Trong những năm gần đây, thế hệ Gen Z – những người trẻ sinh ra và lớn lên cùng công nghệ số – thường xuyên bị gắn mác bởi nhiều định kiến tiêu cực như “lười biếng”, “thiếu kiên nhẫn”, “ảo tưởng”, hay “không chịu được áp lực”. Từ góc nhìn của một người trẻ, tôi cho rằng việc quy chụp như vậy là phiến diện, chưa phản ánh đúng bản chất của một thế hệ đang chuyển mình trong bối cảnh xã hội đầy biến động.

Trước hết, cần thừa nhận rằng một bộ phận Gen Z. tồn tại những hạn chế nhất định.Có người quen với môi trường tiện nghi, dễ nản lòng khi gặp khó khăn, hoặc quá phụ thuộc vào mạng xã hội. Tuy nhiên, việc lấy một số hiện tượng cá biệt để áp đặt lên toàn bộ thế hệ là không công bằng. Mỗi thế hệ đều có điểm mạnh và điểm yếu riêng, và Gen Z cũng không phải ngoại lệ.

Thực tế, Gen Z là thế hệ năng động, sáng tạo và có khả năng thích nghi rất nhanh với sự thay đổi. Họ lớn lên trong thời đại bùng nổ thông tin nên có tư duy mở, dễ tiếp cận tri thức mới và sẵn sàng thử nghiệm những con đường khác biệt. Nhiều bạn trẻ đã khởi nghiệp từ sớm, làm chủ công nghệ, tạo ra giá trị cho xã hội ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Bên cạnh đó, Gen Z cũng thể hiện rõ ý thức cá nhân, dám bày tỏ quan điểm và theo đuổi đam mê – điều mà các thế hệ trước đôi khi còn e dè.

Một điểm đáng chú ý khác là Gen Z đề cao sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Họ không muốn “sống để làm việc” mà hướng tới “làm việc để sống tốt hơn”. Điều này đôi khi bị hiểu lầm là thiếu trách nhiệm, nhưng thực chất đó là sự thay đổi trong nhận thức về giá trị sống. Sau những biến động toàn cầu như dịch bệnh, người trẻ càng ý thức rõ hơn về sức khỏe tinh thần, về ý nghĩa của gia đình và hạnh phúc cá nhân. Đây không phải là sự yếu đuối, mà là biểu hiện của một thế hệ biết quan tâm đến bản thân một cách lành mạnh.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng Gen Z vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Một số bạn trẻ còn thiếu trải nghiệm thực tế, dễ bị ảnh hưởng bởi “thế giới ảo”, hoặc chưa đủ kiên trì theo đuổi mục tiêu dài hạn. Vì vậy, thay vì chỉ trích hay gán nhãn, xã hội cần tạo điều kiện để Gen Z được học hỏi, thử sai và trưởng thành. Sự đồng hành, thấu hiểu từ gia đình, nhà trường và môi trường làm việc sẽ giúp thế hệ này phát huy tốt hơn tiềm năng của mình.

Về phía người trẻ, Gen Z cũng cần tự ý thức để phá bỏ những định kiến đang tồn tại. Mỗi cá nhân cần rèn luyện tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và sự kiên trì. Đồng thời, cần biết chọn lọc thông tin, tránh chạy theo những giá trị ảo trên mạng xã hội. Khi mỗi người trẻ nỗ lực hoàn thiện bản thân, những định kiến tiêu cực sẽ dần bị xóa bỏ bằng chính hành động và thành quả thực tế.

Tóm lại, việc gắn mác và quy chụp Gen Z bằng những định kiến tiêu cực là cách nhìn thiếu toàn diện. Gen Z không phải là một thế hệ “có vấn đề”, mà là một thế hệ đang thích nghi với một thế giới mới, với những giá trị và cách tiếp cận khác biệt. Thay vì phán xét, xã hội cần nhìn nhận họ bằng sự công bằng và cởi mở; đồng thời, bản thân người trẻ cũng phải không ngừng nỗ lực để khẳng định giá trị của mình. Chỉ khi đó, khoảng cách giữa các thế hệ mới được thu hẹp và mỗi người đều có cơ hội phát triển trong sự tôn trọng lẫn nhau.

Trong đời sống hằng ngày, việc góp ý, nhận xét người khác là điều không thể tránh khỏi, đặc biệt trong học tập và công việc. Tuy nhiên, góp ý trước đám đông lại là một vấn đề nhạy cảm, đòi hỏi sự tinh tế và trách nhiệm. Theo tôi, việc nhận xét người khác trước tập thể cần được thực hiện một cách cẩn trọng, đúng mực, bởi nó vừa có thể giúp con người tiến bộ, vừa có thể gây tổn thương nếu thiếu khéo léo.

