Câu 1:

Trong văn bản “Chiếu cầu hiền”, Nguyễn Trãi đã thể hiện nghệ thuật lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục. Trước hết, tác giả nêu luận điểm rõ ràng: muốn đất nước thịnh trị thì phải biết trọng dụng hiền tài. Từ luận điểm đó, ông đưa ra nhiều dẫn chứng tiêu biểu trong lịch sử để làm sáng tỏ, như việc các bậc hiền thần thời Hán và Đường tiến cử người tài giúp vua trị nước. Những dẫn chứng cụ thể, xác thực đã làm tăng tính thuyết phục cho lập luận. Bên cạnh đó, cách lập luận của tác giả còn rất logic khi đi từ việc nêu gương người xưa đến thực trạng hiện tại, từ đó khẳng định sự cần thiết phải tìm kiếm hiền tài cho triều đình. Tác giả cũng sử dụng giọng điệu vừa khiêm nhường vừa chân thành, thể hiện mong muốn được lắng nghe và trọng dụng nhân tài. Ngoài ra, việc đưa ra các chính sách khuyến khích tiến cử và tự tiến cử cũng làm cho lời kêu gọi trở nên cụ thể và thiết thực. Nhờ sự kết hợp giữa lí lẽ chặt chẽ, dẫn chứng tiêu biểu và giọng điệu thuyết phục, bài chiếu đã thể hiện tư tưởng trọng dụng nhân tài sâu sắc và tầm nhìn lớn lao đối với việc xây dựng đất nước.

Câu 2:

Trong thời đại hội nhập và phát triển hiện nay, nguồn nhân lực chất lượng cao giữ vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của mỗi quốc gia. Một đất nước muốn tiến bộ, phát triển bền vững thì cần có đội ngũ trí thức, nhà khoa học và những người lao động có trình độ cao. Tuy nhiên, Việt Nam đang phải đối mặt với hiện tượng “chảy máu chất xám”, khi nhiều người có năng lực và trình độ lại lựa chọn học tập, làm việc lâu dài ở nước ngoài thay vì quay về cống hiến cho quê hương. Điều này đặt ra nhiều vấn đề đáng suy nghĩ và cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc để tìm ra giải pháp phù hợp.

“Chảy máu chất xám” được hiểu là hiện tượng những người có trình độ chuyên môn cao, tài năng hoặc được đào tạo bài bản rời khỏi đất nước để sinh sống và làm việc tại các quốc gia khác. Những người này thường là du học sinh, nhà khoa học, chuyên gia trong nhiều lĩnh vực quan trọng như công nghệ, y học, giáo dục hay kinh tế. Khi họ không quay trở về phục vụ cho đất nước, nguồn nhân lực chất lượng cao trong nước sẽ bị suy giảm. Vì vậy, hiện tượng này được xem là sự “mất mát” về trí tuệ và nguồn lực con người đối với một quốc gia.

Trên thực tế, hiện tượng “chảy máu chất xám” ở Việt Nam đang diễn ra khá rõ rệt. Nhiều du học sinh sau khi hoàn thành việc học tập ở các nước phát triển đã lựa chọn ở lại làm việc vì có nhiều cơ hội phát triển hơn. Bên cạnh đó, một số chuyên gia, nhà khoa học giỏi cũng tìm đến môi trường làm việc ở nước ngoài do điều kiện nghiên cứu và chế độ đãi ngộ tốt hơn. Điều này khiến một số lĩnh vực trong nước, đặc biệt là khoa học – công nghệ, y tế hay nghiên cứu, thiếu hụt nhân lực có trình độ cao. Thực trạng này nếu kéo dài có thể ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát triển của đất nước.

