Câu 1:

Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một "bộ não thứ hai" đắc lực, nhưng đi kèm với đó là nỗi lo ngại về sự lệ thuộc thái quá của con người. Một mặt, AI giúp tối ưu hóa hiệu suất, giải phóng chúng ta khỏi những công việc lặp đi lặp lại và mở ra cánh cửa tri thức khổng lồ. Tuy nhiên, việc quá phụ thuộc vào công nghệ này đang dần làm xói mòn khả năng tư duy độc lập và trí sáng tạo nguyên bản. Khi mọi câu trả lời, từ giải toán đến viết văn, đều có thể "nhờ cậy" chatbot, bộ não con người dễ rơi vào trạng thái lười biếng, đánh mất kỹ năng phản biện và giải quyết vấn đề. Nguy hiểm hơn, sự kết nối quá mức với các thuật toán vô hồn dễ làm rạn nứt những kết nối thực chứng giữa người với người, khi chúng ta dần tin vào những gợi ý máy móc hơn là trực giác và cảm xúc cá nhân. AI suy cho cùng chỉ nên là công cụ hỗ trợ, một "đòn bẩy" để con người vươn xa hơn chứ không phải là "điểm tựa" để chúng ta ỷ lại. Để không trở thành nô lệ của công nghệ, mỗi cá nhân cần giữ vững bản lĩnh, trau dồi đạo đức và kỹ năng thực tế, bởi suy cho cùng, máy móc có thể có trí tuệ, nhưng chỉ con người mới có tâm hồn và sự thấu cảm.

Câu 2:

Nhà thơ Xuân Diệu từng nhận định: "Thơ là một sự giao động giữa một cái gì đó và một cái gì đó". Cái "giao động" ấy chính là nhịp cầu nối giữa thế giới nội tâm sâu thẳm của thi sĩ với hiện thực cuộc đời, giữa những giá trị xưa cũ đang dần tan biến với guồng quay hối hả của hiện đại. Trong dòng chảy văn học đương đại, Vũ Thị Huyền Trang đã góp thêm một nốt lặng đầy ám ảnh qua bài thơ "Đừng chạm tay". Tác phẩm không chỉ là lời kể về một cuộc gặp gỡ tình cờ mà còn là tiếng lòng xót xa trước sự đứt gãy của kí ức và sức tàn phá của quá trình đô thị hóa đối với những giá trị tinh thần nguyên sơ.

Mở đầu bài thơ, tác giả xây dựng một tình huống gặp gỡ đầy ẩn dụ. Hình ảnh cụ già "ngồi sưởi nắng trên đầu con dốc" gợi lên sự tĩnh lặng, cô độc và mang hơi thở của thời gian. Khi người khách hỏi đường, cái "dấu tay cụ chỉ" không dẫn đến một địa điểm hành chính mà dẫn vào "thế giới một người già". Ở đây, nghệ thuật nhân hóa và cách dùng từ "đi lạc" rất đắt giá. Khách không lạc đường trên thực địa, mà lạc vào miền kí ức, vào một không gian mà thời gian dường như đã ngưng đọng.

Nét đặc sắc về nội dung hiện rõ ở sự đối lập giữa hai thế giới. Con đường mà cụ già từng đi qua là một nơi "nguyên sơ", "chẳng có trên bản đồ du lịch", nơi chỉ có "tiếng gió reo" và sự thưa thớt dấu chân người. Đó là biểu tượng cho những giá trị truyền thống, những vẻ đẹp thiên nhiên thuần khiết chưa bị bàn tay con người can thiệp. Tuy nhiên, khi khách thực sự bước chân đến, hiện thực lại hiện ra đầy phũ phàng: "Núi sẻ, đồng san, cây vừa bật gốc / Những khối bê tông đông cứng ánh nhìn". Những động từ mạnh "sẻ", "san", "bật gốc" khắc họa sự thô bạo của con người đối với thiên nhiên. Hình ảnh "khối bê tông đông cứng ánh nhìn" là một ẩn dụ nghệ thuật sắc sảo, nó không chỉ nói về sự thay đổi diện mạo làng quê mà còn ám chỉ sự khô khốc, vô cảm của cuộc sống hiện đại đang lấn át và bóp nghẹt những ký ức xanh tươi.

