Câu 1

Bài làm
Cuộc sống của mỗi con người không phải lúc nào cũng bằng phẳng mà luôn tồn tại những thử thách, khó khăn. Bởi vậy, câu nói của Paulo Coelho: “Bí mật của cuộc sống là ngã bảy lần và đứng dậy tám lần” đã gửi gắm một thông điệp sâu sắc về nghị lực sống. “Ngã” tượng trưng cho những thất bại, vấp váp mà ta gặp phải trên hành trình trưởng thành; còn “đứng dậy” chính là biểu hiện của ý chí, lòng kiên trì và sự quyết tâm vượt qua nghịch cảnh. Điều quan trọng không phải là ta vấp ngã bao nhiêu lần, mà là sau mỗi lần như thế, ta có đủ dũng khí để tiếp tục hay không. Thực tế cho thấy, những người thành công thường là những người từng trải qua nhiều thất bại. Thomas Edison đã thử nghiệm hàng nghìn lần trước khi phát minh ra bóng đèn điện, nhưng ông không xem đó là thất bại mà là những bước tiến gần hơn tới thành công. Nếu con người dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn, họ sẽ không bao giờ đạt được mục tiêu của mình. Tuy nhiên, đứng dậy không có nghĩa là lặp lại sai lầm, mà cần rút ra bài học, điều chỉnh bản thân để tiến bộ hơn. Đối với học sinh, tinh thần ấy càng cần thiết: có thể điểm số chưa cao, có thể gặp khó trong học tập, nhưng nếu biết cố gắng, kiên trì, chắc chắn sẽ tiến bộ. Mỗi lần vấp ngã chính là một cơ hội để trưởng thành và hoàn thiện bản thân. Vì vậy, hãy luôn giữ vững niềm tin, dũng cảm đối diện với thử thách và không ngừng đứng dậy sau mỗi lần thất bại. Đó chính là chìa khóa giúp con người vươn tới thành công và sống một cuộc đời có ý nghĩa.
Câu 2
Bài làm
Nguyễn Trãi là một trong những danh nhân văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam, không chỉ có công lao to lớn trong lịch sử mà còn để lại một di sản văn học phong phú, giàu giá trị tư tưởng. Trong đó, tập thơ “Bảo kính cảnh giới” thể hiện rõ quan niệm sống, nhân cách và tâm hồn của ông. Bài 33 là một tác phẩm tiêu biểu, qua đó Nguyễn Trãi bộc lộ thái độ sống thanh cao, xa lánh danh lợi, đồng thời khẳng định những giá trị đạo đức bền vững.
Mở đầu bài thơ, tác giả thể hiện rõ thái độ của mình đối với chốn quan trường:
“Rộng khơi ngại vượt bể triều quan”.
Câu thơ gợi hình ảnh con đường làm quan như một biển lớn đầy sóng gió. Từ “ngại” cho thấy sự e dè, nhưng không phải là sợ hãi mà là sự nhận thức rõ những phức tạp, bon chen nơi triều đình. Nguyễn Trãi không còn tha thiết với danh lợi, bởi ông hiểu rằng con đường ấy không phù hợp với lý tưởng sống của mình. Đây là một sự lựa chọn có ý thức, thể hiện bản lĩnh và nhân cách của một bậc trí thức lớn.
Tiếp theo, ông bộc lộ lối sống thuận theo tự nhiên:
“Lui tới đòi thì miễn phận an”.
Câu thơ cho thấy quan niệm sống an nhiên, biết chấp nhận hoàn cảnh. “Miễn phận an” không phải là thái độ buông xuôi, mà là cách sống biết đủ, giữ cho tâm hồn thanh thản. Trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, lựa chọn này thể hiện sự tỉnh táo và sâu sắc của Nguyễn Trãi.
Hai câu thơ tiếp theo nhấn mạnh quan niệm về việc sử dụng nhân tài và giữ gìn đạo đức:
“Đời dùng người có tài Y, Phó,
Nhà ngọt, ta bền đạo Khổng, Nhan.”
Ở đây, tác giả nhắc đến những điển tích về người tài (Y Doãn, Phó Duyệt) để khẳng định vai trò của hiền tài trong xã hội. Đồng thời, ông tự xác định cho mình con đường sống theo đạo lý Nho gia, giữ vững phẩm chất đạo đức. Dù không còn tham gia chính sự, Nguyễn Trãi vẫn giữ trọn khí tiết của một người quân tử, không bị hoàn cảnh làm thay đổi.