Nguyên nhân của hiện tượng này đến từ nhiều yếu tố khác nhau. Trước hết, môi trường làm việc trong nước đôi khi chưa thật sự tạo điều kiện thuận lợi để người tài phát huy hết năng lực của mình. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ nghiên cứu ở một số nơi còn hạn chế. Bên cạnh đó, mức thu nhập và chế độ đãi ngộ dành cho nhân tài trong nước đôi khi chưa đủ hấp dẫn so với các quốc gia phát triển. Ngoài ra, nhiều nước trên thế giới đang có chính sách thu hút nhân tài rất tốt, tạo ra nhiều cơ hội phát triển nghề nghiệp, vì vậy không ít người trẻ lựa chọn ở lại nước ngoài để làm việc.

Hiện tượng “chảy máu chất xám” có thể gây ra nhiều hậu quả đáng lo ngại đối với sự phát triển của đất nước. Khi nguồn nhân lực chất lượng cao rời đi, nhiều lĩnh vực quan trọng sẽ thiếu những người có chuyên môn giỏi để nghiên cứu, sáng tạo và phát triển. Điều này có thể làm chậm quá trình phát triển khoa học, công nghệ và kinh tế của quốc gia. Đồng thời, việc mất đi những người được đào tạo bài bản cũng đồng nghĩa với việc lãng phí nguồn lực đầu tư cho giáo dục và đào tạo trong nước. Nếu tình trạng này kéo dài, khả năng cạnh tranh của đất nước trên trường quốc tế cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Để hạn chế tình trạng “chảy máu chất xám”, Nhà nước cần có những chính sách phù hợp nhằm thu hút và giữ chân nhân tài. Trước hết, cần cải thiện môi trường làm việc, tạo điều kiện tốt hơn cho hoạt động nghiên cứu, sáng tạo và phát triển nghề nghiệp. Đồng thời, cần tăng cường đầu tư cho giáo dục, khoa học và công nghệ để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Bên cạnh đó, việc xây dựng chế độ đãi ngộ hợp lí, tạo cơ hội thăng tiến và phát triển cho người tài cũng là yếu tố rất quan trọng. Khi cảm thấy được tôn trọng và có cơ hội phát triển, nhiều người tài sẽ sẵn sàng ở lại cống hiến cho đất nước.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng việc người tài ra nước ngoài học tập và làm việc không hoàn toàn là tiêu cực. Thực tế, khi làm việc trong môi trường quốc tế, họ có thể tiếp cận với khoa học – công nghệ tiên tiến, học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm quý giá và mở rộng tầm nhìn của mình. Điều này cũng có thể mang lại lợi ích nếu sau này họ quay trở về đóng góp cho quê hương.

Mặc dù vậy, nếu quá nhiều người giỏi lựa chọn ở lại nước ngoài thì đất nước sẽ thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao. Vì thế, điều quan trọng là phải tạo ra những chính sách và môi trường làm việc đủ tốt để thu hút họ quay trở về. Khi đất nước biết trân trọng và tạo điều kiện cho nhân tài phát triển, họ sẽ có thêm động lực để cống hiến cho quê hương của mình.

Bên cạnh những chính sách của Nhà nước, mỗi người trẻ cũng cần nhận thức được trách nhiệm của mình đối với đất nước. Việc học tập và tiếp thu tri thức mới là rất cần thiết, nhưng mục tiêu cuối cùng vẫn nên hướng đến việc đóng góp cho sự phát triển của xã hội. Khi mỗi người đều có ý thức học tập, rèn luyện và sẵn sàng cống hiến, đất nước sẽ có thêm nhiều nguồn lực để phát triển.

Tóm lại, “chảy máu chất xám” là một hiện tượng đáng quan tâm trong xã hội hiện nay. Để giải quyết vấn đề này cần có sự chung tay của Nhà nước và toàn xã hội trong việc xây dựng môi trường làm việc tốt và trọng dụng nhân tài. Khi người tài được tạo điều kiện phát triển và được trân trọng, họ sẽ có nhiều động lực ở lại hoặc quay trở về đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận.

câu 2:

Chủ thể bài viết là Lê Lợi.

câu 3:

Mục đích của văn bản là chiêu dụ những người có tài đức ra giúp việc triều chính, góp phần xây dựng và phát triển đất nước. Trong Chiếu cầu hiền, vua nhấn mạnh vai trò quan trọng của hiền tài đối với sự thịnh trị của quốc gia. Để tìm kiếm và trọng dụng nhân tài, nhà vua đưa ra những đường lối tiến cử như: các đại thần từ tam phẩm trở lên phải tiến cử người có tài; nếu cử được người trung tài thì được thăng chức hai bậc, nếu cử được người tài đức xuất chúng thì được trọng thưởng; ngoài ra người có tài cũng có thể tự mình ra trình bày để được trọng dụng.

câu 4:

Người viết đã đưa ra nhiều dẫn chứng để minh chứng cho luận điểm một triều đại muốn thịnh trị phải biết trọng dụng hiền tài. Trước hết, tác giả nhắc đến thời xưa khi hiền sĩ đầy triều, dưới không sót nhân tài, trên không bỏ công việc nên đất nước đạt được sự thịnh trị. Bên cạnh đó, tác giả còn nêu các tấm gương tiến cử người tài thời Hán và Đường như Tiêu Hà tiến cử Tào Tham, Ngụy Vô Tri tiến cử Trần Bình, Địch Nhân Kiệt tiến cử Trương Cửu Linh, Tiêu Tung tiến cử Hàn Hưu. Những dẫn chứng này phong phú, toàn diện, hợp lí và xác đáng, đều là những sự việc có thật trong lịch sử, qua đó làm tăng sức thuyết phục cho luận điểm rằng một triều đại muốn hưng thịnh cần phải có người tài làm nền tảng.

câu 5:

Qua văn bản có thể thấy chủ thể bài viết là vua Lê Lợi có nhiều phẩm chất đáng quý. Trước hết, ông là người rất trọng người tài và luôn mong muốn tìm được hiền tài để giúp ích cho đất nước. Nhà vua nhận thức rõ vai trò quan trọng của nhân tài đối với sự hưng thịnh của triều đại. Bên cạnh đó, ông còn thể hiện sự khiêm nhường và tinh thần cầu thị khi sẵn sàng lắng nghe ý kiến của mọi người. Không chỉ các quan lại mà cả những người dân có tài cũng được khuyến khích ra giúp nước. Điều đó cho thấy ông biết tôn trọng và coi trọng nhân dân. Đồng thời, nhà vua cũng đưa ra nhiều chính sách hợp lí nhằm khuyến khích việc tiến cử hiền tài. Những chính sách này thể hiện tầm nhìn và sự sáng suốt của một vị vua. Qua đó có thể thấy ông là người anh minh và luôn nghĩ cho lợi ích của đất nước. Những phẩm chất ấy góp phần làm nên hình ảnh một vị minh quân vì dân vì nước.

Câu 1: 

Thể thơ: thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2: 

Những hình ảnh nói về nét sinh hoạt hàng ngày đạm bạc, thanh cao của tác giả:Thu ăn măng trúc,đông ăn giá,xuân tắm hồ sen,hạ tắm ao.

Câu 3:

Biện pháp tu từ liệt kê trong văn bản là “một mai, một cuốc, một cần câu”.

Nhờ biện pháp tu từ liệt kê giúp cho câu thơ trở nên sinh động hấp dẫn và cô đọng hơn. Đồng thời, nó nhấn mạnh sự lựa chọn phương châm sống, cách ứng xử của tác giả: đó là con đường tìm về sự tĩnh tại, an nhàn, tự tại trong cuộc sống, tránh xa những bon chen, danh lợi nơi "chốn lao xao". Bên cạnh đó, cách nói này còn thể hiện sắc thái trào lộng, có phần mỉa mai đối với những người chạy theo "vui thú nào" khác, ám chỉ việc ham danh vọng, phú quý phù phiếm. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp về một lối sống ý nghĩa hơn, đó là tìm thấy sự bình yên và hạnh phúc đích thực trong sự giản dị, hòa hợp với thiên nhiên và lánh xa vòng xoáy danh lợi của thế gian.