Về mặt nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tự do với nhịp điệu chậm rãi như một lời tự sự, giúp người đọc thẩm thấu dần nỗi buồn man mác. Ngôn ngữ thơ giản dị, gần gũi nhưng chứa đựng sức gợi lớn. Đặc biệt, cái kết của bài thơ mang sức nặng của một thông điệp nhân sinh: "Khách định nói gì, nhưng nhận ra, có lẽ / Đừng khuấy lên kí ức một người già". Câu kết như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng mà đau đớn. Khi thực tại đã không còn dấu vết của ngày cũ, thì việc nói ra sự thật về sự tan hoang ấy chỉ làm tổn thương thêm tâm hồn vốn dĩ đã mong manh của người già. "Đừng chạm tay", "đừng khuấy lên" chính là thái độ trân trọng cuối cùng dành cho những giá trị xưa cũ đang dần lùi vào dĩ vãng.

Tóm lại, qua bài thơ "Đừng chạm tay", Vũ Thị Huyền Trang đã thành công trong việc khắc họa nỗi đau trước sự biến đổi của thời đại. Bằng lối viết giàu hình ảnh và chiều sâu triết lý, tác giả khiến chúng ta phải dừng lại để suy ngẫm: Chúng ta đang xây dựng sự hiện đại trên tro tàn của ký ức hay đang đánh mất chính bản sắc của mình dưới những khối bê tông? Bài thơ sẽ còn đọng lại lâu bền trong lòng độc giả bởi nó chạm đến sợi dây nhạy cảm nhất của con người: niềm hoài cổ và lòng thấu cảm với những thế hệ đi trước.

Câu 1. Phương thức biểu đạt của văn bản

Văn bản sử dụng kết hợp các phương thức biểu đạt sau:

• Thuyết minh: Đây là phương thức chủ đạo, dùng để cung cấp thông tin về ứng dụng Sakura AI Camera (tên gọi, chức năng, cách vận hành, mục đích).
• Nghị luận: Thể hiện qua việc đánh giá tầm quan trọng, ý nghĩa của ứng dụng đối với việc bảo tồn văn hóa và môi trường tại Nhật Bản.
• Biểu cảm: Thể hiện gián tiếp qua thái độ trân trọng đối với loài hoa biểu tượng của đất nước.

Câu 2. Nguyên nhân dẫn đến sự ra đời của ứng dụng Sakura AI Camera

Theo văn bản, có hai nhóm nguyên nhân chính:

• Khách quan: Nhiều cây anh đào được trồng từ thời kỳ tái thiết sau chiến tranh hiện đã gần hết tuổi thọ, cần được chăm sóc và theo dõi đặc biệt.
• Chủ quan (Nguồn lực): Các chính quyền địa phương thiếu hụt nhân lực và ngân sách để tự mình thu thập dữ liệu, kiểm tra sức khỏe cho từng cây hoa trên diện rộng.

Câu 3. Tác dụng của nhan đề và sapo

• Nhan đề ("Nhật Bản ứng dụng trí tuệ nhân tạo để bảo tồn hoa anh đào"): Có chức năng định hướng nội dung, khái quát đề tài của bài viết, đồng thời thu hút sự chú ý của độc giả bằng cách kết hợp giữa yếu tố truyền thống (hoa anh đào) và hiện đại (AI).
• Sapo (Đoạn chữ in đậm đầu văn bản): Tóm tắt những thông tin cốt lõi nhất (Ai? Làm gì? Bằng cách nào?). Nó giúp người đọc nắm bắt nhanh thông tin chính trước khi đi vào chi tiết, đồng thời khơi gợi sự tò mò về cách thức "chụp ảnh để cứu cây".

Câu 4. Tác dụng của phương tiện phi ngôn ngữ

Phương tiện phi ngôn ngữ ở đây là hình ảnh (Màn hình ứng dụng Sakura AI Camera). Tác dụng của nó bao gồm:

• Cụ thể hóa thông tin: Giúp người đọc hình dung rõ ràng về giao diện và cách thức hoạt động thực tế của ứng dụng, thay vì chỉ tiếp nhận qua mô tả bằng chữ viết.
• Tăng tính xác thực: Chứng minh sự tồn tại thực tế của công nghệ này, giúp bài viết trở nên sinh động, khách quan và đáng tin cậy hơn (đúng đặc trưng của văn bản thông tin).
• Hỗ trợ việc ghi nhớ: Hình ảnh giúp người đọc lưu lại ấn tượng mạnh hơn về quy trình "5 cấp độ đánh giá" mà văn bản đề cập.

