Câu 1

Trong đoạn trích ”Thổn thức gió đồng”, tâm trạng của nhân vật “tôi” được triển khai theo dòng hồi ức vừa lắng sâu vừa nhiều xao động. Trở lại làng quê, “tôi” mang trong mình cảm giác bất an hoài niệm và tiếc nuối trước sự đổi thay của không gian sống: tiếng còi xe, nhạc băng ồn ã đã lấn át sự yên ả quen thuộc của ruộng đồng, khiến “tôi” vừa nhận ra sự đủ đầy vật chất, vừa cảm nhận rõ sự mất mát về tinh thần. Tình cảm thương yêu, xót xa dành cho mẹ hiện lên thấm thía qua hình ảnh đôi bàn tay gầy guộc, mùi rơm rạ còn vương, cho thấy sự gắn bó sâu nặng của “tôi” với những giá trị cũ. Cao trào tâm trạng của nhân vật là khoảnh khắc bàng hoàng xúc động khi gặp lại dì Lam sau bao năm xa cách. “Tôi” không tò mò về quá khứ mà lặng lẽ cảm nhận niềm bình an trong ánh mắt dì, từ đó nảy sinh sự thấu hiểu và cảm phục trước nghị lực của người đàn bà từng chịu nhiều mất mát. Qua diễn biến tâm trạng ấy, nhân vật “tôi” hiện lên như một con người giàu yêu thương, nhạy cảm, luôn trân trọng con người và những giá trị bền vững của quê hương.

Câu 2 :

Trong những ngày cả nước hướng về lễ kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, bên cạnh những hình ảnh đẹp về lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, tôi cũng chứng kiến không ít hành vi phản cảm nơi công cộng của một bộ phận người trẻ. Từ đó, vấn đề văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ ngày nay trở thành điều đáng suy ngẫm.

Trước hết, văn hóa ứng xử nơi công cộng được hiểu là cách nói năng, hành động, thái độ của mỗi cá nhân khi tham gia vào không gian chung như đường phố, công viên, khu di tích, lễ hội, sự kiện cộng đồng. Ứng xử có văn hóa thể hiện ở sự tôn trọng người khác, tuân thủ quy định chung, giữ gìn trật tự, cảnh quan và các giá trị truyền thống. Ngược lại, ứng xử thiếu văn hóa là những hành vi ích kỉ, tùy tiện, coi thường chuẩn mực chung.

Trong thực tế, văn hóa ứng xử của giới trẻ hiện nay có nhiều biểu hiện đa dạng. Một bộ phận thanh niên sống văn minh, sẵn sàng xếp hàng, nhường ghế, giữ gìn vệ sinh, tham gia các hoạt động tri ân, tình nguyện trong những dịp lễ lớn. Tuy nhiên, vẫn còn không ít bạn trẻ có hành vi đáng buồn như chen lấn, xả rác bừa bãi, nói năng thô tục nơi đông người, trèo rào chụp ảnh tại khu vực cấm, thậm chí cười cợt, quay clip câu view ở những không gian trang nghiêm. Những hành vi ấy không chỉ làm xấu hình ảnh cá nhân mà còn ảnh hưởng đến bộ mặt văn hóa chung của xã hội.

Giữa văn hóa ứng xử cá nhân và hình ảnh của thế hệ trẻ tồn tại mối quan hệ mật thiết. Mỗi hành vi nơi công cộng đều góp phần tạo nên diện mạo văn hóa của một cộng đồng. Khi người trẻ ứng xử đẹp, xã hội trở nên văn minh, đáng sống hơn; ngược lại, chỉ một hành vi thiếu ý thức cũng có thể phá vỡ không khí trang trọng, thiêng liêng, đặc biệt trong các sự kiện mang ý nghĩa lịch sử như ngày 30/4. Văn hóa ứng xử vì thế không phải chuyện riêng của ai mà là trách nhiệm chung.

Bàn luận sâu hơn, có thể thấy nguyên nhân của những hành vi lệch chuẩn bắt nguồn từ sự thiếu giáo dục kĩ năng sống, tác động tiêu cực của mạng xã hội và tâm lí thích thể hiện bản thân. Tuy vậy, vẫn có nhiều dẫn chứng tích cực đáng trân trọng: trong dịp kỉ niệm vừa qua, tôi đã chứng kiến nhiều bạn trẻ tình nguyện dọn rác sau lễ diễu hành, hỗ trợ người lớn tuổi, giữ gìn trật tự tại khu tưởng niệm liệt sĩ. Những hành động nhỏ nhưng lan tỏa giá trị lớn, cho thấy người trẻ hôm nay không vô cảm như nhiều người lo ngại.

