tự tại
  => Gợi cuộc sống bình dị, hòa mình với thiên nhiên, không màng danh lợi.

Câu 3: -Biện pháp tu từ: liệt kê (“một mai, một cuốc, một cần câu”).

-Tác dụng:Nhấn mạnh cuộc sống lao động đơn sơ, quen thuộc

+Gợi nhịp sống chậm rãi, thanh nhà

+Thể hiện tâm thế ung dung, vui với cuộc sống giản dị của tác giả.

Câu 4:
Quan niệm dại – khôn độc đáo:

• Tác giả nhận mình “dại” vì chọn sống nơi vắng vẻ
• Nhưng thực chất đó là cái “khôn” → tránh xa danh lợi, bon chen
• Còn “người khôn” tìm nơi lao xao lại là cái “dại”
  → Cách nói ngược nghĩa để khẳng định lối sống thanh cao, coi thường danh lợi.

Câu 5 (đoạn văn 5–7 dòng):
Qua bài thơ, em cảm nhận là một con người có nhân cách cao đẹp và thanh cao. Ông lựa chọn cuộc sống giản dị, hòa mình với thiên nhiên, tránh xa vòng danh lợi bon chen. Những hình ảnh đời thường như cuốc, mai, cần câu cho thấy lối sống đạm bạc mà an nhiên. Quan niệm “dại – khôn” của ông thể hiện cái nhìn sâu sắc, coi nhẹ vật chất, đề cao sự thanh thản trong tâm hồn. Qua đó, ta càng thêm trân trọng một trí tuệ lớn và một tâm hồn đáng kính.