Câu 5. Đề xuất ý tưởng ứng dụng AI vào cuộc sống

Dựa trên sự phát triển của công nghệ, bạn có thể đề xuất một số ý tưởng như:

• Trong Y tế: Ứng dụng AI phân tích kết quả chụp X-quang hoặc MRI để phát hiện sớm các dấu hiệu ung thư hoặc bệnh lý nguy hiểm với độ chính xác cao hơn mắt thường.
• Trong Giáo dục: Hệ thống gia sư ảo cá nhân hóa lộ trình học tập cho từng học sinh, dựa trên thế mạnh và lỗ hổng kiến thức riêng của mỗi em.
• Trong Môi trường: AI giám sát rừng qua vệ tinh để cảnh báo sớm các nguy cơ cháy rừng hoặc phát hiện hoạt động khai thác gỗ trái phép ngay lập tức.
• Trong Nông nghiệp: Robot sử dụng AI để nhận diện từng loại sâu bệnh trên cây trồng và chỉ phun thuốc vào đúng vị trí cần thiết, giúp giảm thiểu hóa chất bảo vệ thực vật.

Câu 1 (2.0 điểm)

Đoạn trích "Kiều gặp Từ Hải" (trích Truyện Kiều - Nguyễn Du) khắc họa ấn tượng cuộc gặp gỡ giữa hai tâm hồn cao thượng: Từ Hải - người anh hùng "đội trời đạp đất" và Thúy Kiều - người phụ nữ sắc sảo, khao khát tự do. Bằng bút pháp lý tưởng hóa và ngôn ngữ đối thoại tinh tế, Nguyễn Du đã tôn vinh Từ Hải qua vẻ ngoài uy nghi, bản lĩnh "giang hồ quen thói vẫy vùng", đồng thời thể hiện cái nhìn trân trọng, thấu hiểu giữa họ, biến cuộc gặp gỡ chốn "lầu hồng" thành tri kỷ. Đoạn thơ không chỉ thể hiện tình yêu, sự đồng điệu của "trai anh hùng, gái thuyền quyên" mà còn gửi gắm khát vọng công lý, giải phóng con người của tác giả. 

Câu 2 (4.0 điểm)

Trong dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, khi con người thường chạy theo những giá trị vật chất và sự nổi tiếng, đâu đó vẫn tỏa sáng những câu chuyện về sự hi sinh thầm lặng. Đó là những cống hiến, giúp đỡ người khác mà không mưu cầu danh lợi, không cần được vinh danh, giống như đóa hoa dại tỏa hương giữa rừng sâu.

Sự hi sinh thầm lặng hiện hữu ở khắp mọi nơi. Đó là người giáo viên cắm bản tình nguyện về những vùng khó khăn, mang con chữ đến cho trẻ em nghèo; là người chiến sĩ áo trắng túc trực bên bệnh nhân trong những đêm đông giá rét; hay người lao công quét rác trong đêm, giữ cho phố phường sạch đẹp khi mọi người đang ngủ. Đặc biệt, trong đại dịch, hàng ngàn y bác sĩ, tình nguyện viên đã sẵn sàng lao vào tâm dịch, bất chấp nguy hiểm, tạm xa gia đình để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Sự hi sinh thầm lặng không chỉ giúp đỡ những người khó khăn mà còn góp phần lan tỏa tình yêu thương, làm cho xã hội trở nên nhân văn hơn. Nó là chất keo kết nối con người, giúp chúng ta tin vào những điều tốt đẹp. Sự thầm lặng ấy cho thấy sự cao thượng, không mưu cầu danh lợi, lấy hạnh phúc của người khác làm niềm vui của mình.

Tuy nhiên, thật đáng buồn khi trong xã hội vẫn có những kẻ sống ích kỷ, thờ ơ, chỉ biết đến lợi ích bản thân. Sự hi sinh thầm lặng là cần thiết, nhưng không nên hiểu sai thành việc tự ngược đãi bản thân, mà cần biết bảo vệ mình để cống hiến lâu dài.

Tóm lại, sự hi sinh thầm lặng là vẻ đẹp cao quý của tâm hồn con người. Chúng ta cần trân trọng và biết ơn những cống hiến thầm lặng ấy, đồng thời hãy lan tỏa tình yêu thương qua những hành động nhỏ bé nhưng ý nghĩa hàng ngày.