Câu 4:

Quan niệm "dại - khôn" của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong hai câu thơ này thể hiện một sự đảo ngược đầy thú vị so với cách nhìn nhận thông thường của xã hội. Theo quan niệm phổ biến, người khôn ngoan là người biết cách hòa nhập, tìm kiếm cơ hội và thành công ở những nơi đông đúc, náo nhiệt như "chốn lao xao". Ngược lại, việc chọn một cuộc sống ẩn dật, tìm về "nơi vắng vẻ" lại thường bị cho là hành động của kẻ "dại dột", thiếu năng động. Tuy nhiên, Nguyễn Bỉnh Khiêm lại có cách nhìn hoàn toàn khác. Ông xem mình là "dại" khi lựa chọn sự tĩnh lặng, thanh cao, bởi ông coi đó là cách để giữ gìn sự trong sạch của tâm hồn và phẩm giá. Ngược lại, ông ngầm chỉ ra rằng những người chạy theo danh lợi nơi "chốn lao xao" mới thực sự là "dại" theo một nghĩa khác, bởi họ có thể đánh mất bản thân mình trong guồng quay phù phiếm của cuộc đời. Sự đối lập này cho thấy một cái nhìn sâu sắc, vượt lên trên những giá trị vật chất tầm thường.

Câu 5:

Qua những câu thơ thể hiện quan niệm "dại - khôn" độc đáo, vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên thật rõ nét và đáng ngưỡng mộ. Trước hết, ông là một con người có trí tuệ uyên bác và tầm nhìn xa trông rộng. Ông không bị cuốn theo những giá trị phù phiếm, tạm bợ của thế gian mà nhìn thấu bản chất của danh lợi, công danh. Thứ hai, ông thể hiện một phẩm chất thanh cao, một cái tôi lớn không chấp nhận sự tầm thường. Việc tự nhận mình "dại" khi tìm về nơi vắng vẻ cho thấy sự tự tôn, không muốn đánh đổi sự thanh thản tâm hồn để lấy những thứ hào nhoáng bên ngoài. Ông sống một cuộc đời "nhàn", tách biệt với những nhiễu nhương, đấu đá của thời cuộc, để tâm hồn luôn được trong sạch và tự do. Cuối cùng, nhân cách của ông còn toát lên vẻ bất khuất, kiên định với lựa chọn sống của mình, không hề nao núng trước quan niệm hay đánh giá của số đông. Ông là hiện thân của lối sống "thà dại mà lành", coi trọng giá trị tinh thần hơn vật chất, một hình mẫu đáng kính trong lịch sử văn học Việt Nam.

câu 1:

Trong xã hội hiện đại đầy biến động, lối sống chủ động đóng vai trò then chốt trong việc định hình sự thành công và hạnh phúc cá nhân. Chủ động không chỉ là việc phản ứng nhanh nhạy trước các tình huống, mà còn là khả năng tự mình tạo ra cơ hội, kiểm soát cuộc sống và chịu trách nhiệm cho những quyết định của bản thân. Người có lối sống chủ động luôn tìm kiếm giải pháp thay vì đổ lỗi, không ngừng học hỏi và phát triển để thích ứng với những thay đổi của thế giới.Lối sống chủ động giúp mỗi người làm chủ thời gian, quản lý công việc hiệu quả và xây dựng các mối quan hệ tích cực. Khi chủ động, chúng ta có thể đặt ra mục tiêu rõ ràng, lập kế hoạch cụ thể và kiên trì theo đuổi mục tiêu đó. Đồng thời, lối sống này còn giúp chúng ta rèn luyện sự tự tin, lòng kiên nhẫn và khả năng đối mặt với khó khăn, thử thách. Trong một thế giới cạnh tranh gay gắt, lối sống chủ động là chìa khóa để mỗi cá nhân phát huy tối đa tiềm năng, đạt được thành công và sống một cuộc đời ý nghĩa.

câu 2:

Bài thơ "Bảo kính cảnh giới" của danh nhân văn hóa Nguyễn Trãi không chỉ là một bức tranh phong cảnh mùa hè tuyệt mỹ, mà còn là một bản tuyên ngôn về lẽ sống, về đạo lý làm người và trách nhiệm của bậc làm vua, làm quan đối với non sông đất nước.Qua từng câu chữ, từng hình ảnh, ta cảm nhận được chiều sâu tư tưởng và tấm lòng nhân ái, yêu nước thương dân sâu sắc của một bậc hiền tài.

