câu1

Đoạn trích từ “Chèo đi rán thứ sáu” đến “Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” đã khắc họa sinh động hành trình vượt biển đầy hiểm nguy của con người, qua đó thể hiện cuộc vật lộn khốc liệt giữa con người nhỏ bé với thiên nhiên dữ dội. Biển hiện lên với những hình ảnh rùng rợn: “nước vằn mông mốc”, “nước ác kéo ầm ầm”, “nước xoáy dữ ào ào”, “nước dựng đứng chấm trời”, “nước sôi gầm réo”. Các động từ mạnh như “kéo”, “nuốt”, “thét”, “gầm” đã làm nổi bật sức mạnh cuồng nộ, hung hãn của biển cả. Không chỉ vậy, biển còn được nhân hóa, gắn với thế giới siêu nhiên đầy ám ảnh như quỷ dữ, Long Vương, ngọ lồm, khiến con người phải cầu xin, lễ lạt để được qua. Trước thiên nhiên khắc nghiệt, nhân vật “tôi” hiện lên trong tâm thế run sợ, hoảng loạn nhưng vẫn bám víu vào sự sống bằng những lời khẩn cầu tha thiết: “Biển ơi, đừng giết tôi”. Qua đó, đoạn thơ không chỉ tái hiện chân thực cuộc mưu sinh gian nan của người đi biển mà còn thể hiện sâu sắc thân phận mong manh của con người trước sức mạnh vô biên của tự nhiên.
câu2

Trong hành trình dài rộng của đời người, có những giá trị bền bỉ như ngọn lửa ấm luôn âm thầm soi sáng và nâng đỡ ta vượt qua những tháng ngày giông bão. Một trong những giá trị thiêng liêng và cao quý nhất ấy chính là tình thân. Tình thân không chỉ là sợi dây gắn kết những con người cùng chung huyết thống, mà còn là điểm tựa tinh thần vững chắc, nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách mỗi người.

Trước hết, tình thân là nguồn cội của yêu thương. Từ khi cất tiếng khóc chào đời, con người đã được bao bọc trong vòng tay của cha mẹ, ông bà, anh chị em. Đó là những bữa cơm ấm áp, những lời ru dịu dàng, những buổi tối quây quần bên ngọn đèn học. Tình thân hiện diện trong từng hành động nhỏ bé: ánh mắt dõi theo, bàn tay nắm chặt, lời hỏi han ân cần. Chính sự yêu thương vô điều kiện ấy giúp mỗi người lớn lên trong cảm giác được chở che, được tin tưởng và được là chính mình.

Không chỉ là nơi bắt đầu của yêu thương, gia đình còn là điểm tựa tinh thần vững vàng trước sóng gió cuộc đời. Khi ta vấp ngã, thất bại hay lạc lối, những người thân luôn là người đầu tiên dang tay đón ta trở về. Một lời động viên của mẹ, một cái vỗ vai của cha, hay ánh nhìn cảm thông của anh chị em có thể xoa dịu những tổn thương sâu kín nhất. Giữa xã hội rộng lớn và nhiều biến động, gia đình chính là nơi bình yên để ta nghỉ ngơi, nạp lại năng lượng và tiếp tục bước đi mạnh mẽ hơn.

Tình thân còn góp phần hình thành nhân cách và đạo đức con người. Trong mái ấm gia đình, ta học được cách yêu thương, sẻ chia, nhường nhịn và sống có trách nhiệm. Những bài học đầu đời về lòng hiếu thảo, sự biết ơn, lòng vị tha đều bắt nguồn từ cách ông bà, cha mẹ đối xử với nhau và với con cái. Một đứa trẻ lớn lên trong sự yêu thương, tôn trọng sẽ biết trân trọng người khác và sống nhân ái hơn. Ngược lại, thiếu đi hơi ấm gia đình, con người dễ trở nên cô độc, lạnh lùng và lạc hướng.

Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại, không ít người mải mê chạy theo công việc, danh vọng mà vô tình quên đi giá trị của tình thân. Những bữa cơm vắng tiếng cười, những cuộc trò chuyện thưa dần, những cái ôm trở nên hiếm hoi. Đến khi mất đi người thân, ta mới chợt nhận ra có những điều không bao giờ có thể quay lại. Bởi vậy, mỗi người cần biết trân trọng hiện tại, yêu thương khi còn có thể, để không phải nuối tiếc về sau.

Tình thân giống như cội rễ nuôi dưỡng một cái cây vươn cao giữa trời. Dù đi đâu, làm gì, con người vẫn cần một nơi để trở về, một vòng tay để nương tựa. Giữ gìn và vun đắp tình thân không chỉ là trách nhiệm mà còn là cách để ta sống trọn vẹn, hạnh phúc và ý nghĩa hơn. Bởi lẽ, trong mọi giá trị của cuộc sống, không gì có thể thay thế được tình thân yêu thương, bền chặt và thiêng liêng.

Câu 1 Người kể trong văn bản là người trong cuộc – ngôi kể thứ nhất (“tôi”)
Câu2
Hình ảnh “biển” trong văn bản hiện ra với những đặc điểm nổi bật sau:

• Hung dữ, dữ dội, đầy hiểm nguy:
  Biển gắn với những đợt nước cuộn thác, sóng gầm, nước xoáy, nước thét, bão phong ba, nước dựng đứng chấm trời… tạo nên một không gian rùng rợn, đe dọa sự sống con người.
• Được nhân hoá, mang sức mạnh siêu nhiên:
  Biển như có linh hồn, có quỷ dữ, ngọ lồm, Long Vương, có thể “giết người”, “nuốt thuyền”, khiến con người phải cầu xin, lễ lạt để được tha mạng.
• Biểu tượng cho thử thách khắc nghiệt của cuộc đời:
  Biển không chỉ là không gian thiên nhiên mà còn là ranh giới sinh – tử, là nơi thử thách số phận con người.
  → Qua đó, hình ảnh biển hiện lên vừa hùng vĩ, dữ dội, vừa ám ảnh, đáng sợ, phản ánh cuộc mưu sinh đầy gian nan của người đi biển.
  câu 3
  -Văn bản khắc họa hành trình chèo thuyền vượt biển đầy hiểm nguy của con người, qua đó thể hiện cuộc mưu sinh gian nan, vất vả và số phận nhỏ bé, mong manh của con người trước thiên nhiên dữ dội, đồng thời bộc lộ niềm khát khao sống, khát vọng được bình an trở về bờ.
  câu 4
  Các “rán nước” trong văn bản là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng:
• Trước hết, các rán nước là những chặng đường vượt biển đầy nguy hiểm, mỗi rán là một cửa ải sinh tử với sóng dữ, nước xoáy, quỷ dữ, bão tố, Long Vương…
• Đồng thời, chúng tượng trưng cho những thử thách khắc nghiệt của cuộc đời, mà con người buộc phải vượt qua để tồn tại và mưu sinh.
• Mỗi rán nước là một nấc thang của số phận, càng đi càng khốc liệt, thể hiện hành trình từ cận kề cái chết đến bến bờ bình an.

→ Vì vậy, các rán nước là biểu tượng cho chuỗi gian nan, hiểm họa và thử thách mà con người phải vượt qua trong hành trình sống và lao động trên biển.
Câu 5

Trong đoạn thơ, các âm thanh được thể hiện là:

• Tiếng nước “gầm réo”, “sôi” → âm thanh dữ dội, cuồng nộ của biển.
• Tiếng kêu cầu khẩn của con người: “Biển ơi…”, “Nước hỡi…” → tiếng gọi trong tuyệt vọng, hoảng sợ trước cái chết cận kề.

Những âm thanh ấy gợi cho em cảm xúc:

• Sợ hãi, ám ảnh trước sức mạnh khủng khiếp của thiên nhiên.
• Thương cảm cho thân phận nhỏ bé, mong manh của con người giữa biển cả mênh mông.
• Cảm nhận rõ ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết trong hành trình vượt biển.