Câu 1:

Môi trường có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự sống của con người và toàn bộ sinh vật trên Trái Đất. Đó không chỉ là nơi cung cấp không khí, nước, thức ăn mà còn là không gian sống, nuôi dưỡng đời sống tinh thần của con người. Tuy nhiên, hiện nay môi trường đang bị ô nhiễm nghiêm trọng do biến đổi khí hậu, rác thải, nạn phá rừng… Những vấn đề đó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn gây ra những tổn thất lớn về kinh tế và tinh thần, như hiện tượng “tiếc thương sinh thái” đã đề cập. Vì vậy, việc bảo vệ môi trường trở thành trách nhiệm cấp thiết của mỗi cá nhân và toàn xã hội. Mỗi người có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ như tiết kiệm điện nước, hạn chế sử dụng nhựa, trồng cây xanh, giữ gìn vệ sinh nơi công cộng. Bên cạnh đó, cần nâng cao ý thức cộng đồng và có những chính sách mạnh mẽ để bảo vệ thiên nhiên. Bảo vệ môi trường chính là bảo vệ cuộc sống của chúng ta hôm nay và các thế hệ mai sau.

Câu 2:

Trong văn học trung đại Việt Nam, hình tượng người ẩn sĩ là biểu tượng đẹp cho lối sống thanh cao, hòa hợp với thiên nhiên và giữ gìn nhân cách giữa vòng xoáy danh lợi. Qua hai bài thơ “Nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm và Nguyễn Khuyến, hình tượng này được khắc họa vừa có nét tương đồng, vừa mang những sắc thái riêng.

Trước hết, ở cả hai tác giả, người ẩn sĩ hiện lên với lối sống giản dị, hòa mình vào thiên nhiên. Nguyễn Bỉnh Khiêm mở đầu bài thơ bằng những hình ảnh quen thuộc: “Một mai, một cuốc, một cần câu”, gợi cuộc sống lao động tự do, tự tại. Ông lựa chọn “nơi vắng vẻ”, tránh xa “chốn lao xao”, thể hiện thái độ dứt khoát với danh lợi. Cuộc sống của ông gắn liền với tự nhiên: “Thu ăn măng trúc, đông ăn giá / Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”, tất cả đều giản dị nhưng thanh cao. Tương tự, Nguyễn Khuyến trong bài thơ của mình cũng vẽ nên một không gian thu yên bình với “trời thu xanh ngắt”, “nước biếc”, “bóng trăng”. Người ẩn sĩ hiện lên trong khung cảnh tĩnh lặng, hòa hợp với thiên nhiên, tìm thấy sự thư thái trong tâm hồn.

Không chỉ vậy, cả hai đều thể hiện thái độ coi nhẹ danh lợi, giữ gìn cốt cách thanh cao. Nguyễn Bỉnh Khiêm khẳng định: “Người khôn, người đến chốn lao xao”, còn ông thì tìm về nơi vắng vẻ. Câu thơ như một tuyên ngôn sống: tránh xa vòng xoáy bon chen để giữ tâm hồn trong sạch. Ông nhìn “phú quý tựa chiêm bao”, coi giàu sang như giấc mộng phù du. Nguyễn Khuyến cũng mang tâm thế tương tự khi rời xa chốn quan trường, sống ẩn dật. Tuy nhiên, trong thơ ông thấp thoáng nỗi buồn và sự trăn trở trước thời cuộc, thể hiện qua hình ảnh “mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái” hay “một tiếng trên không ngỗng nước nào?”. Đó không chỉ là cảnh mà còn là tâm trạng của một người nặng lòng với quê hương, đất nước.

Tuy có điểm chung, hình tượng người ẩn sĩ ở hai bài thơ vẫn có những nét riêng. Ở Nguyễn Bỉnh Khiêm, đó là sự ung dung, tự tại, triết lí sống rõ ràng và dứt khoát. Ông chủ động lựa chọn lối sống “nhàn”, coi đó là cách giữ mình trước cuộc đời. Trong khi đó, Nguyễn Khuyến lại mang tâm trạng man mác buồn, vừa muốn ẩn dật vừa không nguôi nỗi niềm với thế sự. Điều này tạo nên chiều sâu cảm xúc cho hình tượng người ẩn sĩ trong thơ ông.

Tóm lại, qua hai bài thơ, hình tượng người ẩn sĩ hiện lên vừa thanh cao, giản dị, vừa giàu chiều sâu tâm hồn. Dù mỗi tác giả có cách thể hiện riêng, họ đều gặp nhau ở khát vọng sống hòa hợp với thiên nhiên và giữ gìn nhân cách trước những biến động của cuộc đời. Đây chính là giá trị bền vững mà những tác phẩm này gửi gắm đến người đọc hôm nay.

Câu 1.
Hiện tượng “tiếc thương sinh thái” là nỗi đau khổ, mất mát về mặt tinh thần trước những tổn thất của môi trường tự nhiên (đã xảy ra, đang xảy ra hoặc dự báo sẽ xảy ra), như mất loài, thay đổi cảnh quan do biến đổi khí hậu.

Câu 2. Bài viết trình bày theo trình tự:
Giới thiệu vấn đề → giải thích khái niệm → đưa dẫn chứng thực tế → mở rộng, đánh giá tác động → nêu số liệu khảo sát hiện nay.

Câu 3.
* Các bằng chứng được sử dụng gồm:

- Nghiên cứu khoa học của Cunsolo và Ellis

- Ví dụ thực tế (người Inuit ở Canada, nông dân ở Australia, cháy rừng Amazon)

- Lời trích dẫn trực tiếp từ người trong cuộc

- Số liệu khảo sát (59%, 45% thanh thiếu niên lo lắng về biến đổi khí hậu)

Câu 4. Cách tiếp cận của tác giả:
Khoa học kết hợp thực tiễn và cảm xúc con người → vừa có lý lẽ, dẫn chứng cụ thể, vừa nhấn mạnh khía cạnh tâm lí, nhân văn. Cách tiếp cận này giúp vấn đề trở nên gần gũi, thuyết phục và sâu sắc hơn.

Câu 5. Thông điệp:
Biến đổi khí hậu không chỉ gây tổn hại môi trường mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống tinh thần con người; vì vậy cần nâng cao ý thức và hành động để bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ chính con người.