Mở đầu bài thơ, Nguyễn Trãi đã vẽ nên một bức tranh thiên nhiên mùa hè đầy sức sống và sự trù phú, mang đến cảm giác thư thái, bình yên. Hình ảnh "Hoè lục đùn đùn tán rợp trương" không chỉ gợi tả màu xanh biếc, sum sê của tán lá cây hoè đang vươn rộng, che mát cả một không gian, mà còn mang đến cảm giác về sự phát triển, sinh sôi nảy nở của vạn vật. Tiếp đó, "Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ" là một nét chấm phá rực rỡ, đầy ấn tượng. Hoa lựu đỏ như đang bùng cháy, thể hiện sức sống mãnh liệt, vẻ đẹp kiêu sa, nồng nàn của mùa hè. Cùng với đó, hương thơm thanh khiết, dịu dàng của "Hồng liên trì" lan tỏa trong không khí, làm dịu đi cái nóng bức, mang đến sự thanh tao, tao nhã, thể hiện vẻ đẹp tinh tế, kín đáo.

Không chỉ dừng lại ở cảnh vật, Nguyễn Trãi còn khéo léo lồng ghép âm thanh của cuộc sống đời thường, làm cho bức tranh thêm phần sống động và chân thực. Âm thanh "lao xao chợ cá làng ngư phủ" gợi lên sự nhộn nhịp, tấp nập, hối hả của một buổi chợ quê, nơi những người dân lao động đang miệt mài mưu sinh. Tiếng "lao xao" không chỉ là âm thanh của hoạt động mua bán mà còn là âm thanh của cuộc sống no đủ, sung túc. Xen lẫn vào đó là "dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương", tiếng ve kêu vang vọng, trong trẻo, rộn rã báo hiệu một mùa hè đang đến đỉnh điểm. Âm thanh này không hề gây khó chịu mà ngược lại, nó làm cho không gian thêm phần sinh động, tươi vui và gợi lên cảm giác về sự thanh bình, yên ả của chốn thôn dã.

Đặc biệt, hai câu kết của bài thơ mang một ý nghĩa sâu xa, thể hiện ước vọng lớn lao và tấm lòng cao cả của Nguyễn Trãi: "Lẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, / Dân giàu đủ khắp đòi phương." "Ngu cầm" là một điển tích văn chương, tượng trưng cho nền trị quốc nhân nghĩa, đạo đức. Khi tiếng đàn Ngu cầm vang lên, đó là dấu hiệu của một thời đại thái bình, thịnh trị, nơi nhà vua cai trị bằng đức, bằng tình thương, khiến cho lòng người hòa hợp, đất nước an khang, "dân giàu đủ khắp đòi phương". Ước vọng này không chỉ là mong muốn cá nhân mà còn là khát vọng cháy bỏng của một bậc minh triết, mong cho đất nước luôn được thái bình, nhân dân được sống ấm no, hạnh phúc.Bài thơ, qua đó, không chỉ là một bức tranh phong cảnh đẹp mà còn là một lời nhắn nhủ, một bài học về đạo lý làm người, về trách nhiệm của những người lãnh đạo đối với đất nước và nhân dân, thể hiện rõ nét tư tưởng "lấy dân làm gốc", "trị quốc bằng pháp, trị dân bằng đức" của ông.

