Câu 1:

Trong bài thơ Anh chỉ sợ rồi trời sẽ mưa, hình tượng “mưa” xuất hiện nhiều lần và mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Mưa không chỉ là hiện tượng tự nhiên mà còn là ẩn dụ cho những biến động bất ngờ, những đổi thay khiến con người lo sợ và bất an. Mưa “xoá nhoà điều em hứa”, “cướp đi ánh sáng của ngày”, làm “đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ” – tất cả đều gợi nên cảm giác bấp bênh, chông chênh của hạnh phúc. Trong lòng nhân vật trữ tình, mưa còn tượng trưng cho nỗi sợ đánh mất tình yêu, sợ những điều đẹp đẽ của quá khứ bị cuốn trôi theo thời gian. Mưa làm phai nhạt dấu chân, hương tóc, kỷ niệm… như báo trước sự rạn vỡ của một mối quan hệ. Đặc biệt, mưa cho thấy sự mong manh của con người trước những đổi thay của cuộc đời. Qua hình tượng này, Lưu Quang Vũ bộc lộ nỗi lo âu, nỗi khắc khoải của người đang yêu: khao khát giữ gìn những điều quý giá nhưng lại bất lực trước dòng chảy vô tình của thời gian và cuộc sống.

Câu 2:

Trong cuộc sống hiện đại, con người dễ bị cuốn vào guồng quay của công việc, áp lực, kỳ vọng và vô số lo toan. Ta đôi khi sống nhanh đến mức quên mất ý nghĩa thật sự của đời mình. Howard Thurman đã từng nói: “Hãy tự hỏi xem điều gì sẽ khiến bạn tỉnh thức, và thực hiện điều đó. Bởi cái thế giới cần là những con người đã thức tỉnh.” Lời nhắn gửi ấy mang giá trị sâu sắc, nhắc nhở mỗi người phải tìm ra những điều khiến mình bừng tỉnh, nhìn lại bản thân để sống có ý nghĩa hơn.

“Tỉnh thức” trước hết là khả năng nhận ra đâu mới là điều quan trọng trong đời. Rất nhiều người cứ mãi chạy theo thành công, tiền bạc, danh vọng mà không biết mình thực sự cần gì. Sự tỉnh thức đôi khi đến từ một biến cố: một lần thất bại, một nỗi mất mát, hay một khoảnh khắc lặng nhìn lại cuộc đời. Khi ấy, ta nhận ra rằng hạnh phúc không nằm ở những điều xa hoa mà bắt đầu từ việc yêu thương bản thân, trân trọng gia đình, bạn bè, những điều nhỏ bé nhưng chân thật.

Tỉnh thức còn là hiểu được giới hạn của mình để sống đúng với khả năng và ước mơ. Nhiều người đánh mất bản thân vì cố gắng trở thành phiên bản mà người khác mong muốn. Nhưng khi tỉnh thức, họ dám sống thật, dám lựa chọn con đường riêng, dám từ bỏ những điều không thuộc về mình. Sự tỉnh thức giúp con người mạnh mẽ và tự do hơn.

Bên cạnh đó, tỉnh thức cũng là nhận ra trách nhiệm của bản thân với cộng đồng. Một người biết tỉnh thức sẽ không chỉ sống cho riêng mình, mà còn hướng đến những giá trị tốt đẹp hơn: giúp đỡ người khác, bảo vệ môi trường, sống tử tế trong từng hành động nhỏ. Thế giới thật sự cần những người như vậy – những con người biết nghĩ, biết yêu thương, biết tạo ra thay đổi tích cực.

Cuối cùng, tỉnh thức giúp ta nhận ra vẻ đẹp của hiện tại. Trong khi nhiều người mải miết tiếc quá khứ hoặc lo tương lai, người tỉnh thức biết tận hưởng từng khoảnh khắc, biết ơn những gì đang có và sống trọn vẹn. Đó cũng là cách để ta tìm được bình yên giữa đời sống đầy biến động.

Như vậy, “những điều làm con người tỉnh thức” chính là những điều giúp ta nhìn lại bản thân, sống có ý nghĩa, dũng cảm theo đuổi điều mình tin, và lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Khi mỗi người đều biết tỉnh thức, cuộc sống sẽ trở nên nhẹ nhàng, nhân ái và đầy hi vọng hơn.

