Câu 1

Nhân vật Thứ trong đoạn trích Sống mòn hiện lên như biểu tượng của lớp trí thức nghèo trước Cách mạng, mang trong mình nỗi buồn chán, bế tắc nhưng vẫn le lói những khát vọng sống tốt đẹp. Thứ là người có học, có ý thức về giá trị của tri thức, nhưng hoàn cảnh nghèo túng, nợ nần và công việc dạy học tạm bợ khiến anh luôn sống trong day dứt và tự ti. Những suy nghĩ miên man, những dằn vặt nội tâm cho thấy Thứ là con người nhạy cảm, giàu tự trọng nhưng lại quá yếu đuối trước thực tại ngột ngạt. Tuy vậy, Thứ không phải mẫu người buông xuôi; anh vẫn khao khát thay đổi cuộc đời, vẫn ước muốn sống có ích và yêu thương chân thành. Chính sự giằng co giữa mơ ước và hiện thực đã làm nhân vật trở nên chân thực và giàu chiều sâu. Qua Thứ, Nam Cao phơi bày xã hội cũ với những lực kéo vô hình làm “mòn” con người, đồng thời bày tỏ sự trân trọng đối với những tâm hồn dù khổ cực nhưng vẫn giữ được phần người, phần lương thiện. Vì thế, Thứ là một hình tượng nghệ thuật thành công, để lại nhiều suy ngẫm về thân phận và giá trị sống. Câu 2 Gabriel Garcia Marquez từng nói: “Không phải người ta ngừng theo đuổi ước mơ vì họ già đi mà họ già đi vì ngừng theo đuổi ước mơ.” Câu nói ấy khẳng định mối liên hệ mật thiết giữa tinh thần tuổi trẻ và ước mơ, tuổi trẻ không chỉ là con số mà là thái độ sống, và ước mơ chính là nhiên liệu làm bừng lên sức sống ấy. Vậy tuổi trẻ và ước mơ là gì? Tuổi trẻ là giai đoạn tràn đầy nhiệt huyết, năng lượng và khát vọng , còn ước mơ là những mong muốn, hoài bão một tương lai tốt đẹp hơn mà mỗi người đặt ra cho bản thân mình.Khi có ước mơ, con người thấy tương lai có ý nghĩa họ dám học, dám lao động, dám chịu khó. Ở giai đoạn của tuổi trẻ, năng lượng và thời gian là tài sản lớn, nếu định hướng và mục tiêu rõ ràng ước mơ sẽ chuyển hoá thành hành động cụ thể, từ việc tích luỹ kiến thức đến rèn luyện kỹ năng. Nhiều nhà sáng tạo, doanh nhân, nhà khoa học khẳng định rằng chính khát khao, ảo tưởng ban đầu đã kéo họ vượt qua khó khăn. Vì vậy, giữ gìn ước mơ chính là giữ gìn nguồn sức mạnh tinh thần của tuổi trẻ. Tuổi trẻ và ước mơ nuôi dưỡng bản sắc và phẩm giá con người. Khi con người có ước mơ, họ có chuẩn mực để đánh giá lựa chọn, biết từ chối điều tối nghĩa để hướng đến điều cao đẹp hơn. Ngược lại, nếu không có ước mơ, đời sống dễ sa vào thói quen, thỏa hiệp, chấp nhận những điều tầm thường. Quá trình theo đuổi ước mơ còn giúp con người trưởng thành cảm xúc họ học cách kiên nhẫn trước thất bại, học cách chịu trách nhiệm về lựa chọn, học cách chia sẻ và kết nối với người khác có cùng lý tưởng. Tuy nhiên, từ thực tế cho thấy tuổi trẻ và ước mơ luôn không đồng hành êm đềm và bền vững. Nhiều người trẻ chán nản khi ước mơ va chạm thực tế như hoàn cảnh khó khăn, áp lực tài chính, sự so sánh trong mạng xã hội. Có khi ước mơ bị bào mòn bởi lời khuyên thực dụng: “hãy chọn điều an toàn.” Ở điểm này, xã hội cần phải có trách nhiệm tạo điều kiện bằng cách giáo dục, tạo cơ hội việc làm, tôn trọng sự sáng tạo để ước mơ không bị dập tắt. Đồng thời, bản thân mỗi người cần rèn luyện khả năng thực tế hoá ước mơ ví dụ như chia nhỏ mục tiêu, lên kế hoạch, chấp nhận học hỏi và sửa sai. Câu nói của Marquez còn nhắc ta một chân lý sâu sắc là tuổi già có thể đến sớm nếu ta từ bỏ khát vọng, từ bỏ ước mơ của mình. Nhiều người về già vẫn trẻ trung vì họ vẫn mơ, vẫn học, vẫn thử nghiệm, họ giữ lại phần “tuổi trẻ” trong tâm hồn. Vì vậy bảo vệ ước mơ không chỉ dành cho người trẻ mà dành cho mọi lứa tuổi, đó là cách giữ cho đời sống luôn có ý nghĩa. Qua đó ta thấy được rằng “tuổi trẻ” là trạng thái hành động và hi vọng, còn “ước mơ” là nguồn động lực và sinh lực . Giữ được ước mơ là giữ được thanh xuân của tâm hồn. Vì thế, mỗi người hãy nuôi dưỡng và hành động để ước mơ kia thành hiện thực đó là con đường đúng đắn để sống trọn vẹn và không để mình “già đi” trước thời gian.

Câu 1

Điểm nhìn của người kể chuyện trong văn bản là điểm nhìn ngôi thứ ba kết hợp với điểm nhìn bên trong ( tâm trạng,suy nghĩ của nhân vật).

Câu 2

Ước mơ của nhân vật thứ khi ngồi trên ghế nhà trường là "đỗ thành chung ","đỗ tú tài","vào đại học đường","sang Tây", rồi sẽ"thành vĩ nhân đem đến sự thay đổi lớn lao cho xứ sở của mình .

Câu 3

Biện pháp tu từ được sử dụng nổi bật trong đoạn trích là điệp ngữ "y sẽ"và liệt kê ("mốc lên","sẽ gỉ đi","sẽ mòn","sẽ mục ra".

Tác dụng: nhấn mạnh và làm nổi bật sự bi quan,bế tắc tột cùng trong suy nghĩ của nhân vật Thứ về tương lai của chính mình , thể hiện một cuộc sống vô nghĩa , chết mòn ngay trong sự sống .

Câu 4

Cuộc sống của nhân vật Thứ đầy bi kịch, tù túng và nghèo đói. Con người thứ là một trí thức có nhiều hoài bão,suy nghĩ tiến bộ nhưng lại bị hoàn cảnh sống khắc nghiệt bóp nghẹt , giằng sẽ giữa trách nhiệm gia đình và khát vọng của bản thân, dẫn đến sự bế tắc ,tự khỉnh bỉ chính mình .

Câu 5

Một chiết lí nhân sinh sâu sắc có thể rút ra từ văn bản là con người cần phải hành động ,nỗ lực thực hiện ước mơ và sống có ý nghĩa để không phải hối tiếc về một cuộc đời "chết mà chưa sống". Đoạn trích đặt ra vấn đề về giá trị của sự tồn tại , phê phán lối sống thụ động, cam chịu và đề cao tinh thần đấu tranh để vươn tới một cuộc sống tốt đẹp hơn.