Câu 1. Đoạn văn 200 chữ về ý nghĩa của việc tôn trọng sự khác biệt

Tôn trọng sự khác biệt chính là tôn trọng sự đa dạng của cuộc sống. Mỗi người sinh ra trong một hoàn cảnh, mang một tính cách, quan điểm và ước mơ riêng. Nếu ai cũng giống ai, thế giới sẽ đơn điệu và thiếu sức sống. Khi ta biết lắng nghe và chấp nhận sự khác biệt, ta mở ra cơ hội để học hỏi, để hiểu rằng “tầm nhìn” của mình không phải là chuẩn mực duy nhất. Tôn trọng sự khác biệt giúp các mối quan hệ bớt căng thẳng, giảm xung đột. Một người thích yên tĩnh không có nghĩa là họ vô tâm; một người sôi nổi không có nghĩa là họ nông cạn. Chính sự khác biệt ấy tạo nên bức tranh xã hội nhiều màu sắc. Hơn thế, tôn trọng người khác cũng là cách để ta được tôn trọng lại. Khi không áp đặt suy nghĩ của mình lên người khác, ta sẽ nhận được sự cởi mở và tin tưởng. Trong thời đại toàn cầu hóa, khả năng tôn trọng khác biệt còn là năng lực sống còn để hợp tác và phát triển. Vì vậy, tôn trọng sự khác biệt không phải là sự nhún nhường, mà là thái độ văn minh, là nền tảng để con người sống hòa hợp và tiến bộ cùng nhau.

Câu 2. Phân tích, đánh giá bài thơ “Nắng mới” – Lưu Trọng Lư

Bài thơ “Nắng mới” của Lưu Trọng Lư là một khúc hồi tưởng dịu dàng, lay động lòng người bởi nỗi nhớ mẹ và tuổi thơ đã xa. Với 12 câu thơ theo thể lục bát biến thể, tác giả đã khéo léo dệt nên bức tranh kỷ niệm vừa cụ thể vừa mờ ảo như nắng chiều.

Về nội dung, mạch cảm xúc của bài thơ đi từ ngoại cảnh đến nội tâm, từ hiện tại trở về quá khứ. Mở đầu là hình ảnh “Mỗi lần nắng mới hắt bên song” gợi sự bất ngờ, mong manh của một tia nắng đầu mùa. Âm thanh “gà trưa gáy não nùng” càng làm không gian thêm vắng lặng, kéo tâm trạng vào nỗi “rượi buồn”. Chính ánh nắng ấy đã khơi dậy dòng hồi ức: “Chập chờn sống lại những ngày không”. Ký ức về mẹ hiện lên rõ nét qua chi tiết “Áo đỏ người đưa trước giậu phơi” – hình ảnh vừa ấm áp, vừa sống động. Mẹ hiện ra trong dáng vẻ lao động giản dị: “Nét cười đen nhánh sau tay áo”, “trong ánh trưa hè trước giậu thưa”. Chi tiết “đen nhánh” không chỉ tả làn da mà còn gợi vẻ khỏe mạnh, tần tảo của người phụ nữ nông thôn. Nỗi nhớ mẹ hòa lẫn với nỗi nhớ một thời thơ ấu “tôi lên mười”, một thời vô tư, được che chở. Qua đó, bài thơ ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng và sự trân trọng những giá trị bình dị của quá khứ.

Về nghệ thuật, Lưu Trọng Lư sử dụng bút pháp gợi nhiều hơn tả. Từ láy “xao xác”, “chập chờn”, “não nùng” tạo nhạc điệu buồn, bâng khuâng. Bút pháp chấm phá với những chi tiết chọn lọc: “nắng mới”, “áo đỏ”, “giậu thưa” vừa cụ thể vừa giàu sức gợi, khiến hình ảnh mẹ dù “chửa xoá mờ” vẫn sống mãi trong tâm trí con. Giọng điệu thơ nhẹ nhàng, thủ thỉ như lời tự sự, phù hợp với nỗi nhớ thầm kín. Việc lặp lại cụm “Mỗi lần nắng mới” tạo kết cấu vòng tròn, nhấn mạnh cứ mỗi lần nắng về là một lần lòng lại đau đáu nhớ mẹ.