Trước hết, không thể phủ nhận rằng góp ý trước đám đông có những mặt tích cực. Khi một cá nhân được chỉ ra thiếu sót trước tập thể, họ có cơ hội nhìn nhận rõ hơn về bản thân, từ đó điều chỉnh hành vi và hoàn thiện mình. Đồng thời, những nhận xét công khai cũng giúp tập thể rút ra bài học chung, tránh lặp lại sai lầm tương tự. Trong môi trường học đường, việc giáo viên góp ý học sinh trước lớp hay học sinh nhận xét lẫn nhau nếu được thực hiện đúng cách sẽ tạo nên sự minh bạch, công bằng và thúc đẩy sự tiến bộ chung.

Tuy nhiên, việc góp ý trước đám đông cũng tiềm ẩn nhiều hệ lụy. Nếu lời nhận xét mang tính chỉ trích nặng nề, thiếu tôn trọng hoặc không đúng sự thật, nó có thể khiến người bị góp ý cảm thấy xấu hổ, tự ti, thậm chí bị tổn thương sâu sắc về tinh thần. Đặc biệt, với những người trẻ, tâm lý còn nhạy cảm, việc bị “phê bình công khai” dễ dẫn đến mặc cảm, mất động lực, thậm chí phản ứng tiêu cực. Không ít trường hợp, góp ý trước đám đông trở thành hình thức “bêu xấu”, làm mất đi sự tôn trọng giữa người với người.

Vì vậy, điều quan trọng không phải là có nên góp ý trước đám đông hay không, mà là cách góp ý như thế nào. Trước hết, người góp ý cần xuất phát từ thiện chí, mong muốn giúp đỡ người khác tiến bộ chứ không phải để thể hiện bản thân hay hạ thấp người khác. Nội dung góp ý cần rõ ràng, chính xác, tránh suy diễn hoặc quy chụp. Ngôn từ phải lịch sự, nhẹ nhàng, mang tính xây dựng. Bên cạnh đó, cũng cần cân nhắc hoàn cảnh: có những vấn đề phù hợp để nói trước tập thể, nhưng cũng có những chuyện riêng tư nên trao đổi trực tiếp để giữ thể diện cho người khác. Một lời góp ý đúng lúc, đúng cách sẽ là động lực; ngược lại, một lời nói thiếu suy nghĩ có thể trở thành vết thương khó lành.

Ngoài ra, người được góp ý cũng cần có thái độ cầu thị, biết lắng nghe và tiếp thu một cách chọn lọc. Không nên vì tự ái mà phủ nhận mọi ý kiến, cũng không nên để những lời nhận xét tiêu cực làm mất niềm tin vào bản thân. Việc nhìn nhận góp ý như một cơ hội để hoàn thiện sẽ giúp mỗi người trưởng thành hơn.

Tóm lại, góp ý, nhận xét người khác trước đám đông là một “con dao hai lưỡi”. Nó có thể mang lại giá trị tích cực nếu được thực hiện bằng sự chân thành, tôn trọng và tinh tế; nhưng cũng có thể gây tổn thương nếu thiếu suy nghĩ. Vì vậy, mỗi người cần học cách nói sao cho đúng, cho hay, để lời góp ý không chỉ là sự phê bình mà còn là sự nâng đỡ, giúp con người trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 1:

Nhân vật Chi-hon trong đoạn trích trải qua những diễn biến tâm lý đầy day dứt và ám ảnh khi biết mẹ bị lạc. Ban đầu, cô bàng hoàng, trách móc người thân vì không ai ra đón bố mẹ, nhưng ngay sau đó lại rơi vào trạng thái tự vấn, dằn vặt chính mình khi nhận ra bản thân cũng vô tâm. Trở lại ga tàu điện ngầm Seoul – nơi mẹ biến mất, Chi-hon cảm nhận rõ sự hỗn loạn, đông đúc và hình dung nỗi hoang mang của mẹ lúc bị lạc, từ đó nỗi ân hận càng trở nên sâu sắc. Những ký ức về mẹ bất ngờ ùa về, đặc biệt là kỉ niệm chiếc váy, khiến cô nhận ra mình đã từng thờ ơ, không thấu hiểu tình yêu của mẹ. Đồng thời, cô day dứt khi bản thân đang ở xa, mải mê với công việc lúc mẹ gặp nạn. Tất cả những cảm xúc ấy – từ trách móc, hoang mang đến ân hận và xót xa – đã khắc họa rõ nét tâm lý của một người con khi đứng trước nguy cơ mất đi mẹ, qua đó thể hiện tình mẫu tử thiêng liêng và thức tỉnh con người biết trân trọng gia đình.