Câu 1 (0.5 điểm): Thể thơ của văn bản là lục bát. 

Câu 2 (0.5 điểm): Từ Hải và Thúy Kiều gặp nhau tại lầu xanh (nơi Kiều bị giam cầm, trong đoạn trích gọi là "lầu hồng"). 

Câu 3 (1.0 điểm):

• Biện pháp tu từ: Sử dụng thành ngữ/ẩn dụ "cá chậu chim lồng" trong câu: "Bõ chi cá chậu chim lồng mà chơi!". 
• Tác dụng: 
• • Nội dung: Nhấn mạnh tình cảnh giam cầm, gò bó, không có tự do và sự ô nhục mà Thúy Kiều đang phải chịu đựng nơi lầu xanh.
  • Nghệ thuật: Khẳng định thái độ coi thường những giá trị tầm thường, khát vọng tự do mạnh mẽ của Từ Hải, đồng thời thể hiện sự thấu hiểu và tôn trọng của Từ Hải đối với Kiều.

Câu 4 (1.0 điểm):

• Chi tiết thể hiện: "Hai bên cùng liếc, hai lòng cùng ưa" và câu nói của Từ Hải: "Một lời đã biết đến ta, / Muôn chung nghìn tứ cũng là có nhau!".
• Ý nghĩa: Cuộc gặp gỡ không dựa trên tình cảm lầu xanh trăng gió thông thường mà là sự gặp gỡ của hai tâm hồn đồng điệu (tri kỷ), thể hiện sự ngưỡng mộ tài năng và nhân cách của nhau (anh hùng và giai nhân), tạo nên một mối tình đẹp và cao thượng. 

Câu 5 (1.0 điểm):

• Nhận xét: Nguyễn Du thể hiện thái độ ngưỡng mộ, trân trọng và lý tưởng hóa nhân vật Từ Hải.
• Biểu hiện: Ông dùng những từ ngữ trang trọng, bút pháp ước lệ ("đội trời đạp đất", "anh hào", "râu hùm, hàm én") để khắc họa Từ Hải như một người anh hùng phi thường, ngang tàng, có chí khí lớn, khác biệt hoàn toàn với những nhân vật nam nhi khác trong tác phẩm, thể hiện khát vọng về công lý và tự do. 

Câu 1 (2,0 điểm)

Nhân vật Hoàng Cầm trong văn bản hiện lên là hình ảnh tiêu biểu cho người lính thời chiến với phẩm chất cao đẹp và tinh thần sáng tạo đáng trân trọng. Trước hết, Hoàng Cầm là một người có ý thức trách nhiệm cao đối với đồng đội. Chứng kiến bộ đội hi sinh không chỉ trên chiến trường mà cả trong sinh hoạt do khói bếp bị lộ, anh luôn trăn trở, day dứt và quyết tâm tìm cách khắc phục. Bên cạnh đó, Hoàng Cầm còn là người kiên trì, bền bỉ và giàu nghị lực. Anh đã âm thầm đào hàng chục kiểu bếp, thử nghiệm nhiều lần, thất bại rồi lại tiếp tục nghiên cứu mà không nản chí. Đặc biệt, ở Hoàng Cầm nổi bật lên tư duy sáng tạo gắn với thực tiễn: từ những kinh nghiệm dân gian như hun chuột, nấu cám lợn, anh đã cải tiến để tạo ra một loại bếp độc đáo, phù hợp với điều kiện chiến tranh. Không chỉ vậy, anh còn là người khiêm tốn, tận tụy, âm thầm cống hiến mà không màng danh lợi. Hình tượng Hoàng Cầm vì thế không chỉ là một cá nhân tiêu biểu mà còn đại diện cho vẻ đẹp của người lính Việt Nam: bình dị mà phi thường, góp phần làm nên sức mạnh chiến thắng của dân tộc.

Câu 2 (4,0 điểm)

Trong dòng chảy không ngừng của xã hội hiện đại, sáng tạo đã trở thành một yếu tố then chốt quyết định sự phát triển của mỗi cá nhân và cả cộng đồng. Sáng tạo không chỉ là khả năng tạo ra cái mới mà còn là cách con người tìm ra giải pháp hiệu quả hơn cho những vấn đề của cuộc sống. Vì vậy, hiểu đúng và phát huy giá trị của sự sáng tạo có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Trước hết, sáng tạo là động lực thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội. Từ những phát minh khoa học, công nghệ đến những cải tiến nhỏ trong đời sống, tất cả đều bắt nguồn từ tư duy sáng tạo. Nhờ có sáng tạo, con người có thể vượt qua giới hạn của hoàn cảnh, cải thiện chất lượng cuộc sống và mở ra những hướng đi mới. Trong thời đại công nghệ số, sự sáng tạo càng trở nên cần thiết khi thế giới luôn biến đổi nhanh chóng, đòi hỏi con người phải thích nghi linh hoạt.