Đánh giá chung, “Nắng mới” là một trong những bài thơ tiêu biểu của phong trào Thơ Mới, ghi dấu phong cách trữ tình tinh tế của Lưu Trọng Lư. Bài thơ không ồn ào, không bi lụy mà để lại dư âm sâu lắng bởi nó chạm vào ký ức chung của nhiều người: ký ức về mẹ, về ngôi nhà, về tuổi thơ. Sức sống của bài thơ nằm ở chỗ nó biến cái riêng thành cái chung, khiến độc giả hôm nay đọc lên vẫn thấy lòng mình “rượi buồn” theo.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính
Phương thức biểu đạt chính là nghị luận.
Dấu hiệu: Văn bản trình bày quan điểm, bàn luận về vấn đề “phán xét người khác theo định kiến”, có lí lẽ, dẫn chứng và lời khuyên rút ra cho người đọc.

Câu 2. 2 cặp từ, cụm từ đối lập trong đoạn (1)

• Tằn tiện >< Phung phí
• Hào phóng >< Keo kiệt
• Thích ở nhà >< *Ưa bay nhảy*
  [Chỉ cần 2 cặp, ví dụ]: *Tằn tiện* >< *Phung phí* và *Hào phóng* >< Keo kiệt

Câu 3. Vì sao tác giả cho rằng đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng?
Vì mỗi người có lối sống, quan điểm khác nhau. Điều một người cho là “phung phí” với người khác có thể là “hưởng thụ”, điều “ở nhà” với người này là “bỏ bê gia đình” với người kia. Việc phán xét vội vàng dựa trên tiêu chuẩn cá nhân dễ dẫn đến hiểu lầm, áp đặt và làm tổn thương cả người nói lẫn người nghe. Tác giả nhận ra điều đó sau khi “nghe những điều đó mỗi ngày, đến khi mệt mỏi”.

Câu 4. Hiểu về quan điểm: “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó”
Tác giả cho rằng nguy hiểm nhất không phải là có người phán xét ta, mà là chính ta chấp nhận bị định kiến đó chi phối, từ bỏ suy nghĩ và lựa chọn của bản thân.
Nếu sống theo định kiến của chính mình đã là tự giới hạn, thì sống theo định kiến của người khác còn tệ hơn vì ta đánh mất “cái tôi”, đánh mất quyền được nghe theo trái tim mình. Câu nói nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tự chủ và dũng cảm sống thật với mình.

Câu 5. Thông điệp rút ra cho bản thân
Từ văn bản, em rút ra thông điệp:
Hãy tôn trọng sự khác biệt và đừng vội phán xét người khác khi chưa hiểu hết câu chuyện của họ. Đồng thời, hãy học cách lắng nghe chính mình, sống theo những giá trị mình tin tưởng thay vì để bản thân bị ràng buộc bởi định kiến của người khác. Chỉ khi có sự thấu hiểu và tự chủ, ta mới có được sự bình an trong các mối quan hệ và trong chính nội tâm mình.

Câu 1. Đoạn văn 200 chữ cảm nhận đoạn thơ “Phía sau làng”

