câu 1:

Sử thi "Đăm Săn" không chỉ là một câu chuyện anh hùng đơn thuần mà còn là một tác phẩm nghệ thuật sôi động và sâu sắc, mang đậm giá trị văn hóa và tinh thần của dân tộc. Tác phẩm này không chỉ đánh bại giới hạn về không gian và thời gian mà còn đưa người đọc vào một thế giới đầy màu sắc và đầy ý nghĩa.Đặc biệt, nhà nghiên cứu Nhi-cu-lin đã nhìn nhận sự thiết thực và linh hoạt trong việc vẽ nên nhân vật Đăm Săn. Chàng không chỉ là hình mẫu của sức mạnh vượt trội mà còn là biểu hiện của lòng dũng cảm, lòng trung hiếu và lòng nhân ái. Bằng cách thể hiện những trăn trở, nỗi lo lắng và quyết tâm phi thường, Đăm Săn không chỉ là anh hùng trong truyền thống mà còn là biểu tượng của lòng trung hiếu và lòng nhân ái. Hành động của chàng trong việc đòi lại vợ và lãnh đạo cộng đồng sau chiến thắng cũng là minh chứng cho lòng trung hiếu và lòng nhân ái của một người lãnh đạo đích thực.Ngôn ngữ và lối diễn đạt của tác giả càng làm nổi bật vẻ đẹp của nhân vật Đăm Săn. Câu văn sôi động, hình ảnh sinh động và diễn biến tình huống hấp dẫn đã tạo nên một không gian văn học độc đáo, đầy sức hút. Sự xuất hiện của những yếu tố siêu nhiên như sự giúp đỡ của ông Trời càng làm tăng thêm sự kỳ diệu và phép màu cho câu chuyện.Nhìn nhận về sử thi "Đăm Săn", chúng ta không chỉ nhìn thấy một câu chuyện anh hùng hấp dẫn mà còn bắt gặp được những giá trị văn hóa sâu sắc, những phẩm chất đạo đức cao đẹp và lòng trung hiếu, lòng nhân ái đầy ý nghĩa. Đây không chỉ là một tác phẩm văn học nổi tiếng của dân tộc mà còn là tài sản vô song, là nguồn cảm hứng bất tận cho độc giả trẻ và là niềm tự hào của văn học Việt Nam. Sử thi "Đăm Săn" là một bức tranh sáng tạo, đầy màu sắc và ý nghĩa, vẽ nên hình ảnh của một người anh hùng không chỉ trong quá khứ mà còn là nguồn động viên cho tương lai.

câu 2:

Trong cuộc sống vội vã hôm nay, con người thường quen nhìn nhau bằng ánh mắt lướt nhanh như cách ta đọc một dòng tin ngắn trên màn hình. Chỉ một bộ quần áo, một dáng vẻ bên ngoài hay một biểu cảm thoáng qua cũng đủ để hình thành trong ta một nhận xét, thậm chí là một kết luận về người đối diện. Thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài vì thế xuất hiện âm thầm, tưởng chừng vô hại nhưng lại để lại nhiều hệ lụy sâu xa. Với người thân của em, thói quen ấy cũng đã trở thành một cách nhìn quen thuộc, và chính điều đó khiến em trăn trở, mong muốn được thuyết phục để họ dần từ bỏ.

Đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài là việc dùng hình thức bên ngoài như ngoại hình, trang phục, giọng nói, cách thể hiện để suy đoán về tính cách, phẩm chất hay giá trị của một con người, khi chưa thật sự hiểu họ. Đây là một thói quen phổ biến, bởi vẻ bề ngoài là điều đầu tiên ta nhìn thấy. Tuy nhiên, cái dễ thấy nhất lại chưa chắc là cái đúng nhất, bởi con người là một thế giới nhiều tầng sâu, không thể gói gọn trong vài ấn tượng ban đầu.

Thói quen ấy xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là tâm lí tiện lợi. Đánh giá nhanh giúp con người tiết kiệm thời gian suy nghĩ, không phải tìm hiểu, không phải lắng nghe. Bên cạnh đó, những định kiến xã hội tồn tại từ lâu cũng góp phần nuôi dưỡng thói quen này, chẳng hạn như quan niệm người ăn mặc giản dị thì kém thành đạt, người trau chuốt bề ngoài thì hời hợt, hay người ít nói thì lạnh lùng. Ngoài ra, ảnh hưởng từ mạng xã hội với vô số hình ảnh được gắn mác đẹp, xấu, sang, hèn càng khiến con người dễ đồng nhất vẻ ngoài với giá trị bên trong. Khi tiếp xúc hằng ngày với những cách nhìn ấy, người thân của em dần xem việc đánh giá qua bề ngoài như một điều hiển nhiên.

Tuy nhiên, hậu quả của thói quen này là không hề nhỏ. Trước hết, nó khiến ta dễ hiểu lầm và đối xử bất công với người khác. Một người ăn mặc xuề xòa có thể là người sống giản dị và giàu lòng nhân ái, một người vẻ ngoài lạnh lùng có thể lại rất ấm áp khi được thấu hiểu. Khi vội vàng đánh giá, ta tự đóng cánh cửa bước vào thế giới thật của họ. Không chỉ vậy, thói quen ấy còn làm nghèo nàn đời sống tinh thần của chính người đánh giá. Ta dễ trở nên khắt khe, soi xét, khó mở lòng và dần đánh mất sự bao dung cần có trong các mối quan hệ. Đối với người thân của em, việc thường xuyên nhận xét người khác qua bề ngoài cũng có thể vô tình khiến họ làm tổn thương người xung quanh, thậm chí gây rạn nứt những mối quan hệ vốn đáng trân trọng.