Không chỉ vậy, sáng tạo còn giúp mỗi cá nhân khẳng định giá trị bản thân. Người có tư duy sáng tạo thường chủ động, dám nghĩ dám làm, không ngại thử thách. Họ không đi theo lối mòn mà luôn tìm kiếm những cách làm mới, từ đó tạo nên sự khác biệt và dấu ấn riêng. Điều này đặc biệt quan trọng đối với thế hệ trẻ – những người đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức trong thời đại hội nhập.

Bên cạnh đó, sáng tạo còn giúp con người giải quyết vấn đề một cách hiệu quả. Trong thực tế, không phải lúc nào những phương pháp cũ cũng phù hợp. Chỉ khi biết linh hoạt đổi mới, con người mới có thể tìm ra hướng đi tối ưu. Như trong chiến tranh, nhờ sáng tạo mà nhiều giải pháp độc đáo đã ra đời, góp phần bảo vệ và nâng cao sức mạnh của lực lượng.

Tuy nhiên, sáng tạo không phải là điều tự nhiên mà có, nó cần được rèn luyện và nuôi dưỡng. Mỗi người cần chủ động học hỏi, tích lũy kiến thức, đồng thời rèn luyện tư duy độc lập, không ngại sai lầm. Bên cạnh đó, sáng tạo cũng cần đi kèm với trách nhiệm, tránh những ý tưởng lệch lạc, thiếu giá trị thực tiễn.

Đối với học sinh, việc rèn luyện sự sáng tạo có thể bắt đầu từ những điều nhỏ như thay đổi cách học, tìm tòi phương pháp tiếp cận mới, dám đặt câu hỏi và bày tỏ quan điểm cá nhân. Đây chính là nền tảng để phát triển bản thân trong tương lai.

Tóm lại, sáng tạo là chìa khóa mở ra cánh cửa thành công trong cuộc sống hiện đại. Mỗi người cần nhận thức đúng vai trò của sáng tạo và không ngừng rèn luyện để thích nghi, phát triển và đóng góp cho xã hội.

Câu 1. Xác định những phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản.

Văn bản sử dụng các phương thức biểu đạt:

• Tự sự (chính): kể lại quá trình Hoàng Cầm sáng tạo ra bếp.
• Miêu tả: miêu tả cách làm bếp, khói, lửa, hoàn cảnh chiến tranh.
• Biểu cảm: thể hiện sự trân trọng, cảm phục đối với Hoàng Cầm.
• Thuyết minh (kết hợp): giới thiệu đặc điểm, công dụng của bếp Hoàng Cầm.

Câu 2. Văn bản kể về sự việc chính nào?

Văn bản kể về:
→ Quá trình anh bộ đội Hoàng Cầm nghiên cứu, sáng tạo ra bếp Hoàng Cầm nhằm khắc phục khó khăn trong việc nấu ăn thời chiến, góp phần bảo đảm an toàn và sức khỏe cho bộ đội.

Câu 3. Phát biểu cảm hứng chủ đạo được tác giả thể hiện trong văn bản.

Cảm hứng chủ đạo của văn bản là:
→ Ca ngợi tinh thần sáng tạo, trách nhiệm, tận tụy và lòng yêu nước của người lính trong chiến tranh, đồng thời bày tỏ niềm tự hào và trân trọng những đóng góp thầm lặng nhưng to lớn của họ.

Câu 4. Nội dung của văn bản này là gì?

Nội dung chính:
→ Văn bản khắc họa quá trình sáng tạo bếp Hoàng Cầm của người chiến sĩ nuôi quân, qua đó:

• Làm nổi bật trí tuệ, sự kiên trì, sáng tạo của người lính.
• Cho thấy ý nghĩa quan trọng của bếp Hoàng Cầm trong chiến tranh (giữ bí mật, đảm bảo hậu cần).
• Khẳng định những đóng góp thầm lặng nhưng có ý nghĩa lớn lao đối với thắng lợi của dân tộc.