Bên cạnh đó, cần nhìn nhận phản đề một cách công bằng: không thể vì một số hành vi tiêu cực mà quy kết cả thế hệ trẻ là thiếu văn hóa. Vấn đề nằm ở ý thức cá nhân và sự định hướng từ gia đình, nhà trường, xã hội. Người trẻ cần được giáo dục, uốn nắn thay vì chỉ trích gay gắt.

Tóm lại, văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là thước đo ý thức, nhân cách và trách nhiệm xã hội của thế hệ trẻ ngày nay. Trong bối cảnh đất nước không ngừng phát triển và hội nhập, đặc biệt qua những sự kiện giàu ý nghĩa lịch sử như ngày 30/4, mỗi hành vi ứng xử của người trẻ đều góp phần làm nên hình ảnh của một thế hệ. Khi biết sống văn minh, tôn trọng cộng đồng và gìn giữ các giá trị chung, người trẻ không chỉ thể hiện lòng tự hào dân tộc bằng lời nói mà còn bằng hành động thiết thực, qua đó tiếp nối và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của xã hội Việt Nam hôm nay và mai sau.

Câu 1 : Dấu hiệu để xác định ngôi kể trong đoạn trích: Ngôi kể thứ nhất có dấu hiệu là người kể chuyện xưng "tôi”

Câu 2 :Các chi tiết cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật "tôi" sống:Người dân chuyển từ làm nông nghiệp (cấy lúa, trồng rau) sang làm thợ xây và làm thuê cho dự án.Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn về mặt vật chất.Âm thanh của làng quê thay đối: tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay thế những lời hát ru con.Những ngôi nhà trong làng trở nên khang trang hơn.

Câu 3 :Phép tu từ: điệp từ "tháng năm"

Tác dụng:+ Tạo nhịp điệu và sự liên kết trong hai câu văn.

+ Nhấn mạnh sự chảy trôi/bước đi của dòng thời gian theo các chiều hướng khác nhau: Thời gian vừa có thể tàn phá, làm suy yếu con người về mặt thể chất, nhưng đồng thời cũng là môi trường để ý chỉ con người được rèn giũa, trở nên mạnh mẽ hơn. Qua đó thế hiện những suy tư, chiêm nghiệm về cuộc sống.

Câu 4 :
Sự phù hợp của điểm nhìn trần thuật trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích:

Chủ đề: tình cảm gia đình, tình yêu quê hương sâu sắc và bản lĩnh sống của con người giữa những biến động của cuộc sống.

Điểm nhìn ngôi thứ nhất (qua lời kể của nhân vật"tôi") rất phù hợp trong việc thể hiện chủ đề của đoạn trích.

+ Giúp người đọc trực tiếp cảm nhận được những thay đổi của làng quê qua lăng kính của một người gắn bó với nơi đó từ nhỏ, từ đó thấy được tình yêu, nỗi nhớ quê hương tha thiết.

+ Thể hiện tình cảm chân thành, sâu sắc của nhân vật"tôi" dành cho gia đình (cho mẹ, dì Lam, bé Cải): tình yêu thương, thấu hiểu, thấu cảm.

Câu 5 : Sự thay đối là điều cần thiết, đó là quy luật phát triển tất yếu của xã hội. Phát triến để nâng cao chất lượng cuộc sống, tiếp cận văn minh và tiến bộ xã hội. Sự thay đối cơ cấu kinh tế ở nông thôn góp phần vào sự phát triển chung của đất nước, tạo ra những động lực mới cho tăng trưởng kinh tề.Sự thay đổi cần được triển khai thận trọng, cân nhắc, đúng mức, bởi đô thị hóa và công nghiệp hóa có thể làm phai nhạt những giá trị văn hóa truyền thống, những nét đẹp bình dị của làng quê; nảy sinh nhiều vấn đề về ô nhiễm môi trường, tệ nạn xã hội, sự phân hóa giàu nghèo, mất đi sự gắn kết cộng đồng..