Câu 2.

Trong hành trình dài rộng của đời người, có những giá trị bền bỉ, âm thầm nhưng luôn nâng đỡ con người vượt qua mọi biến động, trong đó tình thân giữ một vị trí đặc biệt thiêng liêng. Tình thân không ồn ào, phô trương mà lặng lẽ hiện diện trong từng khoảnh khắc đời sống, trở thành cội nguồn sức mạnh tinh thần giúp con người trưởng thành và vững vàng hơn trước những thử thách.

Trước hết, tình thân là mối quan hệ gắn bó ruột thịt giữa những người cùng chung huyết thống, được xây dựng từ sự yêu thương, chở che và trách nhiệm. Đó là tình cảm của cha mẹ dành cho con cái bằng sự hi sinh vô điều kiện; là sự đùm bọc, sẻ chia giữa anh chị em trong gia đình. Trong vòng tay của tình thân, con người được sinh ra, được nuôi dưỡng cả về thể chất lẫn tâm hồn. Chính gia đình là “trường học đầu tiên”, nơi mỗi người học cách yêu thương, tôn trọng và sống có trách nhiệm với bản thân cũng như với người khác.

Không chỉ dừng lại ở ý nghĩa nguồn cội, tình thân còn là điểm tựa tinh thần vững chắc trong cuộc sống. Khi con người đối diện với thất bại, mất mát hay bế tắc, gia đình thường là nơi đầu tiên dang tay đón nhận, không phán xét, không quay lưng. Một lời động viên của cha mẹ, một cái nắm tay của người thân đôi khi đủ giúp con người có thêm niềm tin để đứng dậy sau vấp ngã. Trong xã hội hiện đại đầy áp lực và cạnh tranh, giá trị ấy của tình thân càng trở nên quan trọng, bởi nó giúp con người không rơi vào cô đơn, lạc lõng giữa dòng đời hối hả.

Bên cạnh đó, tình thân còn góp phần hình thành nhân cách và định hướng lối sống của mỗi cá nhân. Từ cách ứng xử trong gia đình, con người học được lòng nhân ái, sự bao dung, tinh thần sẻ chia. Một gia đình biết yêu thương, tôn trọng lẫn nhau sẽ nuôi dưỡng những con người sống có đạo đức, biết nghĩ cho cộng đồng. Ngược lại, nếu thiếu vắng tình thân hoặc coi nhẹ các mối quan hệ gia đình, con người dễ rơi vào lối sống ích kỉ, vô cảm, đánh mất những giá trị nhân văn căn bản.

Tuy nhiên, trong thực tế, không ít người vì mải mê chạy theo danh lợi, tiền tài mà vô tình quên đi giá trị của tình thân. Có những khoảng cách vô hình được tạo ra bởi sự thờ ơ, thiếu lắng nghe và chia sẻ. Điều đó đặt ra yêu cầu mỗi người cần biết trân trọng và gìn giữ tình thân bằng những hành động cụ thể: quan tâm đến cha mẹ khi còn có thể, yêu thương và nhường nhịn anh chị em, dành thời gian cho gia đình giữa bộn bề công việc. Tình thân không tự nhiên bền chặt nếu thiếu sự vun đắp từ cả hai phía.

Tóm lại, tình thân là giá trị cốt lõi, là nền tảng tinh thần không thể thay thế trong cuộc sống con người. Dù xã hội có đổi thay, dù con người có đi xa đến đâu, gia đình và tình thân vẫn luôn là nơi để trở về, là nguồn yêu thương vô điều kiện tiếp thêm sức mạnh cho mỗi bước đi. Trân trọng và giữ gìn tình thân chính là cách để con người sống nhân ái hơn, hạnh phúc hơn và trọn vẹn hơn trong cuộc đời.

Câu 1.

Đoạn trích từ “Chèo đi rán thứ sáu/ … / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” gợi lên một thế giới nghệ thuật đậm chất trữ tình, nơi con người hiện ra trong mối quan hệ gắn bó máu thịt với biển cả. Hình ảnh “chèo đi” lặp lại như một nhịp điệu lao động quen thuộc, đều đặn, phản ánh cuộc sống mưu sinh vất vả nhưng bền bỉ của người gắn đời mình với sóng nước. Thời gian trôi qua theo những ngày cụ thể không chỉ tạo cảm giác chân thực mà còn cho thấy vòng quay khắc nghiệt, liên tục của đời sống biển. Biển trong đoạn trích không đơn thuần là không gian tự nhiên mà đã trở thành một thực thể có linh hồn, có thể đối thoại, có thể thấu hiểu. Câu cảm thán “Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” vang lên như một lời thề, một lời khẩn cầu đầy xúc động, thể hiện tình yêu sâu nặng và sự gắn bó không thể tách rời giữa con người với biển. Qua đó, đoạn trích ca ngợi vẻ đẹp của lao động, đồng thời bộc lộ tình cảm thiết tha, chân thành của con người trước quê hương, nguồn sống đã nuôi dưỡng cả thể xác lẫn tâm hồn họ.

Câu 1.

Người kể trong văn bản: Sa dạ sa dồng.

Câu 2

Hình ảnh “biển” hiện ra trong văn bản có đặc điểm: Dữ dội, hung hiểm, đầy sóng gió, là nơi các sa dạ sa dồng phải chèo thuyền phục dịch các quan slay ở cõi âm.

Câu 3.

Chủ đề: Cuộc sống bất công, oan trái và thân phận bất hạnh của những người dân lao động, bé mọn, khốn khổ.

Câu 4

đặc điểm của các rán

+ Rán nước thứ sáu: Thấy nước vằn mông mốc.

+ Rán nước thứ bảy: Nơi đây có ngọ lồm bủa giăng.

+ Rán nước thứ tám: Nước thét gào kéo xuống Long Vương.

+ Rán nước thứ chín: Khắp mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Rán nước thứ mười: Thuyền lướt theo nước trời băng băng.

+ Rán nước thứ mười một: Sóng đuổi sóng xô đi.

+ Rán nước thứ mười hai: – A! Bờ biển kia rồi.

– Ý nghĩa biểu tượng của các rán nước: Các rán nước biểu tượng cho những oan khiên, khổ đau, áp bức chồng chất mà bọn quan lại thống trị và cái ác giáng xuống đầu những người lao động, khốn khổ, thấp cổ bé họng.

Câu 5.

–Những âm thanh xuất hiện trong đoạn thơ:

+ Âm thanh của mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Âm thanh tiếng kêu cứu lo sợ, tuyệt vọng,… của những sa dạ sa dồng.

– Những âm thanh đó gợi ra sự hung dữ khủng khiếp của biển nước sôi gầm réo sẵn sàng nhấn chìm, nuốt chửng,… con người và sự mỏng manh, bé nhỏ của chiếc thuyền gắn liền thân phận tội nghiệp của những người phu chèo thuyền.