Câu 5. Anh/chị thấy ấn tượng với chi tiết nào trong văn bản? Vì sao?

Gợi ý trả lời:

→ Em ấn tượng nhất với chi tiết:
Hoàng Cầm kiên trì đào hàng chục kiểu bếp khác nhau, thử nghiệm nhiều lần, thất bại rồi lại làm lại cho đến khi thành công.

Vì:

• Thể hiện rõ tinh thần kiên trì, không bỏ cuộc.
• Cho thấy ý thức trách nhiệm cao với đồng đội (không muốn bộ đội hi sinh vì những điều tưởng như nhỏ bé).
• Là minh chứng cho sự sáng tạo xuất phát từ thực tiễn.
• Gợi sự cảm phục sâu sắc đối với những con người bình dị mà phi thường trong chiến tranh.

Câu 1.

Đoạn trích Thạch Sanh, Lý Thông là một truyện thơ dân gian mang đậm giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc. Về nội dung, văn bản kể lại việc Thạch Sanh bị hãm hại, chịu án oan nhưng cuối cùng được minh oan, kẻ ác phải đền tội. Qua đó, tác phẩm khẳng định tư tưởng nhân đạo sâu sắc của dân gian: cái thiện dù bị vùi dập vẫn chiến thắng, công lí nhất định được thực thi. Nhân vật Thạch Sanh hiện lên với vẻ đẹp toàn diện: lương thiện, tài năng, giàu lòng nhân ái khi sẵn sàng tha tội cho Lý Thông vì nghĩ đến mẹ già. Ngược lại, Lý Thông là hiện thân của cái ác, tham lam, gian xảo và cuối cùng bị trời trừng phạt. Về nghệ thuật, đoạn trích được viết bằng thể thơ lục bát mượt mà, giàu nhạc điệu, dễ nhớ, dễ truyền miệng. Các chi tiết kì ảo như tiếng đàn vang xa cảm hóa lòng người hay sét đánh trừng phạt kẻ ác góp phần tăng sức hấp dẫn và thể hiện niềm tin của nhân dân vào lẽ công bằng ở đời.

Câu 2.

Trong guồng quay hối hả của xã hội hiện đại, con người dường như đang bị cuốn vào nhịp sống nhanh đến mức không kịp dừng lại để lắng nghe chính mình. Giữa bối cảnh ấy, sống chậm trở thành một cách sống cần thiết, giúp con người cân bằng, suy ngẫm và sống có ý nghĩa hơn.

Sống chậm không có nghĩa là sống lười biếng, thụ động hay chối bỏ sự phát triển. Sống chậm là biết điều chỉnh nhịp sống hợp lí, biết dừng lại đúng lúc để quan sát, suy nghĩ, cảm nhận và trân trọng những giá trị xung quanh. Đó là khi con người không để công nghệ, áp lực công việc hay sự ganh đua vật chất chi phối hoàn toàn cuộc sống của mình.

Trong xã hội hiện đại, việc sống chậm mang nhiều ý nghĩa tích cực. Trước hết, sống chậm giúp con người giữ gìn sức khỏe tinh thần. Khi nhịp sống quá nhanh, con người dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, mệt mỏi, thậm chí đánh mất phương hướng sống. Biết sống chậm, con người có thời gian nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng và chăm sóc đời sống nội tâm. Thứ hai, sống chậm giúp con người sống sâu sắc và nhân văn hơn. Khi không còn vội vã, ta biết lắng nghe người khác, quan tâm đến gia đình, chia sẻ với cộng đồng và trân trọng những điều tưởng chừng nhỏ bé nhưng quý giá. Hơn nữa, sống chậm còn giúp con người suy nghĩ thấu đáo trước mỗi quyết định, tránh những hành động nóng vội dẫn đến sai lầm đáng tiếc.

Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều người – đặc biệt là giới trẻ – đang bị cuốn vào nhịp sống gấp gáp của mạng xã hội và công nghệ số. Sự chạy đua theo thành tích, vật chất, lượt thích ảo khiến con người dễ sống vội, sống hời hợt, thiếu chiều sâu. Điều đó đặt ra yêu cầu mỗi người cần chủ động lựa chọn cách sống phù hợp cho bản thân, không để mình trở thành “nô lệ” của tốc độ.

