Trần Thị Khánh Ly
Giới thiệu về bản thân
Câu 1:
Nếu thơ ca là tiếng vọng của lòng người vào năm tháng thời gian, để thương để nhớ lại cho đời thì bài thơ 'Vượt biển' là một trường hợp như vậy. Đọc bài thơ, tôi thực sự bị đoạn thơ “Chèo đi rán thứ sáu/ … / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” hấp dẫn, không thể cưỡng lại sự mê hoặc của nó. Đây cũng là đoạn thơ đã khắc họa sinh động bức tranh dữa dội của biển cả và số phận nhỏ bé,mong manh của con người lao động vùng biển.Trước hết , tác giả tập trung miêu tả sức mạnh khủng khiếp của thiên nhiên.Sức mạnh dữ dội, cuồng bạo, khủng khiếp của những rán nước trên mặt biển: nước như mãnh hổ vằn vện đang trong cơn say cắn xé con mồi (Thấy nước vằn mông mốc/ Xé nhau đục vật vờ); âm thanh đe doạ hung bạo khủng khiếp của nước (nước cuộn thác, nước ác kéo âm ầm, nước đổ xuống ầm ầm, nước xoáy dữ ào ào, nước thét gào kéo xuống Long Vương, khắp mặt biển nước sôi gầm réo); nước dựng thành hình, thành khối, thành phong ba, tường thành (biển nổi bão phong ba, nước đổ xuống ầm ầm to hon bịch dựng lúa, nước dựng đứng chấm trời); nước như thú hoang vồ mồi, như quỷ đói chặn đường, đường qua rán nước là đường vào cõi chết (nơi đây có quỷ dữ chặn đường, nơi đây có ngọ lồm bủa giăng, chực ăn người đi biển, chực nuốt tảng nuốt thuyền); nước đòi mạng người, đòi tiền, đòi bạc (Mau mau lên lấy tiền, lấy tiền ra thế/ Đem vàng bạc ra lễ chuộc thân/ Có bạc mới được qua); các từ láy tượng thanh, tượng hình (mông mốc, vật vỡ, ầm ầm, ào ào);… Các động từ mạnh (xé, cuộn, kéo, chặn, bủa giăng, ăn, nuốt, đồ xoáy, thét gào, sôi, lôi, giết); biện pháp tu từ nhân hoá, phép điệp, so sánh,…; điểm nhìn và lời kể từ sự nhỏ bé, hãi hùng, kinh sợ của các sa dạ sa dồng. Tất cả đã khiến cho sự khủng khiếp, dữ dội, cuồng bạo hiện lên vô cùng trực quan, sinh động, tác động mạnh vào giác quan của người đọc. Hình ảnh biển với chồng chất những rán nước hiện lên là biển khổ đau, biển chất chồng oan khốc, biển chất chồng những áp bức, hung bạo của bọn quan lại thống trị, của cái ác giáng xuống đầu những con người thấp cổ bé họng như thân phận của sa dạ sa dồng…Tuy nhiên, ẩn sau bức tranh thiên nhiên hung bạo là tiếng yêu thương ,kêu cứu day dứt của con người lao động ,thể hiện nỗi lo sợ ,bất lực nhưng cũng cho thấy khát vọng được sống ,được bám biển.Thân phận nhỏ bé, yếu đuối, khốn khổ của các sa dạ sa dồng khi vượt biển: con thuyền mong manh giữa muôn trùng phong ba bão biển, trong tay các sa dạ sa dồng chỉ có mái chèo nhỏ; sự thúc giục nhau chống chọi với biển dữ (chèo đi thôi, chèo đi!, nước cuộn thác chớ lo, biển nổi bão phong ba dừng run đừng rợn), khích lệ nhau chớ lo, chớ run, đừng run, đừng rợn nhưng người đọc cảm nhận được nổi lo, nỗi run, nỗi rợn,… của các sa dạ sa dồng; tiếng kêu thương, kêu cứu dây thảm thiết, kinh hãi của các sa dạ sa dồng (Biển ơi, đừng giết tôi,/ Nước hỡi, đừng lôi lấy thuyền,/ Đừng cho thuyền lật ngang/ Đừng cho tôi bỏ thân chốn này biến hỡi!); sự đối lập giữa cái hung hãn, dữ dội, chồng chất của biển, của rán nước và sự nhỏ bé, yếu đuối, khốn khổ, tội nghiệp của con người….Đoạn trích là tiếng kêu thương cho số phận khốn khổ, bị doạ đây, cực nhục của các sa đạ sa dồng cũng là của những con người lao động bé nhỏ, tội nghiệp, những thân phận bị áp bức. Qua đó, phản ánh thực trạng xã hội áp bức bất công, chồng chất oan khiên giáng xuống đầu những con người bé mọn, vô tội.Đoạn trích thể hiện trí tưởng tượng phong phú, sáng tạo của tác giả dân gian. Đoạn trích đã mượn thế giới của cõi âm để phản ảnh hiện thực bất công, tàn khốc. Ngôn ngữ, hình ảnh sinh động, thể hiện tư duy trực quan, chất phác,… của người đồng bào.Qua đoạn trích, tác giả không chỉ tái hiện chân thực cuộc sống gian khổ của ngư dân mà còn bộc lộ cảm thông sâu sắc với số phận con người trước thiên nhiên dữ dội, qua đó làm nổi bật giá trị hiện thực và nhân đạo của tác phẩm.
