Gọi:

Nguyên tử X có:

số proton = số electron =

số neutron =

Nguyên tử M có:

số proton = số electron =

số neutron =

---

1. Xác định số neutron của nguyên tử X

Theo đề bài, tổng số hạt cơ bản trong nguyên tử X là 116, gồm proton, electron và neutron:

p + e + n = 116

2Z_X + N_X = 116 \quad (1) 

Số hạt mang điện nhiều hơn số hạt không mang điện là 36

(Hạt mang điện là proton và electron, hạt không mang điện là neutron):

(p + e) - n = 36

2Z_X - N_X = 36 \quad (2) 

Cộng (1) và (2):

4Z_X = 152 \Rightarrow Z_X = 38

Thay vào (2):

2·38 - N_X = 36

\Rightarrow N_X = 40

👉 Nguyên tử X có 40 neutron

---

2. Xác định số neutron của nguyên tử M

Số khối của X lớn hơn số khối của M là 9:

(Z_X + N_X) - (Z_M + N_M) = 9

(38 + 40) - (Z_M + N_M) = 9 \Rightarrow Z_M + N_M = 69 \quad (3) 

Tổng số hạt trong X nhiều hơn trong M là 17:

(2Z_X + N_X) - (2Z_M + N_M) = 17

116 - (2Z_M + N_M) = 17 \Rightarrow 2Z_M + N_M = 99 \quad (4) 

Lấy (4) trừ (3):

Z_M = 30

Thay vào (3):

30 + N_M = 69

\Rightarrow N_M = 39

👉 Nguyên tử M có 39 neutron

---

Kết luận

Số neutron của nguyên tử X là 40

Số neutron của nguyên tử M là 39

a) Công thức Lewis và công thức cấu tạo

1. CO (cacbon monoxit)

Tổng số e hoá trị:

C: 4e

O: 6e

→ Tổng: 10e

Công thức Lewis:

C và O liên kết với nhau bằng liên kết ba

Mỗi nguyên tử còn 1 cặp e không liên kết

Biểu diễn:

:C≡O:

Công thức cấu tạo:

C \equiv O

---

2. NH₃ (amoniac)

Tổng số e hoá trị:

N: 5e

3H: 3e

→ Tổng: 8e

Công thức Lewis:

N liên kết với 3 H bằng 3 liên kết đơn

N còn 1 cặp e không liên kết

Biểu diễn:

H

|

H–N:

|

H

Công thức cấu tạo:

\begin{matrix}

& H \\

H &–& N &–& H \\

&

\end{matrix}

---

b) Tính tan trong nước

NH₃ tan trong nước

Phân tử phân cực

Có khả năng tạo liên kết hiđro với H₂O

Khi tan, NH₃ còn phản ứng với nước:

NH_3 + H_2O \rightleftharpoons NH_4^+ + OH^-

👉 NH₃ tan tốt trong nước

---

CO không tan trong nước

Phân tử gần như không phân cực

Không tạo được liên kết hiđro với nước

Không phản ứng với H₂O

👉 CO hầu như không tan trong nước

---

✅ Kết luận:

NH₃ tan trong nước

CO không tan trong nước

Cấu hình electron nguyên tử

X (Z = 11) → là Na

Cấu hình e:

1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^1

Y (Z = 8) → là O

Cấu hình e:

1s^2\,2s^2\,2p^4

---

b) Sự hình thành liên kết giữa X và Y

Na (X) có 1 electron lớp ngoài cùng, dễ nhường 1e → tạo ion Na⁺

O (Y) có 6 electron lớp ngoài cùng, cần nhận 2e → tạo ion O²⁻

Vì vậy 2 nguyên tử Na sẽ nhường 2e cho 1 nguyên tử O