Câu 1:

Đoạn trích trên đã khắc họa thành công nỗi đau xót của Kim Trọng khi trở lại vườn Thúy sau biến cố gia biến. Bằng bút pháp tả cảnh ngụ tình bậc thầy, Nguyễn Du đã nhấn mạnh sự hoang tàn của cảnh vật qua các hình ảnh "cỏ mọc, lau thưa", "vách mưa rã rời". Sự tiêu điều ấy giúp cho người đọc cảm nhận được nỗi bàng hoàng, dự cảm bất an và tâm trạng rụng rời của Kim Trọng khi đối diện với thực tại "cảnh còn người mất". Đặc biệt, hình ảnh "hoa đào năm ngoái" vẫn rực rỡ dưới gió đông đối lập với sự vắng lặng của con người đã đẩy nỗi đau lên cao trào. Qua đó, tác giả không chỉ thể hiện niềm cảm thông sâu sắc với bi kịch tình yêu tan vỡ của lứa đôi Kim – Kiều mà còn khẳng định sự nghiệt ngã của số phận và tấm lòng hiếu thảo, thủy chung của Thúy Kiều. Đoạn thơ là một nốt lặng đầy ám ảnh về sự vô thường của cuộc đời, khiến người đọc không khỏi xót xa cho những kiếp người tài hoa bạc mệnh.

Câu 2:

"Có một câu nói rất hay rằng: 'Hạnh phúc không phải là khi chúng ta nhận về bao nhiêu, mà là khi ta biết cho đi bấy nhiêu mà không cần đền đáp.' Câu nhận định này đã chạm đến cốt lõi của sự hy sinh thầm lặng – một đức tính cao quý đang âm thầm nuôi dưỡng vẻ đẹp của cuộc sống hiện nay. Đây không chỉ là một hành động đơn thuần mà còn là minh chứng rõ nét nhất cho lòng nhân ái và sự tử tế giữa người với người.

Sự hy sinh thầm lặng là việc sẵn sàng gác lại lợi ích, nhu cầu hoặc sự thoải mái của cá nhân để chăm lo cho người khác hoặc đóng góp cho cộng đồng mà không mưu cầu sự tôn vinh hay đền đáp. Nó nhấn mạnh vào thái độ khiêm nhường, làm việc tốt bằng mệnh lệnh trái tim chứ không phải vì mục đích phô trương. Ta có thể thấy điều này qua hình ảnh những người hiến tạng nhân đạo sau khi qua đời; họ lặng lẽ trao đi mầm sống cho người khác mà không cần thế giới phải ghi danh hay trả ơn.

Sự hy sinh thầm lặng hiện hữu ở mọi ngõ ngách của đời sống, từ những điều bình dị đến những nghĩa cử cao cả. Trong gia đình, đó là bóng dáng tảo tần của cha mẹ, những người dành cả thanh xuân và sức khỏe để đổi lấy tương lai tươi sáng cho con cái mà chưa một lần kể công.Trong xã hội, đó là những y bác sĩ, những chiến sĩ nơi biên cương hay những người lao công đêm khuya lặng lẽ làm sạch đường phố.Những hành động này giúp cho xã hội được vận hành trong bình yên, xoa dịu nỗi đau của những người yếu thế và làm cho thế giới trở nên ấm áp, an toàn hơn.Trong những năm tháng đại dịch COVID-19, hình ảnh các "thiên thần áo trắng" thức trắng đêm trong bộ đồ bảo hộ kín mít, gác lại nỗi nhớ nhà để giành giật sự sống cho bệnh nhân chính là minh chứng hùng hồn nhất. Những hành động ấy giúp cho chúng ta hiểu rằng: hạnh phúc thực sự nằm ở sự phục vụ và cống hiến.

Sự hy sinh thầm lặng chính là thước đo giá trị nhân cách của mỗi con người. Nó không chỉ bồi đắp nên những giá trị đạo đức cao đẹp mà còn có sức lan tỏa mạnh mẽ, đánh thức lòng trắc ẩn và sự tử tế trong mỗi cá nhân. Một xã hội biết trân trọng những sự hy sinh không tên là một xã hội giàu lòng nhân ái, nơi cái "tôi" vị kỷ được thay thế bằng cái "ta" cộng đồng, giúp con người chiến thắng sự vô cảm trong thời đại công nghệ.

Đại văn hào Victor Hugo từng nói: “Lòng tốt là thứ ngôn ngữ mà người điếc có thể nghe và người mù có thể thấy”. Câu nói ấy đã khẳng định giá trị vĩnh cửu của sự hy sinh thầm lặng – lối sống sẵn sàng gác lại cái tôi cá nhân để phục vụ cộng đồng mà không màng danh lợi. Tuy nhiên, nhìn sâu vào thực tại, chúng ta cần thẳng thắn phê phán những biểu hiện lệch lạc đang làm hoen ố giá trị của hai chữ "hy sinh". Đáng ngại nhất là lối sống “từ thiện phông bạt” đang tràn lan trên mạng xã hội; nhiều người giúp đỡ kẻ yếu thế nhưng tay này trao quà, tay kia lại bận chỉnh góc máy để livestream, biến nỗi đau của đồng loại thành công cụ đánh bóng tên tuổi cá nhân. Sự hy sinh ấy không xuất phát từ tâm mà là một cuộc trao đổi danh lợi đầy tính toán. Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần tỉnh táo để phân biệt giữa hy sinh cao thượng và sự cam chịu nhu nhược. Không ít người nhân danh sự hy sinh để chấp nhận bạo lực hay bất công một cách mù quáng, vô hình trung lại cổ xúy cho cái ác và tự hủy hoại bản thân. Hy sinh thầm lặng không có nghĩa là tự biến mình thành nạn nhân của sự lợi dụng, mà phải là một lựa chọn bản lĩnh dựa trên trí tuệ và sự tự nguyện. Trong kỷ nguyên số, khi con người mải mê chạy theo những giá trị ảo, sự hy sinh đôi khi bị xem là "dại khờ". Thế nhưng, thực tế từ những dự án như "Nuôi Em" hay các quỹ thiện nguyện giấu tên đã chứng minh rằng: sự tử tế âm thầm vẫn là mạch nước ngầm mãnh liệt nhất. Tóm lại, hy sinh thầm lặng không cần tiếng vang nhưng cần sự chân thành; hãy sống sao cho sự cho đi của ta thực sự mang lại hạnh phúc cho đời và sự thanh thản cho chính tâm hồn mình.