Có người cho rằng đánh giá qua vẻ bề ngoài là phản xạ tự nhiên, không thể tránh khỏi, và rằng vẻ ngoài phần nào cũng phản ánh con người. Nhận định này không hoàn toàn sai, bởi cách mỗi người lựa chọn hình thức thể hiện cũng có thể nói lên một phần tính cách. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ dừng lại ở “một phần” hay biến nó thành “toàn bộ”. Khi ta để vẻ bề ngoài quyết định hoàn toàn cách nhìn nhận, ta đã bỏ qua những giá trị cốt lõi như nhân cách, trải nghiệm sống, nỗ lực và lòng tốt. Điều tự nhiên không đồng nghĩa với điều đúng đắn, và thói quen nào cũng có thể thay đổi nếu con người đủ tỉnh táo để nhận ra mặt hạn chế của nó.

Để từ bỏ thói quen đánh giá người khác qua vẻ bề ngoài, trước hết cần thay đổi từ nhận thức. Người thân của em cần hiểu rằng mỗi con người đều có một câu chuyện phía sau dáng vẻ họ mang. Học cách chậm lại, quan sát bằng sự cảm thông thay vì phán xét là bước đi đầu tiên. Bên cạnh đó, việc rèn luyện thói quen lắng nghe, trò chuyện và đặt mình vào vị trí của người khác sẽ giúp cái nhìn trở nên sâu sắc hơn. Khi tiếp xúc với ai đó, thay vì vội nhận xét, hãy tự hỏi mình đã thật sự hiểu họ chưa. Ngoài ra, việc nhìn lại chính bản thân cũng rất quan trọng. Bởi ai trong chúng ta cũng từng không muốn bị đánh giá chỉ vì vẻ ngoài của mình, và sự đồng cảm thường bắt đầu từ chính trải nghiệm ấy.

Với em, việc thuyết phục người thân không chỉ là mong họ thay đổi một thói quen, mà còn là mong họ sống nhẹ nhõm và nhân hậu hơn. Khi không còn bị chi phối bởi những ấn tượng bề ngoài, con người sẽ dễ dàng mở lòng, dễ yêu thương và được yêu thương hơn. Đó cũng là cách để các mối quan hệ trong gia đình và xã hội trở nên bền chặt, ấm áp.

Vẻ bề ngoài chỉ là cánh cửa đầu tiên, còn giá trị con người nằm ở căn phòng phía sau cánh cửa ấy. Đừng vội đóng lại chỉ vì một cái nhìn ban đầu. Biết nhìn người bằng sự thấu hiểu không chỉ giúp ta tôn trọng người khác, mà còn làm giàu cho chính tâm hồn mình.

câu 1: tự sự, miêu tả, biểu cảm

câu 2: vì phạm vào điều cấm kỵ của thần linh, bị thần linh trừng phạt do tội đốn cây thiêng, hoặc có thể là do duyên số, bị ma quỷ bắt đi

-Chi tiết kỳ ảo: "Ông Trời cho sống lại" (hoặc việc Đăm Săn được Ông Trời chỉ cách cứu).

=>Tác dụng:

• • Tăng tính hấp dẫn, huyền ảo: Tạo không khí sử thi thiêng liêng.
  • Khẳng định sức mạnh thần linh: Thể hiện niềm tin con người vào các vị thần có thể can thiệp giải quyết số phận.
  • Phản ánh khát vọng: Thể hiện ước mơ về sự sống vĩnh cửu, vượt qua cái chết của con người thời cổ đại.:

câu 4:

• Tóm tắt: (Tùy đoạn) Thường xoay quanh việc Đăm Săn đốn cây thiêng -> bị trừng phạt (chết) -> được Ông Trời cứu/chỉ cách -> trở về đoàn tụ (hoặc có thể là cuộc chiến với Mtao Mxây).
• Nhận xét:
• • Cốt truyện sử dụng yếu tố hoang đường, kỳ ảo: Phản ánh thế giới quan, quan niệm về số phận và thần linh của người Ê-đê cổ.
  • Đề cao vai trò anh hùng/thần linh: Các biến cố lớn đều có sự can thiệp của thần linh và sức mạnh siêu nhiên của người anh hùng.

câu 5:

• Phẩm chất của Đăm Săn:
• • Dũng mãnh, kiên cường: Dám đối đầu với thần linh (cây thần, Ông Trời).
  • Quyết đoán, hành động vì mục đích: Không ngại hiểm nguy.
  • Đại diện cho cộng đồng: Hành động vì lợi ích, khát vọng của cả buôn làng (lấy lại vợ, mang lại bình yên).
• Ý nghĩa hành động đối với con người thời đó:
• • Khát vọng chinh phục tự nhiên/số phận: Con người muốn làm chủ cuộc sống, không phụ thuộc vào thần linh.
  • Niềm tin vào sức mạnh bản thân: Khẳng định con người có thể thay đổi hoàn cảnh.
  • Quan niệm anh hùng: Người anh hùng phải phi thường, dám thách thức cả thần thánh để bảo vệ danh dự, hạnh phúc, mang lại sự phồn vinh.