Đoạn thơ của Trương Trọng Nghĩa là một tiếng thở dài mang vị mặn mồ hôi trước sự biến đổi của làng quê trước thời hiện đại. Về nội dung, nhà thơ vẽ lại hành trình “đi về phía tuổi thơ” nhưng đó lại là hành trình trở về một miền ký ức đang mất dần. Hình ảnh “Đất không đủ cho sức trai cày ruộng / Mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no” cho thấy nỗi nhọc nhằn, bế tắc của người nông dân khi đất đai chật hẹp, lao động không đủ nuôi sống. Sự biến mất của “hát dân ca”, “tóc dài ngang lưng”, “lũy tre” đối lập với “nhà cửa chen chúc mọc” tạo nên bi kịch mất gốc văn hóa, khi cái mới thô ráp lấn át cái cũ hồn cốt. Về nghệ thuật, tác giả dùng thể thơ tự do, giọng điệu trầm buồn, nhịp thơ ngắt quãng như bước chân nặng trĩu. Điệp từ “Tôi đi về phía” mở ra hai hướng đối lập: về tuổi thơ và về làng, nhưng cả hai đều chất chứa “nỗi buồn ruộng rẫy”. Biện pháp liệt kê, đối chiếu, hình ảnh cụ thể, giàu tính hiện thực đã khiến đoạn thơ không chỉ là nỗi nhớ cá nhân mà thành tiếng nói chung của cả một thế hệ chứng kiến làng quê đổi thay. Bài thơ gợi nhắc mỗi người về trách nhiệm gìn giữ cội nguồn.

Câu 2. Bài văn 600 chữ về mạng xã hội trong cuộc sống hiện đại

Trong thế kỷ 21, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống con người. Nó vừa là cầu nối, vừa là tấm gương phản chiếu cả mặt sáng lẫn mặt tối của xã hội hiện đại.

Mặt tích cực của mạng xã hội trước hết nằm ở khả năng kết nối và lan tỏa thông tin. Chỉ với một chiếc điện thoại, con người có thể vượt qua rào cản địa lý để trò chuyện, học hỏi, làm việc cùng nhau. Facebook, YouTube, TikTok… trở thành lớp học mở, nơi một học sinh ở vùng sâu có thể nghe bài giảng của giáo sư hàng đầu. Trong thiên tai, dịch bệnh, mạng xã hội là kênh huy động sức mạnh cộng đồng nhanh nhất, khi những lời kêu gọi giúp đỡ có thể đến hàng triệu người chỉ sau vài giờ. Ngoài ra, đây còn là không gian để mỗi cá nhân thể hiện bản thân, khởi nghiệp sáng tạo, biến đam mê thành giá trị thực.

Tuy nhiên, mặt trái của mạng xã hội cũng hiện hữu và ngày càng phức tạp. Khi ranh giới giữa thật và giả trở nên mong manh, tin giả, tin giật gân dễ dàng phát tán, gây hoang mang và chia rẽ dư luận. Nhiều người bị cuốn vào vòng xoáy “sống ảo”, so sánh bản thân với hình ảnh được trau chuốt trên màn hình, dẫn đến lo âu, tự ti, thậm chí trầm cảm. Thuật toán đề xuất nội dung theo sở thích vô tình tạo ra “bong bóng thông tin”, khiến con người chỉ nghe điều mình muốn nghe, mất đi khả năng đối thoại với quan điểm khác biệt. Nguy hiểm hơn, quyền riêng tư bị xâm phạm, trẻ em dễ tiếp cận nội dung độc hại nếu thiếu sự kiểm soát.

Như vậy, mạng xã hội không xấu, cũng không tốt tuyệt đối. Giá trị của nó phụ thuộc vào cách mỗi người sử dụng. Nếu xem mạng xã hội là công cụ để học hỏi, kết nối và đóng góp, ta sẽ nhận lại lợi ích thiết thực. Ngược lại, nếu để mình bị chi phối bởi lượt like, view và những so sánh vô nghĩa, ta dễ đánh mất sự bình an và thời gian thực cho gia đình, bạn bè.

Thiết nghĩ, trong thời đại số, điều quan trọng nhất là giữ được sự tỉnh táo và làm chủ. Hãy dùng mạng xã hội như một người cầm lái, đừng để nó lái mình. Khi đó, công nghệ mới thực sự phục vụ con người, thay vì ngược lại.