Tóm lại, qua từng câu thơ, từng hình ảnh giàu sức gợi, bài thơ "Bảo kính cảnh giới" của Nguyễn Trãi đã thành công trong việc khắc họa một bức tranh thiên nhiên và cuộc sống đầy sức sống, đồng thời thể hiện rõ nét tư tưởng chính trị và tấm lòng nhân ái của nhà thơ. Ước vọng về một quốc gia thái bình, dân giàu nước mạnh được gửi gắm qua hình tượng "Ngu cầm" chính là điểm nhấn quan trọng, khẳng định giá trị cốt lõi

C1:

Văn bản trên thuộc thể thơ thất ngôn bát cú.

C2:

Những hình ảnh về nét sinh hoạt: Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.

C3:

Biện pháp tu từ liệt kê trong câu thơ là “Một mai, một cuốc, một cần câu”

Nhờ biện pháp tu từ liệt kê đã làm cho câu thơ trở sinh động, hấp dẫn, giàu cảm xúc và giúp câu thơ cô đọng hơn. Đồng thời nhấn mạnh sự giản dị, thanh bần gắn liền với nét đẹp lao động và thú vui bình dị cho ta thấy được lối sống không ham danh hư, bên cạnh đó thể hiện sự gắn bó sâu sắc với thiên nhiên với đất đai, sông nước và gợi lên một cuộc sống tự do, tự tại từ đó gợi lên trong đầu đọc giả hình ảnh con người hoà mình vào thiên nhiên cùng với đó là cuộc sống an nhàn không phiền muộn. Qua đó, tác giả muốn gửi gắm thông điệp sâu sắc đề cao lối sống an nhàn, giản dị biết đủ và biết trân trọng cuộc sống và giữa cuộc đời bộn bề mỗi người hãy tìm cho mình sự bình yên trong tâm hồn không theo đuổi lối sống bon chen, ham danh lợi.

C4:

Quan niệm “dại-khôn” của tác giả đã mang đến cho người đọc cảm giác khác lạ, ông tự nhận mình “dại” khi chọn nơi “vắng vẻ”, còn người “khôn” lại tìm tới những nơi “lao xao”. Điều này hoàn toàn đi ngược lại với suy nghĩ bình thường, nơi khôn là hoà nhập, tìm lợi. Có thể thấy tác giả đang ngầm phê phán sự bon chen, ham hư vinh danh lợi ở chốn đông người còn ngược lại ông đề cao lối sống ẩn dật, an nhàn, thanh cao. Ám chỉ những người khôn là những người không theo số đông dại dột mất đi sự bình yên, từ đó thể hiện thái độ kiên định của tác giả ông coi thường danh lợi, tôn vinh giá trị tinh thần thuần khiết yên bình, một triết lí sống cần được biết đến rộng rãi hơi với con người thời đại nay.

C5:

Qua thi phẩm,vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm hiện lên thật rõ nét và đáng ngưỡng mộ. Đó là một tâm hồn thanh cao, thoát tục, không hề vướng bận bởi vòng xoáy danh lợi. Cùng lời khẳng định “Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ” trái ngược với quan niệm thông thường, cho thấy ông coi thường sự ồn ào, bon chen của xã hội để tìm về nơi yên tĩnh hơn. Cuộc sống hàng ngày được miêu tả qua bốn mùa “Thu ăn măng trúc,đông ăn giá, xuân tắm hồ sen, hạ tắm áo”, dù đạm bạc nhưng lại chan chứa vẻ đẹp của sự hoà hợp với thiên nhiên một cuộc sống tự tại an nhiên. Sự minh triết của ông còn thể hiện qua việc nhìn nhận phú quý như một giấc mộng phù du, không có giá trị bền vững. Điều này cho thấy tầm nhìn xa trông rộng, một trí tuệ sáng suốt, thấu hiểu sự đời. Nguyễn Bỉnh Khiêm không chạy theo số đông mà kiên định với triết lí sống không bị cám dỗ bởi vật chất, giữ vững cá nhân và bản lĩnh mạnh mẽ. Ông là hiện thân của một người ung dung coi trọng sự bình yên.