Để sống chậm trong xã hội hiện đại, mỗi người có thể bắt đầu từ những việc nhỏ: dành thời gian cho gia đình, đọc sách, rèn luyện thể chất, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử không cần thiết, học cách lắng nghe và suy ngẫm. Quan trọng hơn cả là biết xác định rõ giá trị sống, mục tiêu sống để không bị lạc hướng trong dòng chảy gấp gáp của cuộc đời.

Sống chậm không làm con người tụt hậu mà giúp ta sống tỉnh táo, sâu sắc và hạnh phúc hơn. Trong một thế giới ngày càng nhanh, biết sống chậm chính là cách để con người giữ lại bản chất tốt đẹp và ý nghĩa thật sự của cuộc sống.

Câu 1:

Thể thơ của văn bản: Lục bát

Câu 2. Xác định các phương thức biểu đạt

Văn bản sử dụng kết hợp nhiều phương thức biểu đạt, trong đó chủ yếu là:

• Tự sự: kể lại diễn biến câu chuyện Thạch Sanh – Lý Thông (bị hãm hại, bị oan, được minh oan, kẻ ác bị trừng phạt).
• Miêu tả: miêu tả tâm trạng nhân vật (tiếng đàn ai oán, lòng công chúa đau khổ).
• Biểu cảm: thể hiện cảm xúc xót thương cho Thạch Sanh, căm ghét Lý Thông, đề cao công lí, cái thiện.

Câu 3. Tóm tắt văn bản và mô hình cốt truyện

Tóm tắt các sự kiện chính:

• Chằn tinh và đại bàng bàn mưu hãm hại Thạch Sanh, gây án oan để đổ tội cho chàng.
• Thạch Sanh bị bắt giam, chịu án tử hình.
• Trong ngục, Thạch Sanh gảy đàn, tiếng đàn ai oán vang tới tai công chúa.
• Công chúa xin vua cha cho gặp Thạch Sanh.
• Thạch Sanh kể rõ sự thật: diệt chằn tinh, giết đại bàng, cứu công chúa.
• Nhà vua minh oan, phong Thạch Sanh làm phò mã.
• Lý Thông bị kết tội nhưng được Thạch Sanh tha chết vì nghĩ đến mẹ già.
• Trên đường về quê, Lý Thông bị sét đánh chết.

Mô hình cốt truyện:
Văn bản thuộc mô hình cốt truyện cổ tích thần kì, với kiểu kết cấu:

Người tốt bị hãm hại → chịu thử thách → được giúp đỡ → được minh oan → kẻ ác bị trừng phạt.

Câu 4. Phân tích tác dụng của một chi tiết kì ảo

Chi tiết kì ảo tiêu biểu: Tiếng đàn của Thạch Sanh vang xa, làm công chúa “chợt nhớ chợt thương” và xin vua cho gặp chàng.

Tác dụng:

• Thể hiện tài năng và phẩm chất cao đẹp của Thạch Sanh: dù bị oan vẫn giữ tâm hồn trong sáng.
• Tiếng đàn trở thành phương tiện bộc lộ nỗi oan khuất, thay cho lời nói.
• Góp phần thúc đẩy cốt truyện phát triển, giúp sự thật được sáng tỏ.
• Thể hiện niềm tin của nhân dân: cái thiện, cái đẹp cuối cùng sẽ được lắng nghe và bảo vệ.

Câu 5. So sánh với truyện cổ tích “Thạch Sanh”

Điểm giống nhau:

• Nhân vật trung tâm đều là Thạch Sanh – người anh hùng lương thiện.
• Lý Thông là kẻ tham lam, gian ác, hãm hại Thạch Sanh.
• Có các chi tiết quen thuộc: diệt chằn tinh, cứu công chúa, tiếng đàn, minh oan, kẻ ác bị trừng phạt.
• Đều thể hiện tư tưởng công lí: thiện thắng ác.

Điểm khác nhau:

• Văn bản trên được viết dưới hình thức truyện thơ lục bát, còn truyện cổ tích là văn xuôi dân gian.
• Ngôn ngữ văn bản giàu tính biểu cảm, trữ tình hơn.
• Một số chi tiết được gia giảm, nhấn mạnh cảm xúc (tiếng đàn, tâm trạng công chúa).
• Kết thúc nhấn mạnh lòng nhân hậu của Thạch Sanh khi tha tội cho Lý Thông trước khi trời trừng phạt.