Câu 1: Xác định thể thơ của bài thơ trên.

→ Thể thơ tự do.

Câu 2: Bài thơ thể hiện cảm xúc gì của nhân vật trữ tình?

→ Bài thơ thể hiện nỗi lo âu, bất an, sợ hãi trước sự đổi thay, đồng thời bộc lộ tình yêu tha thiết, sâu nặng và khao khát giữ gìn những điều đẹp đẽ trong quá khứ.

Câu 3: Phân tích ý nghĩa của một biện pháp tu từ trong đoạn thơ:

“Mưa cướp đi ánh sáng của ngày

Đường chập choạng trăm mối lo khó gỡ

Thức chẳng yên dở dang giấc ngủ

Hạnh phúc con người mong manh mưa sa.”

→ Biện pháp tu từ: nhân hoá – ẩn dụ (mưa tượng trưng cho khó khăn, biến động của cuộc đời).

Ý nghĩa:

• “Mưa cướp đi ánh sáng của ngày” gợi hình ảnh tăm tối, bế tắc, thể hiện cảm giác mất phương hướng trong lòng nhân vật trữ tình.
• “Đường chập choạng…”, “giấc ngủ dở dang” cho thấy sự bất ổn, lo lắng, cuộc sống đảo lộn bởi những đổi thay bất ngờ.
• Hình ảnh “hạnh phúc con người mong manh mưa sa” nhấn mạnh: hạnh phúc thật dễ vỡ, chỉ một biến cố nhỏ cũng có thể khiến con người bất an.
  → Tất cả làm nổi bật tâm trạng lo âu, sợ mất đi điều mình yêu thương, đồng thời tạo không gian cảm xúc buồn, mơ hồ, đầy u ám.

Câu 4: Khi đối diện với một tương lai tràn ngập những điều chưa biết, con người cần có cách cư xử như thế nào?

→ Con người cần:

• Bình tĩnh trước những biến động.
• Tin tưởng vào bản thân, giữ tâm thế chủ động.
• Đón nhận sự thay đổi thay vì né tránh.
• Kiên trì, lạc quan, biết trân trọng hiện tại.
• Chuẩn bị tinh thần và hành động để vượt qua khó khăn.

→ Nghĩa là: sống bản lĩnh, vững vàng để tự mình tạo nên hạnh phúc, thay vì sợ hãi trước tương lai.

Câu 1:

Trong đoạn trích Sống mòn, diễn biến tâm lý của ông giáo Thứ được Nam Cao khắc họa tinh tế và đầy xót xa. Từ những suy nghĩ về cuộc đời tù túng, nghèo đói, Thứ rơi vào trạng thái hoảng hốt, sợ hãi khi nhận ra tương lai của mình chỉ là một chuỗi ngày tăm tối, bế tắc. Nỗi lo cơm áo gánh nặng gia đình khiến Thứ càng thêm chật chội trong tâm tưởng. Cao trào cảm xúc được thể hiện khi Thứ chứng kiến mẹ, vợ và các em đều nhịn ăn để phần mình một bữa cơm tươm tất hơn. Sự ưu tiên ấy khiến Thứ vừa ngượng ngùng, vừa đau đớn. Khi cầm bát cơm nguội trước mặt, nghĩ đến cảnh mọi người quanh mình thiếu thốn triền miên, Thứ nghẹn ngào đến mức bật khóc. Qua diễn biến tâm lý ấy, ta thấy Thứ là người giàu tình thương, giàu lòng tự trọng và biết hy sinh. Dù bản thân khổ cực, anh vẫn luôn trăn trở cho hạnh phúc của người thân. Chính tấm lòng nhân hậu và sự nhạy cảm trước nỗi khổ của người khác đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Thứ giữa cuộc sống tối tăm và nghèo đói.

Câu 2:

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, những hiệu ứng chỉnh sửa khuôn mặt bằng AI đang trở thành xu hướng, đặc biệt trên nền tảng TikTok. Chỉ với vài giây, một khuôn mặt có thể lập tức trở nên “chuẩn đẹp”: mặt V-line, da mịn, mắt to, mũi cao. Tuy nhiên, đằng sau vẻ lung linh đó là những nỗi lo về sự méo mó tiêu chuẩn thẩm mỹ và áp lực phải hoàn hảo. Chính vì vậy, chiến dịch “Turn your back” của Dove ra đời, kêu gọi mọi người hãy quay lưng lại với các bộ lọc AI và tôn trọng vẻ đẹp tự nhiên của bản thân. Thông điệp “Vẻ đẹp là không có chuẩn mực” mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc và nhân văn.