Câu 2:

ức về những người thân yêu luôn giữ một vị trí đặc biệt quan trọng trong cuộc đời mỗi con người. Đó không chỉ là những hồi ức đơn thuần mà còn là nơi lưu giữ tình cảm, là điểm tựa tinh thần giúp ta trưởng thành và sống tốt hơn.

Trước hết, kí ức về người thân là nguồn nuôi dưỡng tâm hồn. Trong hành trình lớn lên, mỗi người đều được bao bọc bởi tình yêu thương của gia đình. Những bữa cơm giản dị, lời dặn dò ân cần hay những hi sinh thầm lặng của cha mẹ đều trở thành những dấu ấn không thể phai mờ. Khi nhớ lại, ta cảm nhận được sự ấm áp, từ đó có thêm động lực để vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Không chỉ vậy, kí ức còn giúp con người nhận ra giá trị của tình thân. Trong guồng quay bận rộn, nhiều người vô tình trở nên thờ ơ với gia đình. Chỉ khi nhìn lại những kỉ niệm đã qua hoặc khi đứng trước nguy cơ mất đi người thân, ta mới thấm thía tình yêu và sự hi sinh của họ. Chính những kí ức ấy khiến con người biết trân trọng hiện tại, biết quan tâm và yêu thương nhiều hơn.

Bên cạnh đó, kí ức về người thân còn có ý nghĩa như một lời nhắc nhở về trách nhiệm và đạo lí làm người. Nhớ về công lao nuôi dưỡng của cha mẹ, ta ý thức hơn về bổn phận hiếu thảo. Nhớ về những lời dạy bảo, ta biết sống đúng đắn, tránh những sai lầm. Kí ức vì thế không chỉ là quá khứ mà còn định hướng cho hiện tại và tương lai.

Tuy nhiên, trong thực tế, không ít người lại xem nhẹ những kỉ niệm với gia đình, mải mê chạy theo công việc hay những giá trị bên ngoài. Điều này dễ dẫn đến sự xa cách, thậm chí là những hối tiếc khi không còn cơ hội bù đắp. Vì vậy, mỗi người cần học cách lưu giữ và trân trọng kí ức, đồng thời biến tình cảm ấy thành hành động cụ thể như quan tâm, sẻ chia với người thân.

Tóm lại, kí ức về những người thân yêu là một phần không thể thiếu trong cuộc sống mỗi con người. Đó là nguồn sức mạnh tinh thần, là bài học quý giá và cũng là sợi dây gắn kết tình cảm gia đình. Biết trân trọng kí ức chính là biết trân trọng những người thân yêu khi họ vẫn còn ở bên cạnh ta.

câu 1: văn bản được viết theo ngôi thứ ba

câu 2: Điểm nhìn trần thuật được đặt chủ yếu vào nhân vật Chi-hon (cô con gái thứ ba).

• Mọi suy nghĩ, cảm xúc, hồi ức đều xoay quanh “cô” → giúp thể hiện rõ nỗi ân hận, day dứt của người con.

Câu 3: Biện pháp nghệ thuật:

→ Phép đối lập (tương phản)

.Một bên: mẹ bị lạc, rơi vào tình huống nguy hiểm

Một bên: cô đang ở Bắc Kinh, tham dự triển lãm, cầm sách của mình. Tác Dụng:

Làm nổi bật sự trớ trêu, nghịch cảnh

Nhấn mạnh nỗi ân hận, day dứt của người con khi không ở bên mẹ lúc cần thiết

Gợi cảm xúc xót xa cho người đọc

câu 4: Phẩm chất của người mẹ Phẩm chất:

• Yêu thương con

• Hi sinh, nhường nhịn

• Giản dị, lam lũ

• Luôn nghĩ cho con hơn bản thân mình

Câu văn thể hiện:

• “Nếu là con thì mẹ đã thử cái váy này.”

• “Không, mẹ thích kiểu này, chỉ có điều mẹ thì không mặc được.”

→ Thể hiện mẹ luôn dành điều tốt đẹp cho con, còn mình thì chấp nhận thiệt thòi.

Câu 5:

Chi-hon hối tiếc điều gì?

→ Cô hối tiếc vì đã từ chối chiếc váy mẹ chọn, không thấu hiểu tình cảm của mẹ và đã có những lúc vô tâm với mẹ

đoạn văn(4/5)

Những hành động vô tâm tuy nhỏ nhưng có thể khiến người thân tổn thương. Nhiều khi ta không để ý đến cảm xúc của cha mẹ vì nghĩ rằng họ luôn bên mình. Chỉ khi mất đi hoặc sắp mất đi, ta mới cảm thấy hối tiếc. Vì vậy, mỗi người cần biết quan tâm và trân trọng gia đình hơn.