Hai câu thơ cuối mang đậm tính triết lí:
“Kham hạ hiền xưa toan lấn được,
Ngẫm câu: ‘dành lợi bớt như nhàn’.”
Tác giả đề cao lối sống khiêm nhường, không tranh giành. “Kham hạ” thể hiện sự chấp nhận vị trí thấp, không bon chen hơn thua. Quan niệm “dành lợi bớt” cho thấy một triết lý sống sâu sắc: càng ít tranh giành, con người càng thanh thản. Đây chính là đỉnh cao của tư tưởng sống mà Nguyễn Trãi hướng tới.
Xét về nội dung, bài thơ thể hiện rõ nhân cách cao đẹp của Nguyễn Trãi: sống thanh cao, coi nhẹ danh lợi, đề cao đạo đức và sự an nhiên trong tâm hồn. Đó không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là bài học có giá trị lâu dài đối với mỗi con người. Trong xã hội hiện đại, khi nhiều người chạy theo vật chất và danh vọng, tư tưởng ấy càng trở nên đáng suy ngẫm.
Về nghệ thuật, bài thơ được viết bằng chữ Nôm, ngôn ngữ giản dị nhưng hàm súc. Việc sử dụng điển tích giúp tăng chiều sâu ý nghĩa, đồng thời thể hiện vốn tri thức uyên thâm của tác giả. Giọng điệu trầm tĩnh, mang tính suy ngẫm, phù hợp với nội dung triết lí của bài thơ. Cấu trúc chặt chẽ, hình ảnh giàu tính biểu tượng cũng góp phần làm nổi bật tư tưởng của tác giả.
Ngoài ra, bài thơ còn cho thấy sự kết hợp hài hòa giữa tư tưởng Nho giáo và tinh thần sống gần gũi với tự nhiên. Nguyễn Trãi không chỉ là một nhà chính trị mà còn là một nhà thơ có tâm hồn nhạy cảm, yêu cuộc sống giản dị. Chính điều này tạo nên nét đặc sắc trong thơ ông.
Tóm lại, “Bảo kính cảnh giới” (Bài 33) là một tác phẩm giàu giá trị tư tưởng và nghệ thuật. Qua bài thơ, Nguyễn Trãi đã gửi gắm quan niệm sống sâu sắc: biết buông bỏ danh lợi, giữ vững đạo đức và hướng tới sự thanh thản trong tâm hồn. Tác phẩm không chỉ phản ánh nhân cách lớn của tác giả mà còn mang ý nghĩa giáo dục đối với nhiều thế hệ sau.

Câu 1. Văn bản trên thuộc kiểu văn bản nào?
→ Văn bản thông tin (báo chí – khoa học phổ biến).
(Do cung cấp thông tin về phát hiện khoa học, có nguồn trích dẫn rõ ràng.)
Câu 2. Phương thức biểu đạt chính
→ Thuyết minh (kết hợp với tường thuật và một chút nghị luận).
→ Nhưng chính vẫn là thuyết minh vì giải thích, cung cấp kiến thức khoa học.
Câu 3. Nhận xét về cách đặt nhan đề
→ Nhan đề: “Phát hiện 4 hành tinh trong hệ sao láng giềng của Trái Đất”
Nhận xét:
Ngắn gọn, rõ ràng
Nêu trực tiếp nội dung chính của văn bản
Gây chú ý vì liên quan đến vũ trụ và “láng giềng Trái Đất”
→ Giúp người đọc dễ nắm bắt thông tin ngay từ đầu
Câu 4. Phương tiện phi ngôn ngữ và tác dụng
→ Phương tiện: Hình ảnh mô phỏng sao Barnard và các hành tinh
Tác dụng:
Minh họa trực quan nội dung
Giúp người đọc dễ hình dung
Tăng tính sinh động, hấp dẫn
Tăng độ tin cậy cho thông tin khoa học
Câu 5. Nhận xét về tính chính xác, khách quan
→ Văn bản có tính chính xác và khách quan cao vì:
Có dẫn nguồn cụ thể (tạp chí khoa học, báo chí)
Có số liệu rõ ràng (20–30%, khoảng cách…)
Có ý kiến chuyên gia (nhà nghiên cứu, đại học Chicago)
→ Thông tin đáng tin cậy, mang tính khoa học