Ngày nay, nhiều bạn trẻ, đặc biệt là nữ giới, đang dần lệ thuộc vào các bộ lọc chỉnh sửa. Thậm chí, họ còn cảm thấy tự ti khi nhìn thấy gương mặt thật của mình ngoài đời. Điều này không chỉ tạo áp lực tâm lý mà còn làm con người đánh mất bản sắc cá nhân. Thông điệp của Dove nhắc nhở rằng vẻ đẹp thật sự không nằm ở lớp chỉnh sửa ảo mà xuất phát từ sự tự tin, sự riêng biệt của mỗi cá nhân. Mỗi người sinh ra đều có những nét khác biệt không lẫn vào đâu; chính sự khác biệt ấy tạo nên sức hút riêng. Nếu tất cả đều chạy theo một chuẩn mực giống nhau thì cái đẹp sẽ trở nên đơn điệu và vô nghĩa.

Thông điệp của Dove còn cho thấy vẻ đẹp không chỉ đến từ ngoại hình mà còn từ phẩm chất, nhân cách, trí tuệ và cách con người đối xử với nhau. Một người tự tin, sống tử tế và yêu thương bản thân sẽ luôn tỏa sáng theo cách riêng. Vẻ đẹp ấy không thể được tạo ra bởi những hiệu ứng công nghệ hay bộ lọc ảo. Đồng thời, chiến dịch cũng góp phần chống lại các định kiến xã hội áp đặt lên phụ nữ về một “chuẩn sắc đẹp” phi thực tế. Dove khẳng định rằng cái đẹp không phải là sự hoàn hảo tuyệt đối mà là sự chân thật với chính mình.

Vì vậy, thông điệp của Dove vừa mang giá trị nhân văn, vừa mang tính cảnh tỉnh. Nó khuyến khích mỗi người trân trọng vẻ đẹp tự nhiên, dám đối diện với bản thân và yêu từng nét không hoàn hảo của chính mình. Khi biết chấp nhận bản thân, chúng ta mới đủ mạnh mẽ và tự tin để sống tích cực trong một thế giới đầy áp lực. Vẻ đẹp thật sự không nằm ở chiếc camera với bộ lọc lung linh, mà nằm ở sự tự tin, bản lĩnh và giá trị mà mỗi người mang trong chính con người mình.

Câu 1: Xác định ngôi kể của văn bản trên.

→ Ngôi kể thứ ba

Câu 2: Xác định điểm nhìn trong đoạn trích. Điểm nhìn này có tác dụng như thế nào?

→ Điểm nhìn: đặt vào nhân vật Thứ (điểm nhìn bên trong).

Tác dụng:

• Cho thấy rõ tâm trạng, nỗi đau, sự bế tắc, thương người thân của Thứ.
• Tạo cảm giác chân thực, xót xa; giúp người đọc hiểu sâu tình cảnh nghèo đói và sự dằn vặt nội tâm.

Câu 3: Vì sao nước mắt của Thứ ứa ra khi ăn cơm?

→ Vì Thứ quá thương mẹ, vợ, các em đều thiếu thốn, nhịn đói; còn bản thân lại được ưu tiên ăn.

Nỗi xót xa, tủi hổ, bất lực trước cảnh nghèo, cộng với tình thương gia đình dồn nén khiến y nghẹn ngào mà bật khóc.

Câu 4: Thông qua nhân vật ông giáo Thứ, Nam Cao phản ánh điều gì?

→ Nam Cao phản ánh hiện thực xã hội nghèo khổ trước Cách mạng:

• Cuộc sống túng quẫn, bế tắc, “sống mòn” của tầng lớp trí thức tiểu tư sản.
• Người lao động nghèo vật lộn với cơm áo, bị hoàn cảnh vắt kiệt ước mơ.
• Tố cáo xã hội khiến con người tha hóa, đau khổ, sống lay lắt.