Câu 1. Đoạn văn 200 chữ cảm nhận đoạn thơ “Phía sau làng”

Đoạn thơ của Trương Trọng Nghĩa là một tiếng thở dài mang vị mặn mồ hôi trước sự biến đổi của làng quê trước thời hiện đại. Về nội dung, nhà thơ vẽ lại hành trình “đi về phía tuổi thơ” nhưng đó lại là hành trình trở về một miền ký ức đang mất dần. Hình ảnh “Đất không đủ cho sức trai cày ruộng / Mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no” cho thấy nỗi nhọc nhằn, bế tắc của người nông dân khi đất đai chật hẹp, lao động không đủ nuôi sống. Sự biến mất của “hát dân ca”, “tóc dài ngang lưng”, “lũy tre” đối lập với “nhà cửa chen chúc mọc” tạo nên bi kịch mất gốc văn hóa, khi cái mới thô ráp lấn át cái cũ hồn cốt. Về nghệ thuật, tác giả dùng thể thơ tự do, giọng điệu trầm buồn, nhịp thơ ngắt quãng như bước chân nặng trĩu. Điệp từ “Tôi đi về phía” mở ra hai hướng đối lập: về tuổi thơ và về làng, nhưng cả hai đều chất chứa “nỗi buồn ruộng rẫy”. Biện pháp liệt kê, đối chiếu, hình ảnh cụ thể, giàu tính hiện thực đã khiến đoạn thơ không chỉ là nỗi nhớ cá nhân mà thành tiếng nói chung của cả một thế hệ chứng kiến làng quê đổi thay. Bài thơ gợi nhắc mỗi người về trách nhiệm gìn giữ cội nguồn.

Câu 2. Bài văn 600 chữ về mạng xã hội trong cuộc sống hiện đại

Trong thế kỷ 21, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống con người. Nó vừa là cầu nối, vừa là tấm gương phản chiếu cả mặt sáng lẫn mặt tối của xã hội hiện đại.

Mặt tích cực của mạng xã hội trước hết nằm ở khả năng kết nối và lan tỏa thông tin. Chỉ với một chiếc điện thoại, con người có thể vượt qua rào cản địa lý để trò chuyện, học hỏi, làm việc cùng nhau. Facebook, YouTube, TikTok… trở thành lớp học mở, nơi một học sinh ở vùng sâu có thể nghe bài giảng của giáo sư hàng đầu. Trong thiên tai, dịch bệnh, mạng xã hội là kênh huy động sức mạnh cộng đồng nhanh nhất, khi những lời kêu gọi giúp đỡ có thể đến hàng triệu người chỉ sau vài giờ. Ngoài ra, đây còn là không gian để mỗi cá nhân thể hiện bản thân, khởi nghiệp sáng tạo, biến đam mê thành giá trị thực.

Tuy nhiên, mặt trái của mạng xã hội cũng hiện hữu và ngày càng phức tạp. Khi ranh giới giữa thật và giả trở nên mong manh, tin giả, tin giật gân dễ dàng phát tán, gây hoang mang và chia rẽ dư luận. Nhiều người bị cuốn vào vòng xoáy “sống ảo”, so sánh bản thân với hình ảnh được trau chuốt trên màn hình, dẫn đến lo âu, tự ti, thậm chí trầm cảm. Thuật toán đề xuất nội dung theo sở thích vô tình tạo ra “bong bóng thông tin”, khiến con người chỉ nghe điều mình muốn nghe, mất đi khả năng đối thoại với quan điểm khác biệt. Nguy hiểm hơn, quyền riêng tư bị xâm phạm, trẻ em dễ tiếp cận nội dung độc hại nếu thiếu sự kiểm soát.

Như vậy, mạng xã hội không xấu, cũng không tốt tuyệt đối. Giá trị của nó phụ thuộc vào cách mỗi người sử dụng. Nếu xem mạng xã hội là công cụ để học hỏi, kết nối và đóng góp, ta sẽ nhận lại lợi ích thiết thực. Ngược lại, nếu để mình bị chi phối bởi lượt like, view và những so sánh vô nghĩa, ta dễ đánh mất sự bình an và thời gian thực cho gia đình, bạn bè.

Thiết nghĩ, trong thời đại số, điều quan trọng nhất là giữ được sự tỉnh táo và làm chủ. Hãy dùng mạng xã hội như một người cầm lái, đừng để nó lái mình. Khi đó, công nghệ mới thực sự phục vụ con người, thay vì ngược lại.