Tóm lại, sự hy sinh thầm lặng chính là mạch nước ngầm mát lành nuôi dưỡng cây đời mãi xanh tươi và ngăn chặn sự khô héo của tâm hồn trước bóng tối của lòng vị kỷ. Nó không cần những lời tung hô rầm rộ hay những hào quang rực rỡ, bởi giá trị của sự cho đi nằm ngay trong chính niềm hạnh phúc của người nhận và sự thanh thản trong trái tim người trao. Mỗi chúng ta hãy học cách trân trọng những đóng góp lặng lẽ xung quanh, đồng thời tự rèn luyện cho mình một lối sống biết cống hiến, để cuộc đời này không chỉ là những tháng ngày tồn tại vô nghĩa mà là một hành trình rực rỡ của lòng yêu thương và tính nhân văn.

Câu 1.

Truyện thơ Nôm (viết theo thể thơ lục bát).

Câu 2.

Văn bản chủ yếu là ngôn ngữ của người kể chuyện (ngôi thứ ba), có kết hợp với ngôn ngữ đối thoại (lời của ông bà Viên ngoại nói với Kim Trọng ở đoạn cuối).

Câu 3.

Kim Trọng sau nửa năm chịu tang chú ở Liêu Dương trở lại tìm Thúy Kiều.Chàng tìm đến vườn Thúy nhưng cảnh vật giờ đây đã hoang tàn, khác xưa ("đầy vườn cỏ mọc, lau thưa").Kim Trọng hỏi thăm hàng xóm và biết được gia đình Kiều gặp biến cố gia biến kinh hoàng.Chàng tìm đến nơi ở mới rách nát của gia đình Kiều, gặp lại ông bà Viên ngoại và Vương Quan. Ông bà Viên ngoại khóc lóc kể lại nỗi đau đớn: Kiều đã bán mình chuộc cha, lỗi hẹn với Kim Trọng và nhờ Thúy Vân trả nghĩa thay mình.

Câu 4:

Em hiểu như hình ảnh "Hoa đào năm ngoái còn cười gió đông” là:

Gợi lại kỷ niệm đẹp đẽ của buổi đầu gặp gỡ giữa Kim Trọng và Thúy Kiều. Hình ảnh "hoa đào" và "gió đông" tượng trưng cho vẻ đẹp rực rỡ, tươi tắn của thiên nhiên và tình yêu.Về nghệ thuật (Đối lập) Tạo ra sự đối lập gay gắt giữa thiên nhiên vĩnh hằng (hoa đào vẫn nở, vẫn "cười") và con người hữu hạn (người xưa đã vắng bóng). Cảnh vật vẫn y nguyên nhưng con người và số phận đã thay đổi hoàn toàn.Thể hiện nỗi bàng hoàng, xót xa và hụt hẫng tột độ của Kim Trọng khi trở lại vườn xưa. Câu thơ nhấn mạnh bi kịch "cảnh còn người mất", làm nổi bật sự nghiệt ngã của số phận đã chia lìa đôi lứa.

Câu 5:

Biện pháp tả cảnh ngụ tình được thể hiện qua các hình ảnh thiên nhiên hoang phế: "Sập sè én liệng lầu không", "Cỏ lan mặt đất, rêu phong dấu giày", "Cuối tường gai góc mọc đầy".

Tác dụng của biện pháp tu từ là:

Nhấn mạnh sự hoang tàn, đổ nát và tiêu điều của vườn Thúy sau một thời gian dài không có bàn tay con người chăm sóc. Những hình ảnh này đối lập hoàn toàn với vẻ rực rỡ, sống động của cảnh cũ, làm nổi bật quy mô khủng khiếp của biến cố gia đình họ Vương.Giúp cho người đọc thấu cảm được nỗi bàng hoàng, dự cảm bất an và sự hụt hẫng tột độ trong lòng Kim Trọng. Cảnh vật không đơn thuần là mô tả ngoại cảnh mà trở thành tấm gương phản chiếu tâm trạng rệu rã, lo âu của nhân vật khi trở lại tìm người thương. Qua đó, Nguyễn Du không chỉ khẳng định tài năng bậc thầy trong việc sử dụng bút pháp "tình trong cảnh, cảnh trong tình" mà còn gián tiếp tố cáo số phận nghiệt ngã đã chà đạp lên hạnh phúc con người, đồng thời gợi niềm cảm thương sâu sắc cho bi kịch của Thúy Kiều và Kim Trọng.