Câu 2:
Trong cuộc đời mỗi con người, có những giá trị hữu hình theo thời gian sẽ tan biến, nhưng cũng có những giá trị vô hình trường tồn mãi mãi. Một trong số đó chính là tình thân – sợi dây liên kết thiêng liêng nhất, là điểm tựa vững chãi nhất của mỗi cá nhân.
Tình thân trước hết là tình cảm giữa những người có cùng huyết thống như cha mẹ, con cái, anh chị em. Tuy nhiên, hiểu rộng hơn, tình thân còn là sự gắn kết sâu sắc, vô điều kiện giữa những người coi nhau như ruột thịt. Giá trị của tình thân không nằm ở những lợi ích vật chất mà nằm ở sự thấu hiểu, hy sinh và đồng hành. Tình thân là sợi dây gắn kết thiêng liêng, là điểm tựa tinh thần vô giá trong cuộc sống, mang lại hạnh phúc, bình yên và sức mạnh để con người vượt qua thử thách, xây dựng cuộc sống ý nghĩa; dù xã hội có bộn bề, chúng ta cần nhận thức rõ giá trị và nuôi dưỡng tình thân để kết nối, lan tỏa yêu thương. Sức mạnh lớn nhất của tình thân chính là khả năng tạo ra một "bến đỗ bình yên". Giữa dòng đời đầy rẫy những bão giông và áp lực, gia đình là nơi duy nhất chúng ta có thể trút bỏ mọi "mặt nạ" để sống thật với chính mình. Khi thất bại, thế giới có thể quay lưng, nhưng người thân sẽ luôn mở rộng vòng tay đón ta trở về. Sự bao dung của cha mẹ, sự chia sẻ của anh em là liều thuốc chữa lành mọi vết thương tâm hồn, giúp ta có thêm nghị lực để bước tiếp. Không chỉ là điểm tựa tinh thần, tình thân còn là nguồn động lực mạnh mẽ để mỗi người hoàn thiện bản thân. Vì mong muốn đem lại niềm tự hào cho cha mẹ, vì muốn trở thành tấm gương cho em nhỏ, chúng ta nỗ lực học tập và làm việc. Tình thân dạy ta biết yêu thương, biết sẻ chia và sống có trách nhiệm. Một người biết quý trọng gia đình thường là người có nhân cách tốt, biết trân trọng những giá trị đạo đức xã hội. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại ngày nay, giá trị của tình thân đang đứng trước những thách thức lớn. Cuộc sống xô bồ, sự bùng nổ của công nghệ và cái tôi cá nhân quá lớn khiến khoảng cách giữa các thành viên trong gia đình ngày càng xa. Nhiều người sẵn sàng vì lợi ích cá nhân mà rạn nứt tình cảm, hoặc mải mê chạy theo danh vọng mà quên mất những bữa cơm ấm cúng bên người thân. Đó là một thực trạng đáng báo động, bởi một khi tình thân bị rạn nứt, con người sẽ trở nên cô độc và lạc lõng ngay trong chính ngôi nhà của mình. Để gìn giữ giá trị của tình thân, chúng ta cần học cách lắng nghe và thấu hiểu. Đôi khi, một lời hỏi han chân thành, một bữa tối không điện thoại, hay sự hiện diện trong những cột mốc quan trọng của nhau còn giá trị hơn mọi món quà xa xỉ. Chúng ta cần hiểu rằng, tình thân giống như một mầm cây, nếu không được vun tưới bằng sự quan tâm mỗi ngày, nó sẽ héo mòn. Tóm lại,tình thân là món quà vô giá mà cuộc đời ban tặng. Nó không chỉ là nguồn cội mà còn là ánh sáng soi đường cho mỗi chúng ta. Hãy trân trọng và bảo vệ tình thân khi còn có thể, bởi suy cho cùng, sau bao nhiêu thăng trầm của cuộc đời, thứ duy nhất còn ở lại với chúng ta chính là tình cảm gia đình ấm áp. Đừng để đến khi "cây muốn lặng mà gió chẳng dừng", ta mới nhận ra đâu là điều quý giá nhất.-Câu 1:
- Người kể trong văn bản : Sa dạ sa dồng
Câu 2:
-Hình ảnh 'biển' hiện ra trong văn bản có đặc điểm : Dữ dội, hung hiểm,đầy sóng gió, là nơi các sa dạ sa dồng phải chèo thuyền phục dịch các quan sai ở cõi âm.
Câu 3:
-Chủ đề của văn bản là: Mượn thế giới cõi âm để phản ánh cuộc sống bất công ,oan trái và thân phận bất hạnh của những người dân lao động bé mọn, khốn khổ ở cõi dương.
Câu 4:
-Các rán nước trong văn bản là biểu tượng cho những oan nghiệt ,khổ đau, áp bức chồng chất mà bọn quan lại thống trị và cái ác giáng xuống đầu những người lao động khốn khổ,thấp cổ bé họng.
Câu 5:
– Học sinh dựa vào văn bản để tái tạo, hình dung các âm thanh được thể hiện trong đoạn thơ:
+ Âm thanh của mặt biển nước sôi gầm réo.
+ Âm thanh tiếng kêu cứu lo sợ, tuyệt vọng,… của những sa dạ sa dồng.
– Nêu được ấn tượng mà mỗi loại âm thanh gợi ra: sự hung dữ khủng khiếp của biển nước sôi gầm réo sẵn sàng nhấn chìm, nuốt chửng….. con người; sự mỏng manh, bé nhỏ của chiếc thuyền gắn liền thân phận tội nghiệp của những người phu chèo thuyền → niềm xót xa, thương cảm, lo sợ cho số phận của những người phu nô lệ khi chèo thuyền trên mặt biển đầy khổ đau, giông bão.